Şam’daki HTŞ hükümeti ve Demokratik Suriye Güçleri arasındaki entegrasyon sürecinde Kürtçe eğitim haftada üç saatle sınırlanırıldı. Üniversitelerin özerk statüsünün tanınmadığını söyleyen akademisyen Sardar Saadi, Almanya gibi Batı ülkelerinin Rojava ve Kobani üniversitelerindeki deneyimi görmeyerek “ikiyüzlü” davrandığını vurguladı.
Suriye hükümeti ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında 30 Ocak 2026’da varılan mutabakatın ardından, Kuzey ve Doğu Suriye’deki Kürtçe eğitimin geleceği tartışılıyor. Tartışmanın merkezinde okullardaki Kürtçe ders saatleri ile “Rojava Üniversitesi” olarak bilinen Qamişlo Üniversitesi, Kobani Üniversitesi ve Rakka’daki Şark Üniversitesi’nin statüsü var. Şam’daki HTŞ yönetimi bu üniversiteleri Suriye’deki devlet üniversiteleri sistemine entegre etmek isterken Kürt halkı ise Kürtçenin eğitim dili olarak tanınmasında ısrar ediyor.
“Kürtçenin eğitim dili olması birinci mücadelemiz”
Rojava Üniversitesi bünyesindeki Sosyal ve İnsani Bilimler Enstitüsü’nün kuruluşunda yer alan, daha önce enstitünün eş direktörlük görevini üstlenen ve üniversite bünyesindeki çalışmalarına devam eden akademisyen Sardar Saadi, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmelerde bazı derslerin sınırlı bir biçimde kabul edildiğini fakat Kürtçenin eğitim dili olarak kabul edilmediğini belirtti:
“Bizim asıl istediğimiz şey ve mücadele ettiğimiz şey Kürtçe’nin her alanda eğitim dili olmasıdır. Özellikle üniversitede, doğa bilimleri, tarih, toplumsal bilimler, felsefe, kimya, fizik… Hepsi Kürtçe bir dille verilsin. Bu birinci mücadeledir.”
Sardar Saadi
Saadi, Suriye Eğitim Bakanlığı’nın 27 Ağustos 2026’da okullarda Kürtçe eğitimin süresinin haftada 3 saatle sınırlandıran düzenlemesini “Kürtçeyi hayattan silmek” amacıyla yapılan bir politika olduğunu söyledi:
“Suriye devletinin istediği şey Rojava Üniversitesi’ni Fırat Üniversitesi’ne bağlamak. Açıkçası bu üniversitelerin kendi statüsüyle, kendi idari ve otonomi özerkliğiyle onu kabul etmiyorlar. Başka bir üniversite kuruluyorsa onları Rojava Üniversitesi bağlayalım böyle bir şey söylemiyorlar.”
Saadi, Rojava Üniversitesi’nde öğrencilerin, öğretim üyelerinin ve çalışanların bu bağlanmayı kabul etmediğini, şu anda üniversitenin fiilen faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi. Saadi’ye göre bu yıl üniversiteye yaklaşık 5 bin öğrenci kayıt yaptırdı.
“Hükümetin yaptığı bir tür soykırım”
Suriye devletinin üniversiteleri tanımadığını, bütçe ayırmadığını ve verilen belgeleri kabul etmediğini ifade eden Saadi, Şam yönetiminin en büyük sorununun Rojava olduğunu savundu:
“Bu sadece idari ya da teknik bir mesele değil, çok zihinsel, çok yapısal, çok tarihî bir mesele. Şam’da kurulan hükümet cihatçı bir hükümet ve bunu kabul etmemiz gerekiyor.”
Hükümetin uyguladığı siyasetin sadece insan öldürme olmadığını, oradaki tecrübeyi, bölgedeki dili, kültürü öldürmek olduğunu ifade eden Saadi, bu durumu “bir tür soykırım” olarak değerlendiriyor.
“Rojava deneyimini neden Batı kabul etmiyor?”
Rojava’da en az 10 senelik bir üniversite deneyimi olduğunu aktaran Saadi, Almanya’nın ve diğer Batı ülkelerinin Rojava’daki üniversite deneyimine dönük tutumunu eleştirdi:
“Almanya, milyonlarca euro harcıyor. Sadece bir konferans için 800 bin euro harcıyor. Suriye’deki yüksek eğitimi tekrar yapılandırmak ve başka projeler için bir 60 milyon euro’luk bir sermaye oraya gidiyor. Bunun tek bir kuruşu Rojava ve Kobani üniversitelerine gitmemiş.”
Üniversiteler konusunda Batı tarafının tutumunu “ikiyüzlülük” olarak değerlendiren Saadi, Rojava Üniversitesi’ndeki deneyimi şöyle anlattı:
“Öğrenci meclisleri, kadın meclisleri, yüzde 50 kadın kotası, eş başkanlık sistemi, jineoloji bölümü ve jineolojinin tüm derslere yayılması… Muazzam bir deneyim. Bu, dünyada hiçbir yerde görülmeyen demokratik ve kadın öncülüğü olan bir deneyimdir. Bu deneyimi neden Batı kabul etmiyor? Almanya niye 60 milyon dolar Suriye devletine veriyor?”
“Global Scholars’ Network for Rojava Universities”
Saadi, “Global Scholars’ Network for Rojava Universities” (GSNRU) adıyla bir akademik dayanışma ağı kurduklarını söyledi. Dünyanın önde gelen üniversitelerinden akademisyenlerin de aralarında bulunduğu yaklaşık 150 kişi ağa imza attı. Bütün odaklarının Almanya’yı zorlamak olduğunu söyleyen Saadi, bunun için çeşitli konferanslara katılım sağladıklarını belirtti.
Global Scholars’ Network for Rojava Universities (Rojava Üniversiteleri İçin Küresel Akademisyenler Ağı), Kuzey ve Doğu Suriye’deki Rojava Üniversitesi ile Kobani Üniversitesi’ne akademik ve kurumsal destek sağlamak amacıyla uluslararası bilim insanları ve akademisyenler tarafından kurulan dayanışma girişimidir. Bölgedeki üniversitelerde Kürtçe eğitimin korunması ve akademik programların resmi olarak tanınması için uluslararası alanda farkındalık ve baskı oluşturmak amacıyla kurulan bu ağ, uluslararası akademik dayanışma kampanyaları, konferanslar ve imza kampanyaları düzenleyecek.
Saadi’nin aktardığına göre, dayanışma ağının çalışmaları çerçevesinde 3 Kasım’da Berlin Humboldt Üniversitesi’nde “Suriye’nin Geçiş Sürecinde Yükseköğretim” başlıklı bir etkinlik ile 24–26 Kasım’da Alman-Ürdün Üniversitesi’nde “Suriye’de Yükseköğretimin Dönüşümü Uluslararası Konferansı” başlıklı bir etkinlik düzenlenecek. Etkinlikler, Berlin Humboldt Üniversitesi ve Alman-Ürdün Üniversitesi ile Berlin Ampirik Entegrasyon ve Göç Araştırmaları Enstitüsü (BIM) ve Alman Akademik Değişim Servisi (DAAD) ortaklığıyla organize ediliyor.
