Etiket: manşet | Sayfa 2

Kampüsler kışlaya, üniversiteler denetim alanına dönüştü: Kayyım sonrası ne değişti?

6 Kasım 2026 Zeynep B. Eşmek

Türkiye’de son 5 yılda üniversitelere 80’den fazla kayyım rektör atandı. Öğrenciler, kayyım yönetimlerden sonra üniversitelerdeki mevcut tabloyu özetledi: Üniversitelilerin yan yana geldiği alanların gözetim altında, kulüp ve topluluklar faaliyetlerini sürdüremiyor, öğrenciler mağdur ediliyor.

Fotoğraf: AFP

Son 5 yılda Türkiye’deki üniversitelere Cumhurbaşkanı kararnamesiyle 80’den fazla kayyım rektör atandı. Kayyım yönetimlerle ardından birçok okulda öğrenci faaliyetleri askıya alındı, kulüp odaları kapatıldı, etkinlikler durduruldu. Örneğin Boğaziçi Üniversitesi’nde CİTÖK fiilen kapatıldı, özel güvenlik ve polis sayısı artırıldı. Akademisyenler açığa alınıp yerine dışarıdan “paraşüt” akademisyenler getirildi, “Aile Yılı” adı altında nefret söylemleriyle konferanslar verildi. Üniversitelerinde yan yana gelen öğrenciler, gözaltılarla ve soruşturmalarla karşı karşıya kaldı.

ODTÜ, Boğaziçi, İstanbul, Hacettepe, Marmara, Dicle ve Yıldız Teknik Üniversitesi uzun süredir kayyım yönetiminde faaliyet yürütüyor. Öğrenciler, bu okullarda demokratik ve özerk bir eğitim ortamı kalmadığını belirtiyor.

Boğaziçi Üniversitesi: Kışla hâline gelen kampüs

Boğaziçi Üniversitesi’ne 2 Ocak 2021’de Prof. Dr. Melih Bulu, 21 Ağustos 2021’de ise Prof. Dr. Naci İnci rektör olarak atandı.

Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri o günden bu yana yaşananları şöyle anlattı:

“2021’den bu yana kampüste öğrencilerin hareket özgürlüğü ciddi şekilde kısıtlandı. Kampüs kapıları sık sık kapatıldı, dersler iptal edildi, kulüp ve topluluklar faaliyetlerini sürdüremedi. Öğrencilerin bir araya geldiği alanlar polis ve özel güvenlik tarafından gözetim altında. Hukuk ve İletişim Fakülteleri hukuksuz biçimde açıldı, Fen-Edebiyat Fakültesi bölündü ve bazı bölümler İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ne eklendi. Akademisyenler açığa alındı, uzaklaştırma cezalarıyla öğrenciler derslerden mahrum bırakıldı. Buna rağmen bu direnişin bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz.”

Öğrenciler, kampüsün adeta bir kışla hâline geldiğini, okul ve çevresinde her köşede polis bulunduğunu belirtiyor. Tüm bunlara “güvenlik” bahanesi sunulmasına rağmen 30 Ağustos 2025 tarihinde Güney Kampüs’te 18 suç kaydı olan bir erkek, 15 yaşındaki kız çocuğunu öldürdü.

İstanbul Üniversitesi: “Sürekli tedirginlik hâli“

İstanbul Üniversitesi’ne ise kayyım Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar 1 Ağustos 2023’te atandı. Atandığı günden beri okulda birçok yerleşik düzeni değiştirildi. Bu değişiklikleri protesto eden öğrenciler hakkında disiplin ve soruşturma başlatıldı.

İstanbul Üniversitesi öğrencisi Kayra, kayyım yönetim sonrası kampüste oluşan atmosferi “sürekli bir tedirginlik hali” olarak tanımlıyor. Açılan disiplin soruşturmalarının öğrenciler üzerinde ciddi bir baskı yarattığını söyleyen Kayra, artık kendi sosyal medya hesaplarında bile paylaşım yaparken çekindiklerini belirtiyor.

Yemekhane ve bütçe sorunlarına da dikkat çeken Kayra, “Eskiden yemekler ücretsizdi. Şimdi bütçe artsa da hem daha pahalı hem de kalitesiz yemekle karşılaşıyoruz” diyor. Küçükçekmece Külliyesi’ne taşınma planlarının öğrenciler açısından ciddi zorluklar yaratacağını da ekliyor:

“Küçükçekmece’ye ulaşım hem zaman hem para kaybı demek. Merkezden uzaklaşınca sosyal hayat da ciddi şekilde zayıflıyor.”

Kayra, elektronik yemin ve e-diploma sisteminin aksaması nedeniyle birçok öğrencinin mezuniyet sürecinde mağdur olduğunu belirtiyor.

Marmara Üniversitesi: Sermayeye açılan kampüsler

Marmara Üniversitesi öğrencileri de kayyım yönetim altında kampüste ciddi baskı ve müdahalelerle karşı karşıya olduklarını anlatıyor. Marmara Üniversitesi’ne 2021 yılında atanan Mustafa Kurt, Göztepe Kampüsü’ndeki kadın yurtlarında kalan öğrencileri mağdur etmesi, yemek ihalesindeki usülsüzlükler, Ayşenur Halil ve İkbal Uzuner’in katledilmesinin ardından kadın cinayetlerini protesto eden öğrencilere soruşturma açması ile gündeme gelmişti.

Fotoğraf: ANKA

6 Eylül 2025’te Cumhurbaşkanlığı kararıyla göreve başlayan Prof. Dr. Mehmet Emin Okur döneminde, İletişim ve İlahiyat Fakülteleri’nde bazı akademisyenlerin homofobi, transfobi ve İstanbul Sözleşmesi karşıtı açıklamaları kamuoyunda tepki topladı.

Öğrenciler ayrıca, kampüslerin sermayeye açıldığı eleştirilerini de dile getiriyor. Sayıştay denetim raporlarına göre Haydarpaşa Yerleşkesi’ndeki bazı taşınmazlar TÜRGEV ve TÜGVA’ya bedelsiz tahsis edildi. Bir öğrenci bu durumu şöyle değerlendiriyor:

“Taşınma haberini yazın bir maille öğrendik. Daha önce de benzer şekilde kararlar bize sorulmadan duyurulmuştu. Uzun zamandır fakültelerimizin sermayeye peşkeş çekileceği kaygısıyla taşındığını düşünüyoruz.”

Maltepe yerleşkesindeki fakülteler arasındaki uzaklık ve sosyal alan eksikliğine dikkat çekerek şunları söylüyor:

“Bu kadar büyük bir kampüs olmasına rağmen en çok eksikliğini hissettiğimiz şey ortak yaşam alanları. Kulüp ve topluluklara bütçe aktarılmıyor.”

Öğrenciler, 19 Mart sürecinin ardından kampüste güvenlik önlemlerinin yoğunlaştığını ve bunun baskıyı derinleştirdiğini vurguluyor:

“Sivil polisler sürekli dolaşıyor, gözaltı araçları hazır bekliyor. Yan yana gelmek bile zorlaştı. Derslere odaklanmakta güçlük çekiyoruz.”

Öğrenciler aynı zamanda üniversite bütçesinin büyüklüğüne rağmen temel ihtiyaçların karşılanmadığını da anlatıyor:

“Okula ayrılan bütçe milyarlarca lira ama bize yansımıyor. Yemekten ulaşıma, kulüplerden tuvaletlere kadar hiçbir alanda iyileşme yok. Gün geçtikçe yoksullaşıyoruz ve çalışmak zorunda kalıyoruz.”

Yıldız Teknik Üniversitesi: Kampüste düğün

Yıldız Teknik Üniversitesi’ne 20 Eylül 2024 tarihinde rektörlük görevine atanan Prof. Dr. Eyüp Debik’in yönetim döneminde Yıldız Sahnesi ve 11 kulüp kapatılırken, etkinliklerinin engellenmesine tepki gösteren öğrencilere soruşturma açıldı. Sayıştay raporunda üniversitede mevzuata aykırı şekilde fazla yönetici görevlendirildiği kamuoyuna yansıdı. Kampüste “Yıldızlı Ağaç”a kezzap dökülmesi, Gezi yıl dönümündeki yürüyüşe müdahale ve AKP ilçe başkanının oğluna kampüste düğün yapılması da dikkatleri çekti.

Yıldız Teknik Üniversitesinden bir kadın öğrenci, okul yönetimi tarafından sinema kulübü yönetiminden alındı. Öğrenci, Cep Sinema’nın öğrenciler için ne anlam ifade ettiğini şöyle anlatıyor:

“Burada film izlemek, sohbet etmek ve sosyalleşmek çok kolaydı. Okula ilk geldiğim günden beri sık sık giderdim. Ücretsiz film gösterimleri ve sonrasında filme dair tartışmalar, birçok üniversitede erişilemeyen bir olanaktı. Bu kısıtlamalar, ekonomik sıkıntılar ve akademik baskılarla mücadele eden öğrencilerin üzerine ekstra yük bindiriyor.”

Ancak kayyım yönetim, öğrencilerin söz hakkını ve sosyal yaşam alanlarını daraltan uygulamalara devam ediyor. ÖTK’nin işlevsiz hale getirilmesi, taleplerin görmezden gelinmesi ve özel güvenlik uygulamaları, öğrencilerin haklarını savunmasını güçleştiriyor. Ayrıca eğitim ve akademik koşullardaki yetersizlikler de gittikçe artıyor:

“Kütüphaneler yeterli değil, bazı alanlar sürekli tadilatta. Fakültelerde ders çalışmak verimli değil. Kulüp ve topluluklara bütçe ayrılmaması, kaloriferlerin yazın açılmaması gibi uygulamalar, kaynakların öğrencilerin yararına kullanılmadığını gösteriyor.”

Hacettepe Üniversitesi: Dört yıla varan uzaklaştırmalar

Hacettepe Üniversitesi’ne ise Prof. Dr. Mehmet Cahit Güran 26 Temmuz 2024’te Cumhurbaşkanı kararıyla atandı. Beytepe Kampüsü’nde, rektörlük izniyle palalı saldırganların girişine izin verilmesi, Yurdum Kafe’nin erken kapatılmasını protesto eden 14 öğrencinin yurttan atılması, kayyım yönetimin öğrenciler üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor. Ankara Devlet Konservatuvarı’nda 12 öğretim görevlisinin görevine son verildi, 16 Nisan 2025’te Ali İsmail Korkmaz duvar resminin silinmesini protesto eden öğrencilere ÖGB müdahale etti. 19 Mart sürecinde eylemlere katılan öğrenciler dört yıl okuldan uzaklaştırıldı.