Saadi, bu konferanslar ve programlar için Türkiye tarafından birçok ülkeye baskı yapıldığını da anlattı:
“Geçen ay İrlanda’da, Cork Üniversite Koleji’nde (UCC) bir program yaptım. Türkiye Büyükelçiliği tehdit içerikli bir mektup yazmış; ‘Neden böyle bir şey yapıyorsunuz?’ diye. Üstelik bunu Türkiye’deki sürece bağlamışlar. Hiçbir alakası yok. Rojava coğrafi bir mesele değil, Kürdistan da yalnızca Türkiye’de olan bir mesele değil, bir Ortadoğu meselesi. Türkiye neden bu kadar uğraşıyor, özellikle bu süreçte neden baskı ve tehdit yapıyor, anlamıyoruz. Yalnızca bizi değil, Almanlara, İrlandalılara, Amerikalılara da gidip ‘Siz neden bunlarla çalışıyorsunuz?’ diyor. Daha önce Bremen’e de baskı yaptı, Amerika’daki bir üniversiteye de. Böyle bir süreçte Türkiye’nin çok kötü bir rol oynadığını görüyoruz.”
Ne olmuştu?
Ocak başında Halep’te çıkan çatışmaların ardından DSG, hükümet saldırısı sonucu Kuzeydoğu Suriye’deki topraklarının büyük bölümünü kaybetti. Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara 16 Ocak’ta Kürtçeyi Arapçanın yanında “ulusal dil” olarak tanıyan, okullarda öğretilmesine izin veren kararnameyi çıkardı. 13 sayılı kararname, kayıtsız Kürtler dahil tüm Kürt kökenli Suriyelilere vatandaşlık tanıdı. Kararname, bağımsızlıktan bu yana Kürt ulusal haklarının ilk resmi tanınması olarak değerlendirildi. Kürtçe, Kürtlerin kayda değer nüfus oluşturduğu bölgelerde seçmeli ders veya kültürel etkinlik olarak okutulabilecekti. Fakat Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi kararnameyi yetersiz buldu. Mazlum Abdi de 13 sayılı kararnamenin Kürtçe açısından yetmediğini, Rojava’da 15 yıldır Kürtçenin eğitim dili olduğunu ve üniversite düzeyine ulaşıldığını söyledi.
DSG ile Suriye hükümeti 30 Ocak’ta kalıcı ateşkesi ve entegrasyon çerçevesini öngören bir mutabakat duyurdu. Haziranda Eğitim Bakanlığı, Rojava yönetimi altında verilen sertifikaların tanınması sürecini başlattı ve öğrencilerin 2026 ve 2027 genel sınavlarına girmesine izin verdi. Bakanlık, aynı gün Kürt yönetiminde çalışan 38 bin öğretmenin devlet kurumlarına entegre edildiğini açıkladı.
DSG’nin feshi 25 Ağustos’ta duyuruldu. İki gün sonra, 27 Ağustos’ta Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman Turku 13 sayılı kararnamenin uygulama yönetmeliğini değiştirdi. Düzenlemeye göre Kürtçe haftada üç saat okutulacak ve notu yıl sonu puanına dahil edilecek. Ayrıca haftada bir saat Kürtçe etkinlik dersi yapılacak.
Rojava Üniversitesi düzenlemeyi “geriye doğru bir adım” olarak niteleyerek geri çekilmesini istedi. Yeni eğitim yılının başlamasıyla Qamışlo ve çevresinde öğrenciler, ders saati artışı yerine Kürtçenin resmi eğitim dili olmasını talep ederek protestolar düzenledi.
30 Ocak Mutabakatı’ndaki maddeler için tıklayın
Birinci Aşama: Güvenlik ve Askerî Düzenlemeler
1. Son dönemde yaşanan olaylara bağlı olarak tüm cephelerde kalıcı ve kapsamlı ateşkes ilan edilmesi, tüm gözaltı ve baskınların durdurulması; DAİŞ hapishanelerinin korunmasının SDG tarafından sürdürülmesi ve devam eden tahliye sürecine tam lojistik destek sağlanması.
2. SDG güçlerinin Haseke ve Kamışlı şehirlerinden, mutabık kalınan askerî kışlalara çekilmesi; buna karşılık Suriye ordusunun derhal Haseke’nin güneyindeki Şeddadi kasabasına çekilmesi. 3.Suriye Savunma Bakanlığı tarafından Haseke ili için bir askerî tümen kurulması ve SDG güçlerinin üç tugay halinde bu yapıya entegre edilmesi.
4. Kobani’deki askerî gücün, Halep ilindeki bir askerî tümen bünyesine bağlı bir tugay olarak entegre edilmesi.
İkinci Aşama: Güvenlik ve İdari Düzenlemeler
(Pazartesi günü – 02.02.2026)
5. Güvenlik ve istikrarı güçlendirmek amacıyla Haseke ve Kamışlo şehirlerinin her birine sembolik olarak güvenlik araçlarının girişi ve SDG’ye bağlı güvenlik güçlerinin İçişleri Bakanlığı bünyesinde entegrasyon sürecinin başlatılması.
6. Yerel yöneticilerin atanması: •Haseke Valisi, SDG’nin önerisiyle atanır. •İl Güvenlik Müdürü, Suriye hükümetinin önerisiyle atanır. •Savunma Bakan Yardımcısı, SDG’nin önerisiyle atanır.
Üçüncü Aşama: Hayati Tesislerin Devralınması ve Lojistik İşlemler
(En fazla 10 gün içinde)
7. Hayati tesislerin devralınması: •Rümeylan ve Süveyde petrol sahalarının Enerji Bakanlığı tarafından devralınması ve sivil çalışanların entegrasyonu. •Kamışlı Havalimanı’nın Sivil Havacılık Kurumu tarafından devralınması.
Dördüncü Aşama: Sivil Kurumların Devralınması
(En fazla bir ay içinde)
8. Kara Sınır Kapıları Genel Müdürlüğü’nden bir ekibin Semalka ve Nusaybin sınır kapılarına gönderilmesi, sivil personelin resmî olarak görevlendirilmesi, sınır kapılarının silah ve yabancıların ülke dışından girişinde kullanılmasının engellenmesi ve kapıların derhal faaliyete geçirilmesi.
9. Suriye hükümetinin Haseke ilindeki tüm sivil kurumları devralması, özerk yönetim kurumlarının devlet kurumlarıyla birleştirilmesi ve bu kurumlarda çalışan sivil personelin kadroya alınarak görevlerinin güvence altına alınması.
Tüm Taraflar İçin Bağlayıcı Hükümler
(Tüm süreç boyunca geçerlidir)
10. Tüm taraflarca, özellikle Kürt bölgeleri başta olmak üzere, askerî güçlerin şehir ve kasabalara girişinin yasaklanması.
11. Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tarafından verilen tüm ilk, orta, lise ve üniversite diplomaları ile meslek yüksekokulu belgelerinin denklik ve resmî onayının sağlanması.
12. Tüm yerel, kültürel ve sivil toplum kuruluşları ile medya kurumlarının ilgili bakanlıkların mevzuatına uygun şekilde ruhsatlandırılması.
13. Eğitim Bakanlığı ile birlikte Kürt toplumunun eğitim sürecinin ele alınması ve eğitsel özgünlüklerin gözetilmesi.
14. Tüm yerinden edilmiş kişilerin (Afrin, Şeyh Maksud, Resulayn / Serêkaniyê) şehir ve köylerine dönüşünün sağlanması ve bu bölgelerdeki sivil yönetimler içinde yerel yöneticilerin atanması.
Kürtçe seçmeli dersi tercih eden öğrenci sayısının son beş yılda beş kat arttığını belirten Sosyolog ve eğitimci Arslan Özdemir’e göre öğretmen ve materyal eksikliği, seçmeli Kürtçe derslerinin açılmasını hala zorlaştırıyor: “Mesele yalnızca öğrencilerin bu dersi seçmesi değil, seçtikleri dersi gerçekten alabilmeleridir.”
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılında 16 şehirde, 321 okulda 86 bin 64 öğrenci seçmeli Kürtçe dersini tercih etti.
Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) 2012 yılından bu yana ortaokullarda seçmeli ders olarak okutuluyor. Seçmeli dersin verilebilmesi için en az 10 öğrenci şartı öne sürülüyor. Seçmeli ders haftada iki saat ile sınırlandırılıyor. 2012’den bu yana Kürtçe seçmeli derslere ilgi artıyor.
Bu verilere rağmen öğrencilerin Kürtçe seçmeli ders kitaplarına ulaşamaması ve yaşanan öğretmen eksikliği gündemdeki yerini koruyor. En son 2025 yılında 59 bin 800 öğrenci dersi seçti, ancak 36 bini fiilen ders alabildi.
Yüksek Öğretim Kurumu’nun (YÖK), 26 Ocak 2011’de Kürt Dili ve Edebiyatı bölümünü onaylamasıyla birlikte, Mardin Artuklu, Muş Alparslan, Van Yüzüncü Yıl ve Bingöl üniversitelerinde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümleri, Bingöl ve Dersim’de ise Zaza Dili ve Edebiyatı bölümleri açıldı. Bölümlerin açıldığı tarihten bugüne her sene yaklaşık 100 öğrenci bu bölümlerden mezun oluyor.
2025’de Türkiye genelinde 25 bin öğretmen ataması yapılırken Yaşayan Diller ve Lehçeler bölümünde 5’i Kurmancî, 1’i Kirmanckî/Zazakî olmak üzere sadece 6 Kürtçe öğretmenin ataması yapıldı. 20 milyonu aşkın Kürdün yaşadığı ülkede atanmayı bekleyen binlerce Kürtçe öğretmeni mevcut.
Sosyolog ve eğitimci Arslan Özdemir, bu sayının toplumdaki talebi gösterdiğini, ancak öğretmen ve materyal eksikliği ile bilgilendirme yetersizliğinin öğrencilerin bu dersi gerçekten almasını zorlaştırdığını söyledi.
Arslan Özdemir
Özdemir’in belirttiği verilere göre, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) kapsamında seçmeli Kürtçe dersi, ortaokulların 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında, yaş aralığı 10-14 olan öğrencilere veriliyor. Ayrıca ders, “Yaşayan Diller ve Lehçeler” adıyla, haftada 2 saat olarak okutuluyor ve öğrenciler Kurmancî ile Zazakî / Kirmanckî diyalektleri arasında tercih yapılabiliyor. Ders seçme formunu öğrenciler adına veliler dolduruyor.
Dersin açılması için ilgili lehçede yeterli öğrenci talebi ve okulun olanaklarının uygun olması gerekiyor. Özdemir’e göre uygulamada en az 10 öğrencinin tercih etmesi şartı bulunuyor.
2020’de 15 bine düşen sayı yeniden yükseldi
Özdemir’in aktardığı verilere göre seçmeli Kürtçe dersini tercih eden öğrenci sayısı yıllar içinde dalgalı bir seyir izledi. 2012’de 21 bin 956 olan sayı, 2015’te 37 bin 184’e çıktı. Ardından düşüşe geçen sayı 2018’de 27 bin 130’a, 2019’da 18 bin 438’e geriledi ve 2020’de 15 bin 33 ile en düşük düzeye indi. 2021’den itibaren yeniden artan sayı, 2025’te 37 bin 330, 2026’da 59 bin 372 oldu. En son 2027 için 86 bin 64 öğrenci tercih yaptı.
Seçmeli Kürtçe dersini tercih eden öğrenci sayısı
2012
21.956
2013
23.582
2014
25.814
2015
37.184
2016
34.611
2017
33.696
2018
27.130
2019
18.438
2020
15.033
2021
22.018
2022
25.015
2023
26.453
2024
27.768
2025
37.330
2026
59.372
2027
86.064
Kaynak: Sosyolog ve eğitimci Arslan Özdemir’in aktardığı veriler. | Niha
“Ancak olanaklar geliştirilirse ve yeterli tanıtım yapılırsa bu sayının çok daha üzerinde başvurunun olacağına inanıyorum. Birçok okulda okul müdürleri bu dersleri ders seçme formuna yazmamaktadır. Bazı aileler de çocuklarına bu dersi aldırdıklarında çocuklarının fişleneceğini düşünüyor.”
“Mesele yalnızca seçmek değil, seçtiği dersi alabilmek”
Özdemir, dersin açılmasını ve yürütülmesini zorlaştıran sorunların bulunduğunu vurguladı. Öğretmen yetersizliği, ders kitapları ve eğitim materyallerinin eksikliği, derslerin açılmasında yaşanan güçlükler ve ailelerin yeterince bilgilendirilmemesinin öğrencilerin derse erişimini güçleştirdiğini belirtti:
“Dolayısıyla mesele yalnızca öğrencilerin bu dersi seçmesi değil, seçtikleri dersi gerçekten alabilmeleridir. Son verilere göre 86 bin 64 öğrencinin Kürtçeyi seçmiş olması, toplumda bu yönde ciddi bir talep bulunduğunu gösteriyor. Bu talebi yalnızca bir istatistik olarak değerlendirmemek gerekir. Her öğrencinin arkasında bir dil, bir kültür ve kendi anadilini öğrenme isteği var. Önemli olan, bu isteğin karşılıksız bırakılmamasıdır.”
Eğitim hakkının kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğine dikkat çeken Özdemir, hakkın “öğretmen, kaynak ve uygun eğitim koşullarıyla hayata geçirilmesi” gerektiğini söyledi:
“Eğer bir öğrenci Kürtçeyi öğrenmek istiyorsa, bunun önünde öğretmen eksikliği ya da materyal yetersizliği gibi engeller bulunmamalıdır. Yapılması gereken, öğrencilerin taleplerini dikkate almak ve bu dersin her okulda erişilebilir, nitelikli ve sürdürülebilir bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.”
İspanya, İrlanda ve Galler örnekleri
Özdemir, İspanya’da Katalanca, İrlanda’da İrlandaca ve Galler’de Galce eğitimini örnek göstererek bu deneyimlerin anadilde eğitimin bir dilin yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemini ortaya koyduğunu belirtti:
“Anadilde eğitim yalnızca bir dilin korunması değil, aynı zamanda kültürün yaşatılması, fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve toplumda karşılıklı saygının geliştirilmesi meselesidir.”
Bu örneklerin, anadilde eğitimin diğer dili öğrenmeye engel olmadığını da gösterdiğini söyleyen Özdemir, yeterli öğretmen, nitelikli ders materyalleri ve doğru bir eğitim programıyla çocukların hem kendi dillerini hem de ülkenin ortak dilini başarıyla öğrenebileceğini kaydetti.
Kürtçe açısından da bu deneyimlerden dersler çıkarılması gerektiğini belirten Özdemir, seçmeli ders ile diğer derslerin anadilde verilmesi arasındaki farka dikkat çekti:
“Kürtçenin yalnızca seçmeli ders olarak öğretilmesiyle, Matematikten Fen derslerine kadar farklı derslerin Kürtçe verilmesi aynı şey değildir.”