Öğrenciler, yüksek bütçeye rağmen yaşam koşullarının iyileştirilmediğini vurguluyor; kampüs güvenliği ve özel güvenlik uygulamaları baskıyı artırıyor. Sıhhiye Yerleşkesi’nde, ellerinde palalarla kampüse giren kişiler karşısında hiçbir görevlinin bulunmadığını ve gücün kayyımdan kaynaklandığını aktarıyorlar:

“Güvende hissedebildiğimiz nadir alanlarımız artık belli isteklere göre hareket etmezsek tehlikeli bir yere dönüştü.”

Bilgi Üniversitesi: Vakıf Üniversitesinde kayyım ve kadrolaşma

İstanbul Bilgi Üniversitesi’ne ise sahibi Can Holding hakkında yürütülen soruşturma kapsamında kayyım atandı.

Kayyım Prof. Dr. Ahmet Ulusoy, Mali İktisat Profesörü olarak 2007 ve 2015’te AKP’den milletvekili aday adayı olmuş ve 2015’te Yeni Şafak’ta yazarlık yapmıştı. 2021’de YÖK’te göreve başlamasıyla yazılarını sonlandırdı. Atamasının ardından Bilgi Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü araştırma görevlisi Delil Yorgun, kadrolu görevinden gerekçe gösterilmeden çıkarıldı.

22 Mayıs 2026 gecesi Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin öğrencilere, akademisyenlere ve personellere herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın kapatıldı. Öğrenciler, kararı üç gün boyunca protesto etti, ardından kapatılma kararı geri çekildi.

Öğrenciler, akademik özgürlüğün kaybolduğunu, kulüp ve etkinliklerin kısıtlandığını, kadrolaşmanın derinleştiğini ve toplumsal cinsiyet eşitliği derslerine erişimin engellendiğini ifade ediyor. Kayyım yönetimden bugüne, eşitlikçi, demokratik ve bilimsel özerk bir üniversite talebi sürüyor.

ODTÜ’de kayyım baskısı: Akademik ve sosyal yaşam kısıtlanıyor

2016 yılından beri kayyımla yönetilen ODTÜ’de, öğrenciler Prof. Dr. Mustafa Yozgatlıgil’in atanmasıyla kampüste baskı ve kısıtlamaların arttığını anlatıyor. Uluslararası Bahar Şenliği konserleri iptal edilirken, mezuniyet pankartlarına kadar soruşturmalar açılıyor. Bir öğrenci yaşananları şöyle özetliyor: “Topluluk odaları kapatılıyor, etkinlikler için sınıf verilmiyor, bölüm binaları kilitleniyor.” Geçmişte Uluslararası Bahar Şenliği rektörlük tarafından yasaklanmış olsa da öğrenciler iki hafta süren direnişle şenliği kendi imkanlarıyla düzenlemişti.

Kadroların doldurulmadığını, akademik özgürlük alanının kısıtlandığını anlatan öğrenci, fiziksel koşulların yetersizliği dikkat çekiyor:

“Binalarda ısınma sorunları var, tuvaletlerde peçete ve sabun yok. Kimi binalarda sıcak su akmıyor. Buna karşılık milyonluk projeler öncelikli harcanıyor.”

Öğrenciler, kayyım yönetim altında kampüsün hem akademik hem de gündelik yaşam açısından giderek kısıtlandığını ve mücadele ile dayanışmanın öneminin arttığını vurguluyor.

Dicle Üniversitesi’nde barış bildirisi imzacısı akademisyenler ihraç edildi

14 Ağustos 2020’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kararıyla Prof. Dr. Mehmet Karakoç rektör olarak Dicle Üniversitesi’ne atandı. Şu an ise üniversitenin rektörü, 16 Ağustos 2024’te Cumhurbaşkanı Kararı ile atanan Prof. Dr. Kamuran Eronat.

Dicle Üniversitesi’nde barış bildirisine imza atan Prof. Dr. Erhan Ünlü, Yrd. Doç. Dr. Romedi Çelik ile araştırma görevlileri Hümeyra Yılmaz, Eda Aslı Şeran, Aslı Aydemir ve Düzgün Uğur, yayımlanan bir KHK ile akademik kadrodan çıkarıldı. Bu dönemde (2016-2020 yılları arasında) Dicle Üniversitesi Rektörlüğü görevini yürüten ve ihraç listelerini YÖK’e bildiren kişi Prof. Dr. Talip Gül’dü.

Öğrenciler, uzun süredir üniversitenin kayyım yönetimi altında olduğunu ve temel yaşam ile akademik taleplerini yönetime iletmenin neredeyse imkânsız hâle geldiğini belirtiyor.

“Kamusal alanlarımız daraltılmış, fakülte binalarında ısınma, tuvalet ve sabun gibi temel ihtiyaçlar yok. Kampüs içindeki sivil polis varlığı ve pahalı kafeler, özgür hareket alanımızı kısıtlıyor” diyen öğrenciler, özerk bir üniversite talebinin ne kadar önemli olduğunu vurguluyor. Akademisyenlerin ihraç edilmesi, üniversitede ifade özgürlüğünün ve demokratik taleplerin uzun yıllardır kayyım yönetimi altında ne denli baskılandığını gösteriyor.

Kayyımların akademik etkisi

Kayyım öncesinde Türkiye’nin önde gelen üniversiteleri, uluslararası sıralamalarda daha üst düzeyde konumlanıyordu. Örneğin, Times Higher Education (THE) World University Rankings 2015 raporunda dünya genelinde 139. sıraya yükselmiş ve Türkiye’den bu düzeye ulaşabilmiş nadir üniversitelerden biri olmuştu. Ancak günümüzde kayyım atamalarının ardından bu üniversitelerin konumları düşüş gösterdi. QS 2026 Dünya Üniversite Sıralaması’na göre ODTÜ 269, Boğaziçi Üniversitesi 371. sırada yer alırken; Hacettepe Üniversitesi 571.İstanbul Üniversitesi 628., Yıldız Teknik Üniversitesi 731–740 ve Marmara Üniversitesi ise 1001–1200 bandında bulunuyor. Bu tablo, kayyım sonrası akademik özerklik ve yönetim değişikliklerinin, özellikle ekonomi ve teknik bölümler gibi alanlarda üniversitelerin uluslararası görünürlüğünü ve sıralamadaki konumunu etkilediğini gösteriyor

ODTÜ’ye bağlı URAP Araştırma Merkezi’nin yayımladığı 2024–2025 Türkiye Üniversiteleri Sıralaması, Boğaziçi Üniversitesi’nin son altı yılda 11 sıra gerilediğini ortaya koydu. 2021’de kayyım rektör atamasıyla başlayan dönemde üniversitenin 1.245 olan akademik puanı 2025’te 760’a düştü.

Dicle Üniversitesi’ne 2016’da kayyım atanmasının ardından akademik performansta düşüş yaşandı. 2024’te ikinci kez kayyım atanan üniversite, URAP verilerine göre 2024–2025 sıralamasında yaklaşık 92. sıraya gerileyerek önceki yıllara kıyasla düşüş gösterdi.

AYM: Adil yargılanma hakkı ihlal edilen Mazlum İçli yeniden yargılansın

6 Kasım 2026

Anayasa Mahkemesi (AYM), 6-7 Ekim 2014’teki Kobanê protestoları sırasında olay yerinden 140 km uzakta bulunmasına rağmen 14 yaşında tutuklanan ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Mazlum İçli’nin başvurusunda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), 6-7 Ekim 2014’te Diyarbakır’da gerçekleşen Kobanê eylemleri nedeniyle yargılanan ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Mazlum İçli için adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Mazlum İçli hakkında hazırlanan iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu (ATK) veya uzman kurumlardan ayrıntılı rapor alınması gerektiğini belirten AYM kararında, İçli’nin olay günü ve saatinde olay yerinde bulunmadığına ilişkin savunmasının davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğu aktarıldı.

AYM, Mazlum İçli’nin itirazlarının, tanık beyanlarının ve maddi delillerin İçli’nin mahkumiyetine ilişkin yeterince değerlendirilmediğini de kaydetti.

Dosyada gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini açıklayan AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti.

AYM, kararında şu ifadelere yer verdi:

“Mahkemece başvurucu hakkında olay günü amatör kamera ile çekildiği belirtilen görüntülere ilişkin bilirkişi H.T.’nin muhtemel tanımlama raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş olmasına karşın aynı bilirkişinin sözü edilen düğün görüntü ve fotoğraflarına ilişkin muhtemel tanımlama raporuna neden itibar edilmediğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir. Mahkemece başvurucunun itirazları da gözetilerek mahkûmiyete dayanak alınan rapordaki görüntülere ilişkin kesin olabilecek bulgulara ulaşabilmek adına Adli Tıp Kurumu ya da konusunda uzman kurumlarca daha ayrıntılı ve iki rapor arasında oluşabilecek çelişkileri giderecek şekilde yeniden rapor aldırılmadan mahkûmiyet sonucuna varılmıştır. Başvurucunun itirazları, tanık beyanları ve maddi deliller dikkate alındığında gerekçeli kararda mahkûmiyete yeterli bir değerlendirme yapıldığını söylemek mümkün görünmemektedir.”

Mazlum İçli davası

7 Ekim 2014’te Diyarbakır’ın Bağlar ilçesinde Kobanê protestoları sırasında Yasin Börü’nün de aralarında bulunduğu dört kişinin öldürülmesinin ardından, o dönem 14 yaşındaki Mazlum İçli 8 Aralık 2014’te bu cinayetlere katıldığı iddiasıyla gözaltına alındı. Mazlum, savunmasında olay tarihinde babası ile birlikte Diyarbakır’ın Kulp İlçesinde bir köydeki düğünde müzik yaptığını ve cinayetlerin faili olamayacağını söyledi. 11 ay sonra, ifadesini polis baskısıyla verdiğini söyleyen S.Ç. ifadesini geri çekti ve İçli Diyarbakır D Tipi Cezaevi’nden tahliye edildi.

Fakat Mazlum bir yıl kadar sonra yeniden tutuklandı. Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesi, 24 Nisan 2017’de “ülkenin bütünlüğünü bozma” ve “dört kişiyi öldürme” suçları iddiasıyla Mazlum’a 124 yıl 8 ay hapis cezası verdi.

140 km uzaktaydı, 12 yıldır tutuklu

Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 03 Şubat 2020 tarihli kararıyla Mazlum’a “Yasin Börü’ye yönelik öldürme suçu” yönünden verilen cezayı bozma kararı verdi, üç öldürme ve devletin bütünlüğünü bozma suçlarındaki cezaları ise onadı. Mazlum’un avukatı Mahsuni Karaman, Mazlum’un işlediği iddia edilen cinayet gün ve saatlerinde Mazlum’un Diyarbakır’a 140 km uzaklıktaki Kulp’un Demirli Köyü’nde Muhsin Bayram isimli birinin düğününde olduğuna dair görüntü kayıtlarını sunarak yargılamanın yenilenmesini talep etti.