“Kendi dilinde okuyup yazamayan kuşaklar”
Anadilde eğitim talebinin toplumsal anlamını da değerlendiren Özdemir, bunun yalnızca bir dil öğrenme meselesi olmadığını söyledi:
“Anadilde eğitim talebi, yalnızca bir dili öğrenme meselesi değil; kişinin kendi kimliğiyle, kültürüyle ve toplumuyla bağını koruma talebidir. İnsanların kendi ana dillerinde okuyup yazabilmesi, kendilerini daha iyi ifade etmelerine ve kültürel miraslarını gelecek kuşaklara aktarmalarına yardımcı olur. Kürtçe konuştuğu hâlde kendi dilinde okuyup yazamayan kuşakların varlığı, çocukların ve gençlerin kendi dillerini çoğu zaman yalnızca sözlü olarak öğrenmesine neden oluyor. Bu durum, kişinin kendi dilinde kitaplara, bilgiye ve kültürel kaynaklara ulaşmasını zorlaştırabiliyor; bazen de kendi diliyle kurduğu bağın zayıflamasına yol açabiliyor.”
Özdemir’e göre amaç diller arasında tercih yapmak değil, “çocukların kendi dillerini öğrenerek büyüdüğü, diğer dilleri de özgürce öğrenebildiği bir eğitim ortamı” oluşturmak.
Talebin karşılanması için altı adım
Özdemir, talebin karşılanması için yalnızca bir yasal düzenleme yapmanın ya da okullara Kürtçe kitaplar dağıtmanın yeterli olmadığını, hukuki güvence, müfredat, öğretmen yetiştirme ve eğitim materyallerinin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Özdemir, somut olarak şu adımların atılması gerektiğini söyledi:
Çocukların kendi ana dillerinde eğitim alabilmesinin hukuki çerçevesi oluşturulmalı, gerekli mevzuat değişiklikleri yapılmalıdır.
Kürtçenin yalnızca seçmeli ders olarak öğretilmesi değil, talep edilen model doğrultusunda diğer derslerin de Kürtçe verilebilmesi için programlar geliştirilmelidir.
Kürtçe eğitim verebilecek, alanında yetkin öğretmenler yetiştirilmeli ve istihdam edilmelidir.
Yaş gruplarına uygun, bilimsel ve nitelikli Kürtçe ders kitapları, sözlükler ve dijital eğitim kaynakları hazırlanmalıdır.
Öncelikle gönüllü ailelerin talebinin bulunduğu yerlerde uygulamalar başlatılmalı; öğrencilerin başarısı, dil gelişimi ve ihtiyaçları düzenli olarak değerlendirilmelidir.
Aileler, öğretmenler, akademisyenler ve ilgili kurumlar sürece katılmalı; farklı ihtiyaçlara uygun modeller birlikte tartışılmalıdır.
Anayasa’nın 42. maddesi engeli
Özdemir, Türkiye’de önemli bir hukuki engel bulunduğunu da hatırlattı. Anayasa’nın 42. maddesi, Türkçeden başka dillerin vatandaşlara ana dilleri olarak eğitim kurumlarında okutulmasını ve öğretilmesini yasaklayan bir hüküm içeriyor. Özdemir, Kürtçenin eğitim dili olarak kullanılması hedefleniyorsa anayasal ve yasal çerçevenin ele alınması, ardından eğitim programlarının ve uygulama altyapısının buna göre düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
Suriye’de onlarca yıl boyunca eğitimden, yayıncılıktan, yer adlarından ve kamusal hayattan dışlanan Kürtçe, modern ülke tarihinde ilk kez devletin resmi eğitim sistemine giriyor. Geçici Şam yönetiminin 28 Ağustos’ta duyurduğu düzenlemeyle Kürtçeye, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarda haftada üç ders saati; sosyal ve kültürel faaliyetlere ise bir saat ayrılacak. Karar, 1960’lardan itibaren vatandaşlıktan çıkarma, Araplaştırma ve yasak politikalarıyla birlikte yürütülen dil baskısında yeni bir döneme işaret ediyor.
Rojava’da Kürtçe bir okul, Foto: ANHA
28 Ağustos 2026 tarihinde geçici Şam yönetimi Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman tarafından yayınlanan bir kararla Kürtçe, Kürt nüfusun yaşadığı bölgelerde devlet ve özel okulların müfredatına ulusal dil olarak dahil edildi.
Karar kapsamında, Kürtçe derslerine haftada ortalama üç ders saati ayrılacak. Ayrıca Kürtçe sosyal ve kültürel faaliyetler için haftada bir ders saati tahsis edilecek.
Kürtçe dersinin öğrencilerin genel başarı ortalamasına dahil edileceği belirtilen kararda, dersin temel derslerden biri olarak kabul edileceği ifade edildi.
Suriye Eğitim Bakanlığı, Kürtçe derslerini verecek öğretmenlerde aranacak şartları da belirledi.
Buna göre öğretmenlerin üniversite veya öğretmen yetiştirme enstitüsü mezunu olması ve Kürtçe alanında uzmanlaşması gerekiyor.
İhtiyaç halinde Kürtçeye hakim lise mezunlarının da ders vermesine izin verilecek.
Öğretmen adaylarının ise Kürtçe dil seviyelerini belgelemek amacıyla yazılı ve sözlü sınavdan geçirilmesi öngörülüyor.
Modern Suriye tarihinde ilk kez eğitim sistemine dahil olan Kürtçe, daha önce çeşitli kanun ve kararlarla yasaklı durumdaydı. Fransız Mandası dönemindeki kısmi ‘rahatlama’ sayılmazsa, günümüze kadar bu yasak devam etti.
Ancak Suriye’de Kürtçeye yönelik politikalar, yalnızca bir dilin eğitimden veya kamusal alandan dışlanmasıyla sınırlı kalmadı. Dil politikası, vatandaşlık, yer adları, kişi adları, kültürel faaliyetler, yayıncılık, eğitim ve nüfus mühendisliği uygulamalarıyla birlikte yürütüldü. Bu nedenle Suriye’de Kürtçenin baskılanması, Kürt kimliğinin kamusal görünürlüğünü azaltmayı ve ülkeyi tek bir Arap ulusal kimliği etrafında tanımlamayı amaçlayan daha geniş bir devlet politikasının parçası olarak değerlendirilebilir.
Kerim Yıldız’ın 2005 tarihli The Kurds in Syria: The Forgotten People adlı çalışması, Suriye’de Kürtlerin nüfusunun uzun süre yaklaşık 1,5–2 milyon arasında tahmin edildiğini ve Kürtlerin özellikle Haseke, Afrin, Kobani ve Şam çevresinde yaşadığını belirtiyor. Kitaba göre devlet, Kürtleri Suriye’nin yerli bir etnik veya ulusal topluluğu olarak tanımak yerine, çoğu zaman Türkiye’den gelen göçmenler veya güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor. Bu yaklaşım, Kürtçenin kamusal ve eğitimsel kullanımının engellenmesini meşrulaştıran temel ideolojik çerçeveyi oluşturdu.
1920–1946: Fransız mandası dönemi
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Suriye, Fransız mandası altına girdi. Fransız yönetimi, Arap milliyetçiliğini sınırlamak amacıyla çeşitli topluluklara yerel düzeyde özerklik ve örgütlenme alanları açan bir “böl ve yönet” siyaseti izledi.