Mahkeme düğün görüntü kayıtlarındaki kişinin Mazlum İçli olup olmadığına ilişkin 1 yıl araştırma yaptı. Köyde o tarihte düğün yapılıp yapılmadığından görüntülerde yer alan ağaçların ekim ayının mevsimsel özelliklerini gösterip göstermediğine, düğün sahibinden Mazlum ile babasını olay yerine getiren taksiciye kadar herkes araştırıldı, dinlendi. Tüm deliller Mazlum’un olay günü köydeki düğünde olduğunu gösterdi.

Savcı 28 Mayıs 2021 tarihli duruşmada elde edilen deliller üzerine gerekçeli mütalaasını açıkladı ve Mazlum’un beraatini talep etti. Aradan 27 gün geçti, aynı savcı mütalaasını değiştirdi ve Mazlum’un cezalandırılmasını istedi. Mahkeme aynı gün yargılamanın yenilenmesi talebinin kabülüne ve Mazlum’un infazının durdurulmasına oybirliği ile karar verdi fakat bu karar, savcının yaptığı itiraz üzerine tekrar kaldırıldı. Mahkeme 29 Eylül 2021’de Börü’ye yönelik öldürme suçundan İçli’ye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi ve Yargıtay bu cezayı Ağustos 2023’te onadı.

‘Çocukluğun iptali’: Mahkeme kararlarından yeni yargı paketine

Mazlum’la beraber Hasan da suçsuz yere tutuklu

İçli, Yasin Börü, Ahmet Dakak, Hasan Gökgöz ve Riyat Güneş’in öldürülmesine ilişkin 41 sanıklı davanın sanıklarından biriydi. Dava, aralarında Hasan Uyanık’ın da bulunduğu sanıklarla birlikte yürütüldü. Yargıtay, 21 Mayıs 2020’de Börü’nün çocuk olması nedeniyle cezada artırım yapılmadığını belirterek 25 sanık yönünden cinayet suçuna ilişkin hükümleri bozdu. Hasan ve Mazlum’un da aralarında bulunduğu sanıklar hakkındaki “terör örgütü propagandası” mahkûmiyetlerini ise onadı. Bozmanın ardından yeniden görülen davada mahkeme, Haziran 2021’de Uyanık dahil 15 sanığa “canavarca hisle çocuğu öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet verdi.

Hasan, dosyadaki gizli tanıkların “kıyafetlerden tanındığı” yönündeki beyanları esas alınarak tutuklanmıştı. Kendisi ise olay sırasında bir kahvehanede olduğunu, bunun MOBESE kayıtlarıyla görülebileceğini söylemişti. Olay yerinin Hasan’ın evine en az 7 km uzak uzaklıkta olduğu HTS ve MOBESE görüntülerinden kanıtlanmasına rağmen cezaevinde tutulmaya devam ediyor. Hasan, 3 yıldır Dumlu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tek başına kalıyor.

Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ 10 yıldır mahpus

5 Kasım 2026

HDP Eski Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ, 10 yıldır cezaevinde tutuluyor. 15 baro ve dava avukatları AİHM kararlarının uygulanmasını talep ederken, DEM Parti Eş Başkanları Hatimoğulları ve Bakırhan eski eş başkanların tutulduğu cezaevleri önünde açıklama yaptı.

Fotoğraf: AP

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eski Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ, 10 yıldır hapiste tutuluyor.

Demirtaş ve Yüksekdağ’ın tutuklanmasının 10. yılında 15 baro ve dava avukatları, aralarında Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu 13 HDP’li siyasetçinin tahliyesini istedi. Ankara’daki istinaf başvurusunda kesinleşmiş AİHM ihlal kararlarının uygulanması talep edildi.

15 bölge barosu ve Kobani davası avukatları Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi’ne tahliye başvurusunda bulundu.

Başvurunun temel taleplerini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kesinleşmiş ihlal kararları, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 16 Eylül 2026 tarihli kararı ve Anayasa’nın 19 ile 90. Maddelerine dayandırıyor.

Bakırhan: “On yıldır cezaevlerinin kapılarında açıklama yapıyoruz“

Tutuklamaların 10. yılında DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Demirtaş’ın tutulduğu Edirne Cezaevi’ni, Eş Başkan Tuncer Bakırhan ise Yüksekdağ’ın tutulduğu Kocaeli’deki Kandıra Cezaevi’ni ziyaret etti ve cezaevlerinin önünde açıklama yaptı.

Hatimoğulları, cezaevindeki görüşmede Demirtaş’ın Türkiye halklarına selamlarını ilettiğini, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne cezaevi koşullarında da destek vermeyi sürdüreceğini söylediğini, tutuklu siyasetçilerin barış çabalarından vazgeçmediğini ifade etti. Bütün siyasi mahpuslar serbest bırakılıncaya kadar mücadelelerini sürdüreceklerini söyledi.

Bakırhan ise “On yıldır cezaevlerinin kapılarında açıklama yapıyoruz. Yetmedi mi artık? On birinci yılda buralara gelip açıklamalar yapmak istemiyoruz. On birinci yılda artık arkadaşlarımız bizimle birlikte demokratik siyaset yapmalı. Figen Yüksekdağ, barış konusunda ortaya koyduğu iradeyi artık dışarıda göstermeli. Selahattin Demirtaş artık kendi halkıyla, yoldaşlarıyla birlikte siyaset yapabilmelidir” diye konuştu.

Demirtaş ve Yüksekdağ’ın HDP’nin yöneticisi olduğu dönemde neler yaşandı?

4 Kasım 2016’dan beri hapiste tutulan Demirtaş ve Yüksekdağ, Türkiye’de Kürtleri temsil eden bir partinin ilk kez seçim barajını geçmesine liderlik yapmış, HDP 7 Haziran 2015 Genel Seçimlerinde %13,22 oy almıştı. Seçim sonuçlarına göre hiçbir parti tek başına iktidar olabilmek için gerekli olan 276 sandalye sayısına ulaşamasa da HDP seçimlerde 80 milletvekili çıkardı. 2002 yılından beri iktidarda olan AKP, seçimlerden sonra Meclis çoğunluğunu kaybetti.

Demirtaş’ın 7 Haziran seçimlerine giderken, 17 Mart 2015’te, TBMM kürsüsünde Erdoğan’a dönük “Seni başkan yaptırmayacağız” çıkışı kamuoyunda gündem olmuştu.

Seçimlerden iki gün önce 5 Haziran’da HDP’nin Diyarbakır İstasyon Meydanı’nda gerçekleştirdiği mitinge IŞİD bombalı saldırı düzenlemiş, saldırı sonucu beş kişi yaşamını yitirmişti.

O tarihe kadar PKK ile devlet arasında yürütülen süreç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 11 Ağustos 2015’te “Çözüm süreci buzdolabında” sözleriyle rafa kaldırıldı.

7 Haziran ve erken seçim tarihi olarak belirlenen 1 Kasım, Türkiye tarihinin en kanlı ve karanlık dönemlerinden biri olarak tarihe geçti.

20 Temmuz 2015’te Urfa Suruç’ta, Kobanêli (Kobani) çocuklara oyuncak götürmek isteyen SGDF’li öğrencilere dönük IŞİD intihar saldırısı gerçekleşti. 33 kişi yaşamını yitirdi.

22 Temmuz 2015’te Ceylanpınar’da iki polis evlerinde öldürüldü, bu olayla birlikte çözüm süreci fiilen bitti. Ancak polislerin kimler tarafından öldürüldüğü hâlâ meçhul.

10 Ekim 2015’te, Ankara Garı Tren İstasyonu önündeki barış mitingine yapılan IŞİD bombalı saldırısında 103 kişi hayatını kaybetti, 500’den fazla kişi yaralandı.

Her ne kadar başlangıcı ve şiddetlenmesi 1 Kasım’dan sonra başlasa da Kürt kentlerinde özyönetimin ilan edilmesi sonucu başlayan abluka, Haziran-Kasım arası döneme denk geliyor.

AİHM, Demirtaş ve Yüksekdağ’ın serbest bırakılmasını istedi

Selahattin Demirtaş hakkında sokağa çıkma yasağının sürdüğü Sur için yaptığı yürüyüş çağrısı nedeniyle soruşturma başlatıldı.

93 kez PKK propagandası yapmakla suçlanan Demirtaş hakkında 2013 yılında İstanbul’da yapılan Newroz kutlamasında yaptığı konuşmada “PKK’yi ve lideri Abdullah Öcalan’ı övdüğü” gerekçesiyle “terör örgütü propagandası” suçundan 5 yıl hapis istemiyle iddianame hazırlandı.

7 Eylül 2018’de Selahattin Demirtaş’a “terör örgütü propagandası yapmak” suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezası verildi. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Demirtaş hakkında verilen 4 yıl 8 aylık hapis cezasının bozulmasını istedi. 22 Aralık 2020’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Demirtaş’ın ifade özgürlüğü ve seçme-seçilme hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

2016 yılından beri tutuklu bulunan Selahattin Demirtaş’ın yargılandığı Kobani Davası’ndan 16 Mayıs 2024’te karar çıktı. Demirtaş için tutukluluk halinin devamına ve 28 yıl hapis cezasına karar verildi.

Diğer dosyalarıyla birlikte Demirtaş için toplamda 42 yıl hapis cezasına karar verildi.

Figen Yüksekdağ ise Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü “terör soruşturması” kapsamında 4 Kasım 2016’da Ankara’daki evinde gözaltına alındı ve Diyarbakır’a gönderildi. Burada çıkarıldığı 2. Sulh Ceza Hakimliği’nce aynı gün tutuklandı ve Kocaeli F Tipi Cezaevi’ne götürüldü.

21 Şubat 2017 tarihinde milletvekilliği düşürüldü, 9 Mart 2017’de ise siyasi partiler kanununun “terör eyleminden mahkûm olanların siyasi partilere üye olamayacaklarına” dair hükmü gereği parti üyeliği Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düşürüldü.

16 Mayıs 2024’te görülen Kobani Davası’nda Yüksekdağ, 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

8 Kasım 2022’de AİHM Yüksekdağ’ın da bulunduğu eski HDP milletvekillerinin ifade özgürlüğü, kişi özgürlüğü ve güvenliği ve serbest seçim hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, tutukluluğu devam eden başvurucuların serbest bırakılması için gerekli tedbirlerin alınmasını istedi. Karar 3 Nisan 2023’te kesinleşti.