Bu dönemde Kürtler, diğer bazı topluluklarla birlikte görece daha geniş bir kültürel faaliyet alanına sahip oldu. Kürt aydınları ve siyasi çevreler örgütler kurabildi. Kürtçe yayıncılık ve kültürel faaliyetler daha görünür hâle geldi. Celadet Åli Bedirxan’ın 1932–1943 arasında yayımladığı Hawar dergisi, Kurmancî Kürtçesinin Latin alfabesine dayalı yazı sisteminin geliştirilmesinde önemli rol oynadı. Dergi, Suriye’deki Kürt kültürel hayatının en önemli ürünlerinden biri olarak kabul edilir.
Bununla birlikte Fransa, 1946’da Suriye’den çekilirken Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarını güvence altına alacak kalıcı anayasal veya hukuki düzenlemeler bırakmadı. Böylece manda dönemindeki görece serbestlik, bağımsızlık sonrasında sürdürülebilir bir hak rejimine dönüşmedi.
1946–1958: Arap milliyetçiliğinin güçlenmesi
Suriye’nin 1946’da bağımsızlığını kazanmasının ardından siyasal sistem giderek Arap milliyetçiliği ekseninde şekillendi. Devletin resmi kimliği “Arap Suriye” anlayışı üzerinden tanımlanırken, Kürtler, Ermeniler, Süryaniler ve diğer toplulukların farklı etnik ve dilsel kimlikleri kamusal alanda ikincil konuma itildi.
Bu dönemde Kürtçe henüz her alanda aynı yoğunlukta yasaklanmış değildi. Ancak eğitim, devlet kurumları ve resmi iletişim Arapça üzerinden yürütülüyordu. Kürtçenin okullarda öğretilmesine yönelik bir kamu politikası bulunmadığı gibi, Kürtçe yayıncılık da giderek daha fazla denetim altına alındı.
1958’de Suriye ile Mısır’ın Birleşik Arap Cumhuriyeti’ni oluşturması, merkeziyetçi ve Arap milliyetçisi politikaları güçlendirdi. Kerim Yıldız’ın aktardığına göre Cemal Abdülnasır döneminde Kürtler “hainlik” ve “ayrılıkçılık” suçlamalarıyla ilişkilendirildi, Kürtçe yasaklandı, Kürtçe yayınlar toplatıldı ve Kürt müziği üzerindeki baskı artırıldı.
Suriye’de Kürtçe yayınların yasaklanmasının 1958’den itibaren belirgin biçimde kurumsallaştığına dair insan hakları raporları da bulunmaktadır. Bu raporlara göre Kürtçe materyallerin dağıtımı ve yayımlanması yasaklandı, Kürtçenin okullarda ve üniversitelerde eğitim dili olarak kullanılması engellendi.
1962: Vatandaşlıktan çıkarma
Suriye’de Kürt meselesi açısından en önemli dönüm noktalarından biri, Haseke vilayetinde gerçekleştirilen 1962 özel nüfus sayımıydı.
23 Ağustos 1962 tarihli 93 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Haseke’de özel bir nüfus sayımı yapılması kararlaştırıldı. Sayım, 5 Ekim 1962’de yalnızca bir gün içinde gerçekleştirildi. Hükümet, uygulamanın amacını “yabancı sızmacıları” tespit etmek ve nüfus kayıtlarını düzenlemek olarak açıkladı. Ancak İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne göre uygulama büyük ölçüde keyfi yürütüldü. Aynı aile içindeki kişiler farklı statülere ayrıldı ve Suriye’de doğmuş çok sayıda Kürt vatandaşlıktan çıkarıldı.
Kürtler, Suriye vatandaşlığını koruyanlar, “yabancı” anlamındaki ajanib statüsüne alınanlar ve hiçbir resmi kayda geçirilmeyen “mektum”, yani “kayıtsızlar”.
Human Rights Watch, 1962 sayımı sonucunda yaklaşık 120 bin Kürdün vatandaşlıktan çıkarıldığını bildirirken, daha sonraki bazı raporlar bu sayının on binlerce kişi daha fazla olduğunu ileri sürdü. 1996 tarihli Human Rights Watch raporu, hükümetin 142 bin 465 kişiyi vatandaşlıktan çıkarıldığı veya yabancı statüsünde kabul ettiğini, Kürt kaynaklarının ise daha yüksek rakamlar verdiğini belirtiyor.
Vatandaşlıktan çıkarma doğrudan bir dil yasağı değildi. Fakat Kürtçenin ve Kürt kimliğinin toplumsal koşullarını ağır biçimde etkiledi. Vatandaşlık statüsünden mahrum bırakılan kişiler, eğitim ve kamu hizmetlerine erişimde zorluk yaşadı, kamu kurumlarında çalışma ve devlet görevlerine girme imkânlarını kaybetti, seyahat belgesi veya pasaport alamadı, mülk edinme, evlilik ve doğum kaydı gibi haklarda sorunlarla karşılaştı, çocuklarının statüsünü güvence altına alamadı.
Bu nedenle vatandaşlıktan çıkarma politikası, Kürtçenin kuşaktan kuşağa aktarımını da dolaylı olarak zayıflattı. Eğitim, resmi kayıt ve devlet kurumlarıyla ilişki kurma imkânları kısıtlanan topluluklar, kendi dillerini kamusal ve kurumsal düzeyde kullanamaz hâle geldi.
1963–1970: Baas rejimi
Baas Partisi’nin 1963’te iktidara gelmesiyle Arap milliyetçisi devlet anlayışı daha sistematik hâle geldi. Suriye’nin siyasi, eğitimsel ve idari kurumları Arap ulusal kimliği etrafında yeniden düzenlendi.
1963’te Haseke’de iç güvenlik sorumlusu olarak görev yapan Muhammed Talab Hilal’in hazırladığı rapor, devletin Kürt nüfusa bakışını ortaya koyan en önemli belgelerden biri olarak değerlendirilir. Raporda Kürtlerin bölgeden uzaklaştırılması, Kürtlere eğitim verilmemesi, istihdam olanaklarının sınırlandırılması, Arap yerleşimcilerin bölgeye taşınması ve Arapça bilmeyen kişilerin oy kullanma veya kamu görevlerinde bulunma hakkının engellenmesi gibi öneriler yer aldı.
Bu öneriler, Kürtçeye yönelik politikaların yalnızca kültürel bir mesele olarak görülmediğini gösterir. Dil, devlet açısından Kürt kimliğinin taşıyıcısı ve dolayısıyla siyasi bir tehdit olarak ele alındı. Kürtçe konuşmak veya Kürtçe kültürel faaliyet yürütmek, çoğu zaman “ayrılıkçılık” ya da “ulusal birliğe zarar verme” iddialarıyla ilişkilendirildi.
1967’de okul coğrafyası kitaplarındaki Kürtlerle ilgili atıfların çıkarıldığına dair raporlar yayımlandı. Böylece Kürtlerin Suriye’nin tarihindeki ve coğrafyasındaki varlığı eğitim müfredatından görünmezleştirildi.
1970–1976: Arap Kuşağı Projesi
Hafız Esad’ın 1970’te iktidara gelmesinin ardından Kürt bölgelerine yönelik demografik ve idari politikalar devam etti.
1973’ten itibaren Haseke vilayetinde Türkiye ve Irak sınırı boyunca “Arap Kuşağı” veya “Arap Kemeri” olarak bilinen proje uygulandı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, projenin yaklaşık 10–15 kilometre genişliğinde ve 375 kilometre uzunluğunda bir hat boyunca yürütüldüğünü aktardı. Kürtlerin yaşadığı topraklara Arap aileler yerleştirildi, bazı Kürtlerin arazilerine el konuldu ve yeni yerleşim merkezleri oluşturuldu.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları mekanizmalarına sunulan bir raporda, 1973’te Haseke’de Kürtlerin sahip olduğu tarım arazilerinin kamulaştırıldığı ve Baas Partisi yönetiminin 41 yerleşim merkezi kurduğu belirtilmektedir.