Halkların İklim Zirvesi programı açıklandı: Dört günde yaklaşık 150 etkinlik

5 Kasım 2026

Bu yıl Antalya’da 14 ile 18 Kasım arası düzenlenen Halkların İklim Zirvesi’nin programı duyuruldu. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) karşı alternatif bir zirve olarak örgütlenen HİZ’in programında gün boyu gerçekleştirilecek çeşitli oturumlar, atölyeler, sergiler ve kültür-sanat etkinlikleri yer alıyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) karşı alternatif bir zirve olarak Antalya’da 15-18 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Halkların İklim Zirvesi’nin (HİZ) programı açıklandı.

34 ülkeden konuşmacıların katıldığı zirvede, iklim krizi, fosil yakıtlardan çıkış, enerji ve emek politikaları, ekolojik yıkım, insan hakları, hayvan özgürlüğü ve gıda egemenliği gibi başlıklarda yaklaşık 150 etkinlik düzenlenecek.

Birçok devletin bir araya geldiği COP31 Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenirken HİZ ise 15-18 Kasım tarihlerinde Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde gerçekleşecek. HİZ esnasında yapılacak COP31 izleme ve değerlendirme toplantılarında karbon piyasaları, iklim finansmanı, resmî iklim müzakereleri ve uluslararası taahhütler de tartışılacak.

Zirvede iklim krizinin yalnızca çevresel değil, ekonomik, toplumsal ve siyasi boyutları da ele alınacak. Program, “Ekolojik Yıkımlara Karşı Doğanın Hakları”, “Fosilden Çıkış ve Enerji Demokrasisi”, “Demokrasi, Anti-Militarizm ve Barış” ile “Gıda Egemenliği ve Agroekoloji” olmak üzere dört ana eksen etrafında şekillenecek.

COP31’e karşı alternatif bir irade: Halkların İklim Zirvesi

14 Kasım’da yürüyüş, miting ve konser

Zirve öncesinde, 14 Kasım’da Küresel Eylem Günü kapsamında “Yaşamı Savunuyoruz” başlıklı geniş çaplı bir yürüyüş gerçekleştirilecek. Saat 13.00’te Aydın Kanza Parkı’nda buluşup Cumhuriyet Meydanı’na kadar sürecek olan yürüyüş, miting ve konser ile sonlanacak.

Katılımcılar saat 13.00’te Aydın Kanza Parkı’nda bir araya gelecek. Saat 14.00’te başlayacak yürüyüşün ardından Cumhuriyet Meydanı’nda miting ve konser düzenlenecek. Aynı gün, Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde 19.00-20.00’de bir tanışma etkinliği ve hemen ardından “Sansür ve Gazetecilik: Hakan Tosun özel etkinliği” düzenlenecek.

14-18 Kasım tarihlerinde Halkların İklim Zirvesi altında faaliyet yürüten kozaların çeşitli çalışmaları da kongre merkezi içerisindeki salonlarda sergilenecek.

15-18 Kasım oturumlar ve atölyeler

Zirvenin ilk günü 15 Kasım, “Ekolojik Yıkımlara Karşı Doğanın Hakları” başlığındaki özel oturumla başlıyor. Dört günlük programa göre yerel ve uluslararası birçok ekoloji örgütünün konuşmacı olarak dahil olacağı nükleer enerji, plastik kirliliği, ormansızlaşma, eko-kırım ve iklim krizi başlıklarını ele alan oturumlar ve söyleşiler, saat 13.30 ile 20.00 düzenlenecek. Sabah ilk oturumdan önce 09.00 ile 10.00 arasında atölyeler programda yer alacak. 15 Kasım sabahı, “Zehirsiz Temizlik Atölyesi,” “Felsefe Atölyesi” ve “Çocuk iklim elçileri” gibi atölyeler düzenlenecek. Akşam 20.00’den sonra ise çeşitli kültür sanat etkinliklerine katılım sağlanabilecek.

16 Kasım’da “Fosil yakıtlardan çıkış ve enerji demokrasisi” başlığıyla özel oturum düzenlenecek. Bu oturuma 350.org, İklim Adaleeti Koalisyonu ve İklimi Değil Sistemi Değiştir Platformu kurumları katkı verecek. Oxfam International, İklim Ağı, Heinrich Böll Stiftung gibi birçok uluslararası sivil toplum kuruluşlarının katılacağı paralel oturumlarda adil geçiş, fosil yakıt teşvikleri, yapay zeka, iklim tazminatları, emek ve enerji politikaları tartışılacak. Akşam 20.00’de 350.org organizatörleri tarafından Around the World + Chisholm” şarkı lansmanı ve video ödül töreni yapılacak.

17 Kasım’da ise iklim krizi ile savaş, militarizm, Filistin, insan hakları ihlalleri ve demokrasi arasındaki ilişkiler konuşulacak. Ayrıca iklim krizine ve ekoloji mücadelesine toplumsal cinsiyet odaklı bakan 4 oturum da aynı gün gerçekleştirilecek.

Zirvenin son günü olan 18 Kasım’da sabah saatlerinde düzenlenen belgesel izleme atölyelerinin ardından ana oturumda “Gıda egemenliği ve agroekoloji” başlığı tartışılacak. Küçük üreticilerin iklim krizine karşı dayanıklılığı, endüstriyel hayvancılık, iklim ve sağlık ilişkisi ile çevresel insan hakları savunucularının adil geçişteki rolü de oturumlarda ana konular arasında.

Zirve, 18 Kasım’da saat 18.00’de sonuç bildirgesinin açıklanmasıyla sona erecek.

Zirvenin ayrıntılı programı için tıklayın.

Kervanpınar’daki GES projesine karşı açılan davada yürütmeyi durdurma kararı verildi

5 Kasım 20265 Kasım 2026

Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunan Kervanpınar(Arzoxlî) Mahallesi’nde kurulmak istenen güneş enerji santrallerine karşı açılan iptal davasında yürütmeyi durdurma kararı verildi.

Fotoğraf: Medine Mamedoğlu

Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunan Kervanpınar (Arzoxlî) Mahallesi köylüleri, kurulmak istenen güneş enerjisi santrallerine (GES) karşı çadır nöbeti tutmaya başlayarak direnişe geçmişti.

Kervanpınar’da köylüler GES’e karşı direnişte: “Elimizde direnmekten başka bir şey kalmadı”

Dün (4 Kasım) akşam, Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu, Zenkar 2 GES projesine karşı açtıkları iptal davasında, Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararı verdiğini duyurdu.

Komisyonun açıklamasının tamamı şöyle:

“Sur ilçesine bağlı Kervanpınar köyünde Zenkar 2 GES projesine karşı açtığımız iptal davasında, Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi; projenin insan sağlığına, tarım faaliyetlerine ve tarihi-kültürel birikime zarar vereceği gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı vermiştir.

Yaşam alanlarını sonuna kadar koruyacağımızı ve hukuki mücadeleye devam edeceğimizi kamuoyuna duyuruyoruz.”

Ne olmuştu?

Zenkar Enerji tarafından yapılmak istenen ve 540 dönümden fazla alanı kapsaması planlanan ZENKAR-1 ve ZENKAR-2 Güneş Enerji Santrali (GES) Projesi, köylülerin mera olarak kullandıkları alana yapılmak isteniyor. Aynı zamanda projenin yapılmak istendiği alanın bitişiği, “Ğırap (Xirab) Bajar Yerleşim Ören Yeri” nedeniyle, yaklaşık 10 ay önce 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmişti.

ZENKAR-2 projesine ilişkin davada mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi heyeti, projenin mevcut hâliyle uygulanmasını uygun bulmamış, raporda yerleşim alanlarına yakınlık, tarım ve hayvancılık, su kaynakları, erozyon ve arkeolojik incelemeler konusunda eksikliklere dikkat çekilmişti.

Projeye verilen ÇED olumlu kararına karşı açılan dava Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi’nde sürerken şirket, jandarma eşliğinde alana girmişti.

Kervanpınar’da köylüler GES’e karşı direnişte: “Elimizde direnmekten başka bir şey kalmadı”

4 Kasım 2026 Yekta Armanc Hatipoğlu

Diyarbakır’da bulunan Kervanpınar (Arzoxlî) Mahallesi köylüleri, meralarına kurulmak istenen güneş enerjisi santrallerine (GES) karşı direnişe geçti. Köylülerden Murat Toprak ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nden Derya Akyol, süreci Niha+’ya değerlendirdi.

Fotoğraf: Heval Önkol

ZENKAR-2 projesine ilişkin davada mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi heyeti, projenin mevcut hâliyle uygulanmasını uygun bulmadı. Raporda yerleşim alanlarına yakınlık, tarım ve hayvancılık, su kaynakları, erozyon ve arkeolojik incelemeler konusunda eksikliklere dikkat çekilirken dava henüz nihai karara bağlanmadı. Projeye verilen ÇED olumlu kararına karşı açılan dava Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi’nde sürüyor.

Buna rağmen şirket çalışanları 21 Ekim’de jandarma eşliğinde alana girdi.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, DEM Parti, Diyarbakır Barosu ve ekoloji örgütleri de şirketin bölgede bulunmasına karşı direnişe geçen köylülerin yanında duruyor.

Ayrıca Zenkar şirketinin sahibi Muzaffer Aslanhan’ın ismi, geçmişte AKP’nin resmi internet sitesinde “Diyarbakır İl Yönetim Kurulu Yedek Üyesi” olarak geçiyordu. Ancak şimdi ismi sitede bulunmuyor.

Köylülerden Murat Toprak ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nden Derya Akyol, yaşananları Niha+ için değerlendirdi.

“Elimizde direnmekten başka bir şey kalmadı”

Kervanpınarlı Murat Toprak, köylünün kendi çapında direndiğini, devletin ise şirketi koruduğunu ve köylüyü alana sokmadığını söyleyerek sözlerine başladı:

“Biz de elimizden geleni yapıyoruz. Direneceğiz, artık nereye kadar gidecekse… Şu anda direnme aşamasındayız; herhangi bir uzlaşma yolu yok. Topraklarımızı talan ediyorlar, meramıza el koydular. Elimizde direnmekten başka bir şey kalmadı. İnşallah sonuna kadar direneceğiz, topraklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Çünkü çocukluğumuz buralarda geçti, geleceğimiz, çocuklarımız burada.”

“Meramızı vermek istemiyoruz”

Köyün geçiminin yarısından fazlasının hayvancılığa dayandığını söyleyen Toprak, alanın ellerinde alınması durumunda yaşanacakları şöyle anlattı:

“Köyün yarısı hayvancılığı bırakmak zorunda kalır, köyden göç başlar ve millet aç kalır. Mecburen direniyoruz, meramızı vermek istemiyoruz. Ancak devlet şu anda rantçıların, şirketin yanında yer alıyor.”