Arap Kuşağı Projesi’nin dil üzerindeki etkisi üç düzeyde ortaya çıktı. Buna göre, Kürtçe yer adları Arapça adlarla değiştirildi, Kürtlerin kendi tarihsel ve coğrafi bağları resmi kayıtlardan silindi., Kürtçe konuşan nüfusun sınır bölgelerindeki yoğunluğu azaltılmaya çalışıldı.
Suriye hükümeti 1976’da projenin durdurulduğunu açıklasa da oluşturulan yerleşim merkezleri dağıtılmadı ve yerlerinden edilen Kürtlerin önemli bir bölümü topraklarına geri dönemedi.
1977: Kürtçe yer adları değiştirildi
1970’li yılların ortasından itibaren Kürtçe köy ve kasaba adlarının Arapçalaştırılması hız kazandı.
Mayıs 1977 tarihli 15801 sayılı talimatla Efrin bölgesindeki çok sayıda Kürtçe yer adının Arapça adlarla değiştirilmesi emredildi. Kobani bu dönemde Ayn el-Arab oldu.
Yer adları yalnızca idari tanımlamalar değildir. Toplumların tarihsel hafızasını, coğrafyayla ilişkisini ve kolektif kimliğini taşır. Bu nedenle yer adlarının değiştirilmesi, Kürtçenin kamusal alandan çıkarılmasının yanı sıra Kürtlerin yaşadığı bölgelerin Kürtlerle olan tarihsel bağının resmi düzeyde silinmesi anlamına geliyordu.
1980’ler: Kamusal kullanımın sınırlandırılması
1980’li yıllarda Kürtçeye yönelik yasaklar daha açık idari kararlarla uygulanmaya başladı.
Birleşmiş Milletler belgelerine sunulan bilgilere göre, Haseke Valiliği 11 Kasım 1986’da 1012/S/25 sayılı kararla işyerlerinde Kürtçe kullanılmasını yasakladı. 13 Mart 1989’da çıkarılan 1865/S/25 sayılı başka bir kararla Kürtçe konuşma yasağı yeniden teyit edildi ve düğünler ile bayramlarda Arapça dışındaki şarkıların söylenmesi de yasaklandı.
Kerim Yıldız’ın aktarımına göre 1986 tarihli karar, Kürtçenin işyerlerinde, sinemalarda ve kafelerde kullanılmasını da engelliyordu. Böylece Kürtçe yalnızca eğitim kurumlarında değil, günlük hayatın farklı kamusal alanlarında da baskı altına alındı.
1982’de yayımlandığı bildirilen gizli bir kararnameyle Kürtçenin okullarda ve üniversitelerde eğitim dili olarak kullanılması, resmi kurumlarda konuşulması ve öğretilmesi yeniden yasaklandı. Bu kararın uygulanması, Kürtçenin kurumsal olarak aktarılmasını neredeyse imkânsız hâle getirdi.
Sonuç olarak Kürt çocukları kendi ana dillerinde eğitim alamadı. Kürtçe okuma ve yazma öğretimi resmi eğitim kurumlarının dışında kaldı, bazı aileler çocuklarına Kürtçe öğretmek için evlerde veya gizli biçimde dersler düzenlemek zorunda kaldı.
1990’lar: İsim, işletme ve yayıncılık yasakları
1990’lı yıllarda Kürtçeye yönelik yasaklar kişi adları, işletme adları ve yayıncılık alanlarına da yayıldı.
1992’den itibaren Haseke’de çocuklara Kürtçe isim verilmesi zorlaştırıldı. Kürt kaynaklarına göre İçişleri Bakanlığı’nın talimatları doğrultusunda, Arapça olmayan isimler için güvenlik makamlarından onay alınması istendi. Bu uygulama özellikle Kürtçe isimleri hedef aldı.
Bir çocuğun ismine müdahale edilmesi, dil politikasının aile ve özel hayat alanına kadar genişlediğini gösteriyordu. Devlet, çocuğun kimliğinin resmi kayıtlarda nasıl ifade edileceğini de kontrol ediyordu.
1994’te Haseke Valisi Subhi Harb, Kürtçe isim taşıyan işletmelerin adlarını bir hafta içinde Arapçaya çevirmelerini istedi. Yerel yönetimlere, Kürtçe isimli dükkan, otel ve restoranlara ruhsat verilmemesi talimatı gönderildi. Mevcut işletmelerin kapatılabileceği veya sahipleri hakkında işlem yapılabileceği bildirildi. Human Rights Watch, 1995’te Suriye’de Arapça, Ermenice ve Rusça tabelalar gördüğünü, ancak Kürtçe tabela görmediğini aktardı.
Kürtçe kitap ve dergilerin basılması, dağıtılması ve ülkeye sokulması büyük ölçüde engellendi. Yayıncılar ve matbaacılar, “milli güvenlik”, “ulusal birlik” veya “kamu düzeni” gibi geniş ve belirsiz gerekçelerle cezalandırılma riski taşıdı.
Kürtçe yayın yapmak isteyenler, eserlerini Lübnan gibi komşu ülkelerde bastırıp Suriye’ye gizlice sokmak zorunda kalabiliyordu. 2002’de Kürtçe kültürel ve eğitim materyali dağıttığı gerekçesiyle İbrahim Nasan’ın tutuklanması, bu politikanın 2000’li yıllarda da sürdüğünü gösteren örneklerden biridir.
2000–2010: Kısıtlamaların devamı
Beşar Esad’ın iktidara gelmesiyle bazı çevrelerde reform beklentisi oluşsa da Kürtçeye ilişkin temel devlet politikası değişmedi.
Kürtçe resmi dil olarak tanınmadı. Kürtlerin özel dil okulları veya Kürtçe eğitim veren kurumlar açmasına izin verilmedi. Ermeni, Süryani ve Çerkes topluluklarının belirli ölçülerde dil ve kültür kurumları oluşturabilmesine karşılık Kürtler için benzer bir alan açılmadı.
Kürtçe konuşan öğretmenlerin okul içinde Kürtçe kullanmaları engellendi. Kürtçe yayınlar üzerindeki baskı sürdü. Kürtçe müzik, kültürel toplantılar ve Newroz kutlamaları güvenlik denetimine tabi tutuldu.
2004’te Qamışlı’da başlayan olaylar, Kürt meselesinin devletin güvenlik yaklaşımıyla ele alındığını yeniden ortaya koydu. Olaylar sonrasında Kürt aktivistler, gazeteciler ve kültürel faaliyet yürüten kişiler gözaltına alındı. Kürtçe yayın, kültürel ifade ve siyasi örgütlenme çoğu zaman birbirinden ayrılmadan “ayrılıkçı faaliyet” şüphesiyle değerlendirildi.
Birleşmiş Milletler’e sunulan raporlarda, Suriye hükümetinin Kürtlerin anadillerini konuşmasını engellemek için soruşturma, gözaltı, hareket kısıtlaması ve cezai suçlamalar kullandığı ifade edildi. Aynı rapor, Kürtçe kullanımının resmi olarak tanınmadığını ve 1986 ile 1989 tarihli idari kararların yürürlükte kaldığını belirtti.
2011 sonrasıdurum
2011’de Suriye’de savaşın başlaması, Kürtçenin statüsünde fiili bir değişiklik yarattı. Suriye hükümetinin kuzey ve kuzeydoğudaki kontrolünün zayıflamasıyla Kürt siyasi ve askeri yapıları bazı bölgelerde yönetimi ele geçirdi.
2012’den itibaren Kuzey ve Doğu Suriye’deki özerk yönetim, Kürtçeyi eğitim ve kamu yaşamında kullanmaya başladı. Kürtçe, Arapça ve Süryanice ile birlikte eğitim sistemine dahil edildi. Bazı bölgelerde çocuklar ilk yıllarda anadillerinde eğitim gördü, ilerleyen sınıflarda diğer diller müfredata eklendi.
Bu gelişme, Suriye’nin merkezi hükümetinin onlarca yıl sürdürdüğü Arapça merkezli eğitim politikasından önemli bir kopuştu. Ancak bu sistemin verdiği diplomalar ve eğitim belgeleri Suriye’nin geri kalanında ve uluslararası alanda tam olarak tanınmadı. Bu durum, Kürtçe eğitim gören öğrencilerin üniversiteye geçişi ve diplomalarının resmî kabulü açısından sorunlar doğurdu.
Öte yandan Efrin’in 2018’de Türkiye destekli güçlerin kontrolüne geçmesinden sonra Kürtçe eğitim ve kamu kullanımına yönelik uygulamalar yeni bir baskı alanıyla karşılaştı. Bölgedeki müfredatın Türkçe ve Arapça ekseninde yeniden düzenlendiğine, Kürtçenin eğitimdeki konumunun zayıflatıldığına dair raporlar yayımlandı. Böylece savaş sonrası dönemde Kürtçenin karşı karşıya kaldığı baskı tek merkezli olmaktan çıktı, farklı bölgelerde farklı aktörlerin politikaları belirleyici hâle geldi.
2026: Kürtçenin ulusal dil olması
2026 yılı, Suriye’de Kürtçenin hukuki statüsü bakımından önemli bir değişime sahne oldu.
SANA’nın 26 Ağustos 2026 tarihli haberine göre geçici Şam yönetimi başkanı Ahmed eş Şara’nın 16 Ocak 2026’da yayımladığı 13 sayılı kararname, Kürtleri Suriye halkının asli ve ayrılmaz bir parçası olarak tanımladı ve Kürtçeyi “ulusal dil” olarak tanıdı. Kararname, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarda Kürtçe öğretilmesine izin verdi.
28 Ağustos tarihli Milli Eğitim Bakanlığı’nın kararı ile Kürtçe, 2026–2027 eğitim-öğretim yılından itibaren okullarda okutulacak.
Sadece dille ilgili politika değildi
Bu tarihsel çizgi, Suriye’de dil politikasının tek başına ele alınamayacağını gösterir. Kürtçenin yasaklanması veya engellenmesi; vatandaşlıktan çıkarma, yerinden etme, topraklara el koyma, yer adlarını değiştirme, Kürtçe isimleri reddetme ve yayıncılığı denetleme gibi uygulamalarla birlikte yürütüldü.
Başka bir ifadeyle devlet, Kürtçeyi yalnızca “yabancı bir dil” olarak değil, Kürtlerin kolektif kimliğini ve siyasal taleplerini taşıyan bir unsur olarak değerlendirdi. Bu nedenle Kürtçe konuşmak, yazmak, öğretmek veya kamusal alanda görünür kılmak çoğu zaman kültürel bir faaliyet olmaktan çıkarılıp güvenlik meselesine dönüştürüldü.
Uzun bir yasaklama süreci
Suriye’de Kürtçenin tarihi, bir yasaklar ve baskılar tarihi olduğu kadar, dilin aile içinde, gizli derslerde, kültürel toplantılarda ve diasporada korunması tarihidir. Fransız mandası dönemindeki sınırlı kültürel serbestlik, bağımsızlık sonrasında Arap milliyetçisi devlet politikaları tarafından daraltıldı. 1962 nüfus sayımı, Kürtlerin önemli bir bölümünü vatandaşlıktan çıkararak dilin toplumsal ve kurumsal aktarımını zayıflattı. 1970’li yıllardaki Arap Kuşağı Projesi, yer adlarının değiştirilmesi ve demografik müdahalelerle bu politikayı derinleştirdi. 1980’lerden 2000’lere kadar Kürtçenin eğitimde, işyerlerinde, yayıncılıkta, kişi ve işletme adlarında kullanılmasına yönelik kısıtlamalar sürdü.
2011 sonrasında kuzeydoğu Suriye’de Kürtçe eğitim ve idari kullanım bakımından yeni bir dönem başladı. Ancak bu gelişme ülke genelinde ortak bir hukuki sisteme dönüşmedi. 2026’da Kürtçenin ulusal dil olarak tanınması ve okullarda ders hâline getirilmesi, geçmişteki inkâr politikasına karşı önemli bir değişiklik olarak değerlendiriliyor. Bunun kalıcı bir hak rejimine dönüşüp dönüşmeyeceği ise üniversite ve kamu kurumlarında kullanım hakkının güvence altına alınıp alınmayacağına ve vatandaşlıktan çıkarma politikasının mirasının nasıl ele alınacağına bağlı.
Nihaplus araştırma dosyası · Suriye
Yasaktan müfredata: Suriye’de Kürtçenin kamusal hayata dönüşü
Geçici Şam yönetiminin 28 Ağustos 2026 tarihli kararı, Kürtçeyi Kürt nüfusun yaşadığı bölgelerde devlet ve özel okulların müfredatına ulusal dil olarak dahil etti. Karar, onlarca yıl eğitimden, yayıncılıktan ve kamusal alandan dışlanan Kürtçe bakımından yeni bir dönemin eşiği olarak görülüyor.
Karar tarihi
28 Ağustos 2026
Uygulama alanı
Kürt nüfusun yaşadığı bölgelerdeki devlet ve özel okullar
Tarihsel arka plan
1920’lerden günümüze uzanan dil, kimlik ve yurttaşlık politikaları
01 / Kararın merkezinde ne var?
Yeni düzenleme, Kürtçeyi yalnızca seçmeli ve sembolik bir faaliyet alanına yerleştirmiyor; ders notunu öğrencinin genel başarı ortalamasına dahil ediyor ve dili temel derslerden biri olarak tanımlıyor. Öğretmenlerin seçimi için de Kürtçe uzmanlığı ve yazılı-sözlü yeterlilik sınavı şartı getiriliyor.
28 Ağustos 2026 · Eğitim Bakanlığı Kararı
Kürtçe, modern Suriye tarihinde ilk kez resmi eğitim sisteminin parçası oluyor.
Fransız Mandası dönemindeki sınırlı kültürel serbestlik dışında, Kürtçe bağımsızlık sonrası devlet politikalarıyla eğitimden ve kamusal alandan büyük ölçüde dışlanmıştı.
3 saatHaftalık Kürtçe dersiKürtçe dersleri için haftada ortalama üç ders saati ayrılacak.
1 saatKültürel faaliyetKürtçe sosyal ve kültürel etkinlikler için ayrıca haftada bir ders saati tahsis edilecek.
NotluBaşarı ortalamasına dahilKürtçe dersinin notu öğrencilerin genel başarı ortalamasına eklenecek.
SınavlıÖğretmen yeterliliğiÖğretmen adayları, Kürtçe seviyelerini belgelemek için yazılı ve sözlü sınava girecek.