Fotoğraf: Medine Mamedoğlu

“Adli süreç ve mahkemeler devam ediyor ama dava sonuçlanmadan kazı alanına iş makinelerini, kepçeleri, dozerleri gönderdiler. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Umudumuz yetkililerde, Valiliğin, Cumhurbaşkanlığı’nın veya bu raporu veren kurumun bu duruma el atması gerekiyor” diye devam eden Toprak, bölgenin sit alanı olduğunu da hatırlattı:

“Ayrıca orası sit alanıdır, bölgenin tarihi bir geçmişi var. Şu anda yapılan kazılardan uzak tutulduğumuz için ne çıkarıldığını, nelerin tahrip edildiğini göremiyoruz. Orada antik bir kentin ya da tarihi kalıntıların bulunduğunu biliyoruz ama bize gösterilen bir şey yok. Köylüler iki üç gün önce kepçenin bir iki torba bir şeyler çıkarıp alandan götürdüğünü görmüş. Gizlice bir şeyler çıkarılıyor fakat alana 300-400 metre mesafede tutulduğumuz için ne yapıldığını, ne çıkarıldığını tam olarak göremiyoruz. Yetkililer bu duruma ortak mıdır, ne yapıyorlar bilmiyoruz.”

Toprak, “Umarız yetkililer bize kulak asar ve bu projeden vazgeçilir” diyerek sözlerini noktaladı.

“İnsanların yaşam alanları giderek daraltılıyor”

Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nden Derya Akyol’a göre, Kervanpınar’da yaşananlar yalnızca bir güneş enerjisi santraline karşı gelişen bir itiraz değil; halkın yaşam alanlarını, ortak varlıklarını ve kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savunduğu bir mücadele.

Projenin yapılmak istendiği meraların köylülerin hayvanlarını otlattığı, hayvancılık yaptığı ve geçimini sağladığı ortak yaşam alanları olduğunu söyleyen Akyol, “Yenilenebilir enerji adı altında yürütülen yatırımların da kapitalist sistemin doğayı metalaştırma anlayışından bağımsız olmadığını görmek gerekiyor. Çünkü enerji üretiminin biçimi değişse de doğanın sermayenin kâr alanı olarak görülmesi değişmiyor” diye konuştu.

Derya Akyol

Akyol, bir şirketin yatırım yapabilmesi için devlet kurumları ve bakanlıkların geniş alanları çok kısa sürede tahsis edebildiğini ancak aynı hızın, o topraklarda yaşayan halkın itirazları ve hak arayışı söz konusu olduğunda gösterilmediğini, şirketlerin önünü açan idari kararların hızla alındığını, halkın başvurduğu hukuki süreçlerin ise çoğu zaman uzun yıllara yayılabildiğini söyledi. Bu durumu “Böylece şirketlerin yatırım süreçleri ilerlerken, halk kendi yaşam alanlarını korumak için yıllarca mücadele etmek zorunda kalıyor” diye açıklayan Akyol, bölgedeki insanların olumsuz etkileneceğini de ekledi:

“Bir de bunun yaratacağı daha büyük sonuçlar var. İnsanlar meralarını ve geçim kaynaklarını kaybettiklerinde kendi yaşadıkları yerde hayatlarını sürdürmeleri de zorlaşacak. Başka kentlere göç etmek zorunda kalabilecekler. Üstelik yıllardır yaşadığınız coğrafyanın GES’lerle, madenlerle ve farklı enerji projeleriyle çepeçevre kuşatıldığını düşünün. İnsanların yaşam alanları giderek daraltılıyor. Bir süre sonra kendi topraklarında yaşayamaz hale geliyorlar.”

Bu göçün yalnızca ekonomik bir yer değiştirme olarak görülemeyeceğini belirten Akyol, insanların yaşadıkları coğrafyadan kopmasının, dillerinden, kültürlerinden, toplumsal ilişkilerinden ve yaşam biçimlerinden de uzaklaşması anlamına geldiğini belirterek aynı zamanda bir kültürel kopuş ve toplumsal hafızanın aşınmasının söz konusu olduğunu ifade etti.

“3 Mart’taki jandarma müdahalesi önemli bir kırılma noktasıydı”

Akyol’a göre, Kervanpınar’da 3 Mart 2026’da yaşanan jandarma müdahalesi önemli bir kırılma noktası oldu:

“O gün köylülere müdahale edildi. Dört kişinin yaralandığı, 15 kişinin gözaltına alındığı basına yansıdı. Ancak bütün bu müdahalelere rağmen köylüler mücadelelerinden vazgeçmedi.

Ekim ayında iş makinelerinin yeniden alana girmesiyle birlikte direniş tekrar yoğunlaştı. 21 Ekim’de jandarma eşliğinde başlatılan çalışmalar karşısında köylüler ve ekoloji savunucuları alana yürüdü. Ardından 22 Ekim’de çadır nöbeti başlatıldı. Özellikle kadınların öncülüğünde sürdürülen bu nöbet, bugün farklı toplumsal kesimlerin de sahiplendiği bir mücadeleye dönüştü.”

Bilirkişi raporu projeyi onaylamamıştı

Akyol, bilirkişi raporu ve alana yakın sit alanına da değindi.

Bilirkişi heyetinin 16 Temmuz’da bölgede keşif yaptığını ve ekim ayında kamuoyuna yansıyan raporda projenin mevcut haliyle uygulanmasının uygun olmadığının belirtildiğini hatırlatan Akyol; su varlıkları, tarım ve hayvancılık, erozyon ve arkeolojik miras gibi konularda önemli eksikliklere dikkat çekildiğini ifade etti.

Bilirkişi raporunda şu sonuca varılmıştı:

“Bilirkişi heyetimizin inceleme, değerlendirme, ortak görüş ve kanaatleri neticesinde; davaya konu projenin bu hali ile uygulanmasının uygun olmadığını içeren, işbu Bilirkişi Heyeti Raporu tarafımızdan tanzim edilmek suretiyle imzalanmıştır.”

GES projelerinin etkileyeceği alanda bulunan “Ğırap (Xirab) Bajar Yerleşim Ören Yeri”nin ise tarihî kalıntıların bulunduğu bir alan olduğunu hatırlatan Akyol, alanın aynı zamanda coğrafyanın geçmişini, kültürel birikimini ve toplumsal hafızasını taşıyan bir yer olduğunu belirtti ve dolayısıyla burada yalnızca meraların değil, tarihî ve kültürel alanların da tehdit altında olduğunu söyledi.

“Enerji toplumun ortak ihtiyacı olarak ele alınmalı”

Kolluk memurlarının tutumunu eleştiren Akyol, “Bizim açımızdan burada sorulması gereken soru şu: Kolluk kimin güvenliğini sağlıyor? Yaşam alanlarını savunan köylülerin mi, yoksa bütün itirazlara rağmen faaliyetlerini sürdürmek isteyen şirketin mi?” sorularını sordu.

“Eğer bir enerji yatırımı halkın meralarını ortadan kaldırıyor, hayvancılığını bitiriyor, su varlıklarını ve tarihî alanlarını tehdit ediyor ve bütün bunlar halkın iradesi dışında gerçekleştiriliyorsa burada ekolojik bir üretimden söz edemeyiz” diyen Akyol, savundukları modeli şöyle açıkladı:

“Mezopotamya Ekoloji Hareketi olarak bizim savunduğumuz şey, enerjinin sermayenin kâr alanı olmaktan çıkarılması ve toplumun ortak ihtiyacı olarak ele alınmasıdır. Enerji demokrasisi dediğimiz şey de tam olarak budur: Halkın kendi yaşam alanları üzerinde söz ve karar sahibi olması, aynı zamanda doğa ile uyumlu bir üretim-tüketim ilişkisi. Kadınların, köylülerin ve o coğrafyada yaşayan herkesin karar süreçlerine eşit ve etkin biçimde katılması.”

Kervanpınar’da kadınların direnişi sahiplenmesi ve öncülük etmesinin bu açıdan çok anlamlı olduğunu, çünkü ekolojik yıkımın sonuçlarını en doğrudan yaşayan kesimlerden birinin kadınlar olduğunu söyleyen Akyol “Hayvancılığın, tarımsal üretimin, suya ve toprağa erişimin ortadan kalkması kadınların emeğini ve gündelik yaşamını da doğrudan etkiliyor” dedi.

“Kürdistan’ın dört bir yanında ciddi bir ekolojik yıkımla karşı karşıyayız”

Akyol, sözlerini şöyle noktaladı:

“Kervanpınar’daki direniş bize çok temel bir soruyu yeniden sorduruyor: Enerji kimin için üretiliyor ve doğa ve yaşamımız üzerindeki karar yetkisi kime ait?

Bugün Kürdistan’ın dört bir yanında ciddi bir ekolojik yıkımla karşı karşıyayız. Devlet, kamu yararı adı altında şirketlerin önünü açıyor, doğayı ve yaşam alanlarını şirketlerin kullanımına sunuyor. Oysa toplumun doğrudan katılmadığı, görüşünün alınmadığı ve karar süreçlerinde yer almadığı bir yerde kamu yararından söz edilemez. Çünkü bir coğrafyada neyin yapılacağına, o coğrafyada yaşayan halkın iradesi yok sayılarak karar verilemez. Kervanpınar’daki direniş de tam olarak bu anlayışa karşı gelişen mücadelelerden biri. Mezopotamya Ekoloji Hareketi olarak bu mücadeleyi sahipleniyor, Kürdistan’da doğayı ve yaşamı savunan halkların mücadelesiyle dayanışmamızı sürdürüyoruz.”

ABD ara seçimleri: Demokratlar Senato ve Meclis’te çoğunluğu kazandı

5 Kasım 20264 Kasım 2026

ABD Kongresi için yapılan ara seçimlerde demokratlar, cumhuriyetçi eyaletlerde kazanarak Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kontrolünü cumhuriyetçilerden aldı. Bu tabloyla Trump son iki yılını demokratların çoğunlukta olduğu bir kongreyle tamamlayacak.

Fotoğraf: Adobe Stock

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 3 Kasım 2026’da yapılan ara seçimlerde demokratlar, hem Temsilciler Meclisi’nin hem de Senato’nun kontrolünü cumhuriyetçilerden aldı. Demokratların 435 koltuklu Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için gereken 218’i ve 100 koltuklu Senato’da çoğunluk için gereken 51’i aşması, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin kalan iki yılında ABD Kongresi’nde Cumhuriyetçilerin hâkimiyetini sona erdirdi.

Associated Press (AP) ajansının resmi olmayan sonuçlarına göre, Temsilciler Meclisi oylamalarında Demokratlar şu ana kadar 228, Cumhuriyetçiler ise 139 sandalye elde etti.

Meclis’te Demokratların Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ile Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Alexandria Ocasio-Cortez de yeniden seçildi. Senato’da ise güncel olarak demokratlar 54, cumhuriyetçiler 44 sandalyeye ulaştı. Sonuçları açıklanan yarışlarda cumhuriyetçilerin 20 vali seçilirken demokratlardan ise 28 vali seçildi.

ABD ara seçim sonuçları

Kaynak: The Associated Press (AP) · Son güncelleme: 4 Kasım 2026. Sayım sürdüğü için rakamlar değişebilir.

Senato

DEMOKRAT

CUMHURİYETÇİ

50 koltuk

7 koltuk kazandı

7 koltuk kaybetti

Demokratların rakamına, Demokrat grupla birlikte hareket eden 2 bağımsız dahil. İki koltukta sayım sürüyor.

AKR

MED

NHD

IDR

MTR

MND

ILD

MID

RID

MAD

ORD

WYR

SDR

IAD

OHD

NJD

COD

NER

KYR

WVR

VAD

DED

NMD

KSD

ARR

TNR

NCD

SCD

OKR

LAR

MSD

ALR

GAD

TXD

FLR

Demokrat kazandı

Cumhuriyetçi kazandı

Demokrat önde

Cumhuriyetçi önde

Seçim yok

Demokratlar, Cumhuriyetçilerden Iowa, Kansas, Kuzey Karolina, Güney Karolina, Teksas, Ohio ve Maine koltuklarını aldı. Alaska ve Mississippi’de sayım sürüyor; AP’ye göre Alaska’da Cumhuriyetçi, Mississippi’de Demokrat aday önde.

Temsilciler Meclisi

228

DEMOKRAT

139

CUMHURİYETÇİ

218 koltuk

25 koltuk kazandı

25 koltuk kaybetti

435 sandalyenin 367’si belli oldu, 68 seçim bölgesinde sonuç bekleniyor. Demokratlar, çoğunluk için gereken 218 koltuğu aştı.

Veri: The Associated Press (AP) · Tasarım: Niha+

2026 ara seçimleri

Ara seçimler, ABD’de dört yıllık başkanlık döneminin tam ortasında yapılan federal ve eyalet seçimlerine verilen isimdir. Seçmenler, ABD Kongresi’nin iki kanadını, valileri ve eyalet meclislerini belirlemek için oy kullanırlar.

2026 ara seçimleri, Trump’ın ikinci döneminin son iki yılını şekillendirecek. Seçim kampanyalarının ana başlıkları yaşam maliyetleri, gümrük tarifeleri, sağlık harcamaları ve yaklaşık yedi aydır süren İran savaşı ile bunun akaryakıt fiyatlarına etkisi olurken kampanya reklam harcamaları 11,21 milyar dolarla ara seçim tarihinin rekorunu kırdı.

Bu yıl Temsilciler Meclisi’nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato’nun 100 sandalyesinden 35’i ve 36 eyaletin valiliği seçime gidiyor.

Senato’da 50-50 eşitlik olması hâlinde ise kontrol cumhuriyetçilerde kalacak çünkü eşitliğin bozulması için Senato Başkanı sıfatıyla Başkan Yardımcısı JD Vance oy kullanabiliyor.

Ara seçimlere dek Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi’nde 219 vekillikle çoğunluktaydı. Demokratlarınsa 214 vekili bulunuyordu.

Senatoda da cumhuriyetçiler demokratlara karşı çoğunluktaydı. 53 cumhuriyetçi senatöre karşılık 47 demokrat senatör vardı.

Kilit eyatletlerde sonuçlar: “İlkler”

Senato seçimlerinde Maine, Kuzey Carolina, Michigan ve Georgia ön plana çıkarken kampanya süreci ilerledikçe Trump’ın 2024’te farklı şekilde kazandığı Teksas, Ohio, Iowa, Alaska, Kansas ve Güney Carolina da yarışa dahil oldu.

Georgia

Senato’da Demokrat Jon Ossoff, Cumhuriyetçi Mike Collins’i yendi. Valilik seçiminde de Demokrat Keisha Lance Bottoms, Cumhuriyetçi Rick Jackson’ı geride bıraktı. Valilik ise 20 yılı aşkın sürenin ardından demokratlara geçti.

Michigan

Senato’da Demokrat Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers yarışıyor. El-Sayed, Rogers karşısında az farkla önde geldi. Valilik seçiminde de Demokrat Jocelyn Benson ile Cumhuriyetçi John James arasındaki yarışta Benson, James’in önünde.

Kuzey Carolina

Senato’da Demokrat aday Roy Cooper, Cumhuriyetçi Michael Whatley’i geride bırakarak senatör oldu ve Cumhuriyetçilerin elindeki koltuk Demokratlara geçti.

Güney Carolina

Senato’da Lindsey Graham’ın Temmuz’daki ölümünden sonra yerine atanan kız kardeşi Darline Graham, Demokrat Annie Andrews karşısında seçimi kaybetti ve senatörlük Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti.

Ohio

Senato’da Demokrat Sherrod Brown, Cumhuriyetçi Jon Husted karşısında kazandı. Brown, 2024’te kaybettiği Senato’ya geri dönerken Cumhuriyetçilerde bulunan senatörlük Demokratlara geçti. Valilik seçiminde de Demokrat Amy Acton, Cumhuriyetçi Vivek Ramaswamy’i geride bıraktı ve Valilik de Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti.

Teksas

Senato’da Demokrat James Talarico, Teksas Başsavcısı Ken Paxton’ı yendi ve burada da senatörlük Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti. Talarico, Teksas’ta 1988’den bu yana seçilen ilk Demokrat senatör oldu. Ayrıca, Demokrat Gina Hinojosa, üç dönemdir vali olan Cumhuriyetçi Greg Abbott’u yendi. Valilik 1995’ten bu yana ilk kez Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti.

Kansas

Senato’da Demokrat Adam Hamilton, görevdeki Cumhuriyetçi senatör Roger Marshall’ı yendi ve senatörlük Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti. Kansas, yaklaşık yüz yılın ardından ilk defa bir Demokrat senatör seçti.

Iowa

Senato’da Cumhuriyetçi Joni Ernst’ten boşalan koltuk için Demokrat Josh Turek, Cumhuriyetçi Ashley Hinson karşısında seçimi kazandı ve senatör seçildi. Bu eyalette de Cumhuriyetçiler koltuğu Demokratlara kaybetti. Ayrıca Demokrat aday Rob Sand, Cumhuriyetçi Zach Lahn karşısında Valilik seçimini kazandı.

Önceden Demokrat Parti’de olan eyaletlerde “ilkler”

California

Senato için bu yıl seçim yapılmayan California’da Demokrat Xavier Becerra, Cumhuriyetçi Steve Hilton karşısında valiliği kazandı. Becerra, görev süresi dolan Gavin Newsom’ın yerini alarak 1875’te Romualdo Pacheco’dan bu yana California’nın ilk Latin valisi olacak.

New Hampshire

Demokrat Partili Chris Pappas, New Hampshire’da eski Cumhuriyetçi Senatör John Sununu’yu yenerek ilk açık eşcinsel erkek senatör oldu. Sonuçları sahnede partneriyle birlikte kutladı ve kalabalığa şunu söyledi: “Washington’ın sorunları çözmek için masada yeni bir nesile ihtiyacı var.”

Kampanya harcamaları ve lobiler

2026 ara seçimleri, ABD tarihinin en pahalı seçimi olarak kayıtlara geçti. Kampanya finansmanını izleyen kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan OpenSecrets’a göre toplam harcama 12 milyar doları buldu. Bu paranın yarısından fazlası, sınırsız bağış toplayabilen PAC’lerden ve süper PAC’lerden oluşuyor.

En büyük 40 bağışçı, adaylara toplam 2,4 milyar dolar verdi. Bu bağışçıların başındaki isim Elon Musk, cumhuriyetçi PAC’lere 445 milyon dolar aktardı. George Soros ise Demokratları destekleyen PAC’lere yaklaşık 100 milyon dolar bağışladı.

Cumhuriyetçilerde Senate Leadership Fund 489 milyon, MAGA Inc. 353 milyon dolar harcadı. Demokratlarda ise Senate Majority PAC 248 milyon, House Majority PAC 192 milyon dolarla öne çıktı.

Seçim kampanyalarının en yoğun fonlandığı eyalet ise Teksas oldu. Eyaletteki Senato yarışı, 560 milyon doları aşan reklam harcaması ile ABD tarihinin başkanlık dışındaki en pahalı yarışı haline geldi. FEC kayıtlarına göre Elon Musk Eylül’de Senate Leadership Fund’a 158 milyon dolar verdi. Aynı ay grup, Paxton’ı desteklemek için yeni kurulan Texas PAC’e 75 milyon dolar gönderdi. Musk’ın verdiği 83 milyon dolar da aynı gruba aktarıldı. Bu desteğe rağmen yarışı demokrat aday Talarico kazandı.

El-Sayed Michigan’ı kazandı

İsrail yanlısı lobi AIPAC, United Democracy Project üzerinden ülke genelindeki yarışlara on milyonlarca dolar harcadı. Grup, harcamalarını büyük ölçüde demokrat ön seçimlerine yoğunlaştırmıştı. İsrail’e güçlü bağlılık gösteren adayları destekleyen AIPAC’in toplam 104,3 milyon dolar harcadı. Bunun 30,6 milyon doları Michigan’daki demokrat Senato ön seçiminde kullanıldı.

Bu, grubun tek bir yarışa yaptığı en büyük harcamaydı. Ancak AIPAC’in desteklediği Haley Stevens, İsrail’i en sert eleştiren adaylardan Abdul El-Sayed’e kaybetti. Ara seçimden birkaç gün önceyse ön seçimde El-Sayed’e kaybeden Stevens, sosyal medyadan yaptığı açıklamayla müslüman ve demokrat aday El-Sayed’in karşısında yarışan cumhuriyetçi aday Rogers’ı destekleyeceğini duyurmuştu. California, Illinois ve New York’ta AIPAC’in desteklediği adaylar ön seçimlerde başarılı olamadı. Teksas’ta Talarico AIPAC’tan uzak durmuş ve gruptan destek almayacağını açıklamıştı.

Resmi olmayan sonuçlara göre, senato oylamasında Abdul El-Sayed, rakibi Mike Rogers’ın önüne geçti. Sayed, güncel sayılara göre 1 milyon 583 bin 684 oy alarak yüzde 50,6 oy oranına ulaşırken Rogers ise 1 milyon 486 bin 235 oy alarak yüzde 47,5 oy oranında kaldı. Böylece El-Sayed, ABD’de ilk Mülsüman senatör oldu.

Seçim sonucunun ardından konuşan El-Sayed, kendisini Müslüman kimliği üzerinden kendisini hedef alan ABD Başkanı Donald Trump’a seslenerek “Donald, biliyorum, ismimi söylemekte zorlandın. Bu yüzden JD Vance ocak ayında yemin ettirdikten sonra bana sadece ‘Senatör’ diyebilirsin” dedi.

Filistinlilerin eşit haklara, barışa ve kendi kaderini tayin hakkına sahip olması gerektiğini vurgulayan Sayed, “Filistinli çocukların atalarının topraklarında, bizim vergilerimizle öldürülmeden büyümesi gerektiğine inanıyorsanız size ‘nefret dolu’ diyorlar. Eşit haklara, barışa, onura ve kendi kaderini tayin hakkına inanmak nefret değil, sevgidir” diye konuştu.

Demokratik Sosyalistler’in başarısı

Demokrat Parti’nin çatısı altında seçimlere katılan Amerika Demokratik Sosyalistleri’nin (DSA) başarısı da ara seçimlerde dikkat çekti. Demokrat bölgelerde ön seçimleri kazanarak Kongre’ye giren ve DSA üyesi/destekçisi olan en az 5 yeni isim Temsilciler Meclisi’ndeki yerini aldı. Bunlardan Melat Kiros, Colorado’da Kongre’ye seçilen ilk “Z kuşağı” (Gen Z) kadın siyasetçi oldu. Diğer isimler ise şunlar: Darializa Avila Chevalier (New York), Claire Valdez (New York), Donavan McKinney (Michigan), Chris Rabb (Pennsylvania).

DSA’dan Janeese Lewis George, seçim gecesinde büyük bir sürprize imza atarak ABD’nin başkenti Washington D.C.’nin yeni Belediye Başkanı seçildi. DSA’dan David Morales ise Rhode Island’ın başkenti Providence şehrinin belediye başkanı seçildi

NBC’nin gerçekleştirdiği sandık çıkış anketlerine göre, 18-29 yaş arası yaklaşık her üç seçmenden biri kendisini “Demokratik Sosyalist” olarak tanımlıyor. Bu sayılar Soğuk Savaş döneminden kalan anti-sosyalizm algısının yeni jenerasyonlarda kırıldığının bir işareti olarak değerlendiriliyor.

İran Savaşı’nın yansımaları

Donald Trump’ın Şubat ayında İsrail’le birlikte ve Kongre onayı almadan İran’a karşı başlattığı savaşın ekonomik etkisi bu ara seçimde seçmenlere yansıdı. Reuters’a göre benzinin galonu, savaşın başladığı 28 Şubat’tan önce yaklaşık 3 dolarken Temmuz’da ortalama 4 doları geçti. Ağustos’ta yapılan Reuters/Ipsos anketinde Amerikalıların sadece %31’i İran’a yönelik askeri harekâtı destekliyordu.

Ekim’de yapılan Fox News anketine göre seçmenlerin yaklaşık %60’ı İran’a karşı askeri harekâta karşıydı. Seçim günü yapılan AP seçmen anketinde de seçmenlerin yaklaşık %60’ı ABD’nin İran’a askeri müdahalesini “yanlış karar” olarak niteledi.

Bu tablo, Cumhuriyetçi adayları Trump’tan uzaklaşmaya zorladı. Eylül’de Michigan Senato adayı Mike Rogers, Iowa Senato adayı Ashley Hinson ve Michigan valilik adayı John James, artan maliyetleri gerekçe göstererek savaşın sona ermesi çağrısı yapmıştı. Aynı dönemde Iowa’da Cumhuriyetçi temsilciler Zach Nunn ve Mariannette Miller-Meeks, ilk kez İran’la ilgili savaş yetkileri önergesine destek verdi. Senato’da Demokratlar, neredeyse oybirliğiyle İran’daki savaşı durdurmaya yönelik savaş yetkileri önergesini destekledi.

Filistin: Demokrat Parti’de ayrışma

Şubat’ta yayımlanan Gallup anketine göre Amerikalıların %41’i Filistinlilere, %36’sı İsraillilere daha yakın bir noktada bulunuyor. Demokratların %65’i Filistinlilere, %17’si ise İsraillilere sempati duyuyor. Amerikalıların %57’si bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını destekliyor.

Seçmenlerin bu görüşleri, seçimlere de yansıdı. Tartışmanın en sert yaşandığı yer Michigan oldu. Demokrat aday Abdul El-Sayed, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını “soykırım” olarak nitelendiriyor ve ABD’nin İsrail’e askeri yardımının durdurulmasını savunuyor. Trump ise El-Sayed’in Müslüman Kardeşler üyesi olduğunu iddia etti. Trump’ın Arap-Amerikan seçmenlere ulaşma çalışmalarını yürüten Bishara Bahbah, başkanın El-Sayed hakkındaki sözlerinin “kırmızı çizgiyi aştığını” dile getirdi. Ülkenin en büyük Arap-Amerikan topluluğunun yaşadığı Dearborn’da birçok seçmen, Biden’ın İsrail’e desteği nedeniyle 2024’te Trump’ı desteklemişti.

Diğer yarışlarda ise adaylar daha temkinli bir çizgi izledi. Teksas’ta kazanan Demokrat James Talarico, Netanyahu hükümetine silah gönderilmesine oy vermeyeceğini, diğer yardımların ise Gazze ve Batı Şeria’daki yıkımın sona ermesine bağlanması gerektiğini söyledi. Ohio’da kazanan Sherrod Brown ise 2024 sonunda Bernie Sanders’ın silah transferlerini engelleme girişimine karşı oy vermişti ve İsrail’in kendini savunma hakkını vurgulayan bir çizgide duruyor.

Gimgim’da keşif öncesi eylem, Kanîreş’te ise JES için keşif çalışmaları sürüyor

2 Kasım 20262 Kasım 2026

Muş’un Varto (Gimgim) ve Bingöl’ün Karlıova (Kanîreş) ilçelerinde yapılmak istenen Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesine karşı yurttaşların mücadelesi sürüyor. Keşif öncesinde yüzlerce kişi Gimgim’in Xwarik köyünde bir araya geldi.

Muş’un Varto (Gimgim) ve Bingöl’ün Karlıova (Kanîreş) ilçelerinde ABD merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. tarafından iki ayrı jeotermal enerji santrali (JES) projesi hayata geçirilmek isteniyor.

Yurttaşlar JES projesine karşı nisan ayında Bingöl İdare Mahkemesi’nde dava açtı. Temmuz ayında mahkeme, proje kapsamında bilirkişi incelemesi ve keşif yapılmasına karar verdi.

Kanîreş’te keşif çalışmaları sürerken, Gimgim’in Xwarik köyünde de yurttaşlar bir araya geldi. Türkiye ve bölgenin farklı kentlerinden gelen yüzlerce kişi, “Varto yeşildir yeşil kalacak” ve “Direne direne kazanacağız” sloganları attı.

Buluşmada konuşan DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, projenin halkın yaşam alanlarına, suyuna, toprağına, hayvancılığına ve geçim kaynaklarına zarar vereceğini belirterek, bölge halkının rızası olmadan sermayeye alan açılmasına karşı çıktıklarını söyledi. Sümeyye Boz, “Zafer Varto halkının olacak” dedi.

DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın ise ekolojik mücadelenin önemine dikkat çekerek, iklim politikaları adı altında sürdürülen faaliyetlerin çelişkili olduğunu ifade etti. Akın, yaşam alanlarını ve doğayı korumak için mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini belirtti.

Gimgim Belediye Eşbaşkanları Gıyasettin Aydemir ve Gülbahar Kaya da ilçede doğanın talan edilmesine izin vermeyeceklerini belirterek projeye karşı mücadele mesajı verdi.

Yurttaşlar, açıklamaların ardından keşif heyetinin bölgeye gelmesini beklemeye başladı.

Varto’da JES projesinin etkileyeceği köyler:

Tanzik (Armutkaşı), Tatan (Güzelkent), Hemug (Küçüktepe), Çorsan (Yeşildal), Xwarik (Çallıdere) ve ona bağlı Dewreşêli mezrası, Qasiman, Ameran (Onpınar), Zengena (Güzeldere), Mengel (Alabalık), Kuzik (Gölyayla), Civarkan (Kartaldere), Caneseran (Dağcılar), Xaşxaş (Eryurdu), Uskira (Çaylar), Şorik (Tuzlu), Şeman (Taşlıyayla), Gadizan (Ozankent), Badan (Teknedüzü).

Karlıova’da JES projesinin etkileyeceği köyler:

Kızılağaç (Aynik), Kaynarpınar (Licik), Kantarkaya (Şorik), Ilıpınar (Çêrmûk), Sakaören (Siqavêlan) ve Kargapazar (Qerxabazar).

Karlıova fay hattı, Bingöl’ün Karlıova ilçesinde Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ile Doğu Anadolu Fay Hattı’nın (DAF) kesiştiği üçlü bir eklem noktasıdır. Bu bölge, Karlıova-Bingöl-Göynük hattında doğu-batı doğrultusunda uzanarak KAF, DAF ve Varto fayı ile birleşir, Erzincan’dan Marmara’ya uzanan riskli bir koridordur.

Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı, Muş’un Varto ilçesini kapsayan, toplam yüz ölçümü 453 bin 494.83 metrekare olan mera vasıflı alanın 5 bin 560.13 metrekarelik kısmı üzerinde, IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi tarafından, “Jeotermal kaynak arama projesi kapsamında sondaj çalışması” yapılmasına onay vermişti.

Ignis’in odağı deprem bölgeleri

Ignis O2 Energy Inc. firması Kargapazarı Köyü’nde yapmayı planladığı projeye dair aşağıdaki açıklamayı yayımladı:

Ignis H2 Energy Inc., 2023 yılının dördüncü çeyreğinde Ignis Türkiye (IGNIS) şubesini kurmuş ve Doğu Anadolu’da dört jeotermal arama ruhsatı edinmiştir. Bu ruhsatlardan biri olan Kargapazarı ruhsat sahası, Karlıova Üçlü Eklemi olarak adlandırılan bölgede yer almaktadır. Karlıova bölgesindeki doğrultu atımlı ve genişlemeli rejimler, Doğu Anadolu’da Arap ve Avrasya plakalarının Anadolu bloğuyla çarpışmasıyla tetiklenmiş ve bu da Karlıova Üçlü Eklemi’nde (KTJ) karmaşık bir volkan-tektonik ve orojenik ortam yaratmıştır. Kargapazarı ruhsatında yürütülen çalışmalar, ağırlıklı olarak yüzey jeolojisi, stratigrafik ve jeolojik araştırmalar ile su ve kaya örneklemesi şeklinde gerçekleşmiştir (Resim 4).

Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) ve Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) gibi önemli fay hatları (San Andreas Fayı gibi kıtasal transfer fayları), jeotermal akışkan sirkülasyonu için önemli bir dolaşım alanı oluşturmakta ve ikincil geçirgenliği yüksek jeotermal rezervuarlar meydana getirmektedir. Kargapazarı Segmenti, jeotermal aktivite gösteren çeşitli yüzey belirtileri ile lisans alanlanının en önemli fay segmentidir. (Resim 5).

Ignis, 2024 yılının son çeyreğinde ruhsat alanında kavramsal bir yeraltı modeli oluşturmak için manyetotellürik (MT) araştırmalar yapmayı planlamaktadır.

Ignis H2 Energy hakkında

Ignis H2 Energy, 2021 yılında kurulmuş. Genel merkezi Houston, ABD’dedir. Geolog International altyapısıyla destekleniyor ve jeotermal enerji arama, sondaj ve geliştirme üzerine uzmanlaşmış bir yenilenebilir enerji firmasıdır. Türkiye’de, özellikle Bingöl / Karlıova- Yedisu ve Muş/Varto gibi bölgelerde jeotermal santral projeleri yürütüyor. Firma, temiz enerji üretimi ve petrol/gaz sektöründen aktarılan tecrübeyle jeotermal enerjiyi temel yük kaynağı olarak kullanmayı hedefliyor. Türkiye (İzmir ofisi dahil), Avrupa ve dünya genelinde sürdürülebilir enerji projeleri geliştiriyor.

Savcı, gazeteci Yusuf Çelik için “kitap satışı” gerekçesiyle hapis cezası istedi

2 Kasım 2026

Gazeteci Yusuf Çelik’in Tunceli Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı davada savcı, Çelik’in Munzur Kültür ve Doğa Festivali’nde kurulan stantta kitap satışı yaparak “örgüte yardım ettiği” iddiasıyla Çelik hakkında hapis cezası istedi. Bir sonraki duruşma 10 Aralık’a ertelendi.

Gazeteci Yusuf Çelik’in Dersim’de düzenlenen 23. Munzur Kültür ve Doğa Festivali’ndeki kitap satışı nedeniyle “silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme” suçlamasıyla yargılandığı davada savcı, Çelik için hapis cezası istedi. Davanın ikinci duruşmasında esas hakkındaki mütalaasını sunan savcı, Çelik’in Partizan tarafından kurulan stantta kitap satışı yaparak örgüte yardım ettiği iddiasını yineledi.

Savcılığın mütalaasına göre Çelik, Partizan’ın kurduğu stantta yalnızca üç kitabın satışına dayandırılarak yargılanıyor: “İbrahim Kaypakkaya Bütün Eserleri”, “Saklanmaya Çalışılan Bir Meşale İbrahim Kaypakkaya” ve “Alnında Güneşin Kızıllığını ve Sıcaklığını Taşıyanlara… Nergiz”.

Mütalaada, söz konusu kitapların satışının “silahlı terör örgütünün amacına hizmet eden eylem” olduğu öne sürüldü. Savcı, Çelik’in TCK 314/4 ve 220/7 maddelerinin göndermesiyle TCK 314/2 ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5/1. maddesi uyarınca cezalandırılmasını istedi.

Bir sonraki duruşma 10 Aralık 2026 saat 10.30’a ertelendi.

Ne olmuştu?

Dersim’de düzenlenen 23. Munzur Kültür ve Doğa Festivali’nde Partizan tarafından açılan stantta bulunan kitaplar gerekçe gösterilerek Gazeteci Yusuf Çelik hakkında dava açılmıştı.

17 Haziran’da Tunceli Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen ilk duruşmada mahkeme, savcılığın esas hakkındaki mütalaasını hazırlaması için dosyayı 21 Ekim’e ertelemişti.

Çelik, daha önce KaosGL.org’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Munzur Festivali’ni takip etmek için Tunceli’ye gittim. Hem festival takibini yapıyor hem de gazetenin stantında gazete ve kitap satışına yardımcı oluyordum. Burada herhangi bir resmi karar veya tebligat gösterilmeden gözaltına alındım. İfade işlemlerimin ardından serbest bırakıldım. Ancak bandrolsüz kitaplar gerekçesiyle açılan davada 10 ay hapis cezasına çarptırıldım. Ardından ikinci kez Tunceli’ye gidişimde yine zorla ifadeye götürüldüm ve bir ifade daha alındı. Bu süreçte de bilerek ve isteyerek ‘örgüte yardım’ ettiğim iddiasıyla yeni bir dava açıldı. Davanın ilk duruşması yarın görülecek. Bir eylem nedeniyle üç soruşturma ve iki dava açan bu zihniyeti anlamakta gerçekten güçlük çekiyorum. Her gün hayatlarımızı yargı paketleriyle, hedef göstermelerle nefret objesi hâline getiren iktidar ve yargı sistemi, eline geçirdiği her fırsatta hukuksuzluğunu önümüze koymaya devam ediyor.”

UNESCO: 2024 ve 2025’te dünya genelinde 189 gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü

2 Kasım 2026

UNESCO’nun yayımladığı rapora göre, hayatını kaybedenlerin 14’ü kadın gazetecilerdi. Bu dönem, son 10 yılın gazeteciler açısından en ölümcül iki yıllık süreci olarak kayıtlara geçti.

Fotoğraf: UNESCO

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), gazeteci cinayetlerinde cezasızlığın yeniden yükselişe geçtiği uyarısında bulundu. Gazetecilere yönelik suçlarda cezasızlığın sona erdirilmesi amacıyla ilan edilen uluslararası gün kapsamında pazartesi günü yayımlanan rapora göre, cinayetlerde küresel cezasızlık oranı 2025’te yüzde 86’ya ulaştı.

2012 yılından bu yana ilk kez artış gösteren oran, 2012’deki yüzde 95 seviyesinden 2024’te yüzde 85’e kadar gerilemişti. UNESCO’nun cezasızlık tanımı, soruşturmaları sonuçlanmayan veya hâlen devam eden cinayetleri kapsıyor. Buna göre gazeteci cinayetlerinin faillerinden yaklaşık yedide altısı adalet önüne çıkarılmıyor.

UNESCO Genel Direktör Yardımcısı Mariya Gabriel, özellikle savaş bölgelerinde gazeteci cinayetlerine ilişkin soruşturma ve yargı süreçlerinin yetersiz kaldığını belirtti. Gabriel, UNESCO’nun bir mahkeme olmadığını ancak adaletin sağlanması için baskı uyguladığını ifade etti.

Hayatını kaybedenlerin 14’ü kadın gazetecilerdi

İki yılda bir yayımlanan rapora göre, 2024 ve 2025 yıllarında toplam 189 gazeteci, medya çalışanı ve gazetecilik faaliyeti yürüten sosyal medya içerik üreticisi öldürüldü. Hayatını kaybedenlerin 14’ü kadın oldu. Bu dönem, son 10 yılın gazeteciler açısından en ölümcül iki yıllık süreci olarak kayıtlara geçti.

Öldürülen gazetecilerin yüzde 67’si Filistin toprakları, Yemen ve Ukrayna gibi çatışma bölgelerinde yaşamını yitirdi. Gabriel, bu tablonun gazetecilerin karşı karşıya olduğu küresel risklerde önemli bir değişime işaret ettiğini söyledi.

Raporda ayrıca insansız hava araçlarının (İHA) gazeteci ölümlerindeki rolünün arttığına dikkat çekildi. Dronlar, 2024 ve 2025 yıllarında kaydedilen gazeteci cinayetlerinin yüzde 26’sına neden oldu.

Gazeteciler en fazla Filistin’de katledildi

UNESCO’ya göre Filistin, 2025 yılında en fazla gazeteci cinayetinin kaydedildiği bölge oldu. Raporda, Filistin’de en az 32 gazetecinin öldürüldüğü belirtildi.

Gazetecilerin evlerinde veya mesleklerini belirten basın yelekleri taşıdıkları sırada da hedef alınmaya devam ettiği vurgulandı.

UNESCO’nun 2006 yılında gazeteci cinayetlerini izlemeye başlamasından bu yana dünya genelinde toplam 1.641 gazeteci öldürüldü. Bu rakam, ortalama her dört günde bir gazetecinin hayatını kaybettiği anlamına geliyor.

Öte yandan UNESCO’nun açıkladığı bazı verilerin Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından yayımlanan rakamlardan farklı olduğu belirtildi. UNESCO, bu farklılıkları çatışmaların sürekli değişen koşulları nedeniyle bazı ölümlerin gerçekleşme biçiminin değerlendirilmesindeki güçlüklerle açıkladı.

YARGISAL SÜREÇLER · VERİ ANALİZİ

BAŞVURULARIN YARGISAL DURUMU

Gazetecilerin ölümüne ilişkin yapılan toplam 1.621 hukuki başvurunun sonuçlanma ve değerlendirilme durumlarına göre dağılımı.

Henüz bilgi alınamayan %19,80

Devam eden / Sonuçlanmamış %62,49

Diğer %3,95

Sonuçlanmış %13,76

1.621 TOPLAM

%62,49

Gazetecilerin ölümüne ilişkin toplam 1.621 hukuki başvurunun yaklaşık üçte ikisi devam ediyor veya henüz çözüme kavuşmuş değil.

NİHA | Veri görselleştirme

CPJ’ye göre İsrail’in Gazze’de yürüttüğü savaş, gazeteciler için kaydedilen dünya üzerindeki en ölümcül dönem.

CPJ’in belgelediğine göre Ekim 2023’ten bu yana öldürülen gazeteci sayısı en az 260’a ulaştı. 28 Şubat 2026’da İran savaşının başlamasından bu yana da yalnızca Lübnan’daki kayıp sayısı 7’ye ulaştı.

Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), 2025’te dünya genelinde en az 111 gazeteci ve medya çalışanının öldürüldüğünü, 533 gazetecinin ise cezaevinde olduğunu açıkladı.

10 Aralık İnsan Hakları Günü’nün hemen öncesinde açıklanan yıllık rapora göre, öldürülen gazetecilerin yüzde 46’sı Gazze’de.

Filistin 51 cinayetle gazeteciler için dünyadaki en tehlikeli bölge olurken, Yemen 13 ölümle ikinci, Ukrayna ise 8 ölümle üçüncü sırada yer aldı.