Öğretmenlik şartı / Uzmanlık
Kürtçe dersi verecek öğretmenlerin üniversite veya öğretmen yetiştirme enstitüsü mezunu olması ve Kürtçe alanında uzmanlaşması gerekiyor.
İhtiyaç halinde / Geçici çözüm
Öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda, Kürtçeye hakim lise mezunlarının da ders vermesine izin verilebilecek.
02 / Karara gelene kadar: Dört tarihsel eşik
Bu bölüm, düz bir zaman çizelgesi yerine Kürtçenin kamusal statüsünü belirleyen dört ana döneme odaklanır: sınırlı kültürel alan, devlet merkezli dışlama, yasakların gündelik hayata yayılması ve savaş sonrasında ortaya çıkan fiili eğitim alanı.
1920–1946
Mandada sınırlı kültürel alan
Fransız Mandası döneminde Kürt aydınları görece daha geniş bir örgütlenme ve yayın alanına sahipti. Celadet Ali Bedirxan’ın 1932–1943 arasında yayımladığı Hawar dergisi, Kurmancî için Latin harflerine dayalı yazı sisteminin gelişmesinde etkili oldu.
1946–1977
Arap milliyetçiliği ve dışlama
Bağımsızlık sonrası devletin resmi kimliği Araplık üzerinden kuruldu. 1962 Haseke sayımıyla binlerce Kürt vatandaşlıktan çıkarıldı; 1973’ten itibaren Arap Kuşağı Projesi yürütüldü ve Kürtçe yer adları Arapçalaştırıldı.
1980–2011
Yasağın gündelik hayata yayılması
Kürtçenin eğitim kurumlarında, işyerlerinde, yayıncılıkta ve kültürel etkinliklerde kullanımı engellendi. Kürtçe isimler, tabelalar, kitaplar ve müzik; idari denetim, yasak ve cezai yaptırım riskiyle karşı karşıya kaldı.
2011–2026
Fiili eğitimden resmi statüye
2011 sonrası kuzeydoğuda Kürtçe, Arapça ve Süryaniceyle birlikte eğitim sistemine girdi. Ancak bu model ülke çapında tanınmadı. 2026 kararı ise Kürtçeyi ilk kez merkezi eğitim sisteminin resmi parçası haline getiriyor.
03 / Yasak bir dilden fazlasıydı
Dil politikası, Kürt kimliğinin kamusal görünürlüğünü sınırlayan daha geniş bir düzenin parçasıydı.
Suriye’de Kürtçeye yönelik baskı, yalnızca ders kitaplarında veya resmi dairelerde kullanılan dille ilgili değildi. Vatandaşlıktan çıkarma, yerinden etme, yer adlarının değiştirilmesi, kişi adlarının reddedilmesi, yayınların denetlenmesi ve kültürel faaliyetlerin engellenmesi birbirini tamamlayan uygulamalardı. Bu çerçevede Kürtçe konuşmak, yazmak veya öğretmek çoğu zaman kültürel bir hak olarak değil, güvenlik ve “ayrılıkçılık” tartışmasının konusu olarak ele alındı.
A
Ana dilde eğitim engeli
Kürtçe, yıllarca devlet okullarında öğretim dili olmadı; özel Kürtçe eğitim kurumları da açılamadı.
V
Vatandaşlık kaybı
1962 sayımı, on binlerce Kürdün eğitim ve kamu hizmetlerine erişimini sınırlayan statüsüzlük üretti.
M
Mekânsal hafıza
Kürtçe köy ve kasaba adlarının değiştirilmesi, dilin coğrafyadaki izlerini resmi kayıtlardan sildi.
Y
Yayın ve kültür baskısı
Kitap, dergi, müzik ve kültürel faaliyetler; sansür, el koyma ve soruşturma tehdidiyle sınırlandırıldı.
Sonuç
2026 kararı, tarihsel bir eşik; ancak dil eşitliğinin tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Kürtçenin eğitim sistemine dahil edilmesi, geçmişteki açık yasak ve inkâr çizgisinden belirgin bir kopuş niteliğinde. Buna karşılık karar, Kürtçeyi Arapçayla eşit resmi dil statüsüne taşımıyor; uygulamayı Kürt nüfusun yaşadığı bölgelerle sınırlıyor. Düzenlemenin kalıcılığı, öğretmen ve müfredat kapasitesine, üniversite ve kamu kurumlarında kullanım imkanına ve geçmişteki vatandaşlık dışlamasının sonuçlarının nasıl ele alınacağına bağlı olacak.
Kaynaklar
Kerim Yıldız, The Kurds in Syria: The Forgotten People
Human Rights Watch, Syria: The Silenced Kurds
Kurdish Initiative for Syria, Persecution and Discrimination against Kurdish Citizens in Syria
Syrians for Truth and Justice, How the 1962 Census Destroyed Stateless Kurds’ Lives and Identities
Syrians for Truth and Justice, Curricula in Afrin: Between “Turkification” and Restrictions on the Kurdish Language
North Press Agency, Multi-language Curriculum in Northeast Syria Lacks Official Recognition
Almanya’da yaşayan Kürtlerin anadil mücadelesi eğitim alanında yeni bir boyuta taşınıyor. Asimilasyon politikalarına ve sistemdeki engellere karşı yıllardır çift dilli anaokullarıyla hizmet veren Yekmal, şimdi de Berlin’de Kürtçe ve Almanca eğitim verecek ilk resmi ilkokulu açmaya hazırlanıyor.
Yekmal’in kreşlerinden biri, Foto: Yekmal
Resmi olmayan istatistiklere göre Almanya’da yaklaşık bir buçuk milyon Kürt yaşıyor. Almanya’daki sistemde mülteci veya göçmenler geldikleri ülkelere göre kayıt altına alındığı için Kürtlerin net bir sayısı bulunmuyor. Bu sayıya rağmen, Almanya’da yedi eyalette resmi olarak Kürtçe dil dersleri veriliyor ve yaklaşık 3.500 öğrenci bu derslere katılıyor. Ayrıca Kürtçe dil kursları düzenleyen birkaç kurum bulunuyor ve toplumun bir kesimi buralarda Kürtçe dersleri alıyor. Yekmal (Almanya’daki Kürdistanlı Aileler Birliği) de bu kurumlardan biri.
Yekmal Koordinatörü Günay Darıcı, diasporadaki Kürtçenin durumunu ve Almanya sistemini değerlendirerek kurumu hakkında Niha+’ya kapsamlı bilgiler verdi.
“Karamsar değiliz”
Günay Darıcı, Kürtçe ve diaspora toplumunun tutumuna ilişkin değerlendirmelerinde mevcut potansiyele dikkat çekti. Engellere ve tarihsel asimilasyona rağmen, Kürt toplumunun eğitim çalışmalarına açık olduğunu ve kaliteli projelere destek verdiğini belirtti:
“Elbette özellikle Kuzey Kürtleri üzerinde yüz yıldır devam eden çok yoğun bir asimilasyon olduğunu biliyoruz. Ayrıca, yıllarca dilimize ve kimliğimize yeterince önem vermememiz bizim de bir eksiğimizdir. Ancak ben kesinlikle pesimist değilim, optimistim. İnsanlar iyi, kaliteli ve pedagojik bir iş ortaya koyduğunda, dört parçadan Kürt aileler büyük ilgi gösteriyor.”
Günay Darıcı
Darıcı, Alman devletinin Kürtçeye ve Kürt kimliğine yaklaşımının da iyiye doğru değiştiğine işaret etti. Eskiden Kürtlerin ve Kürtçenin hiç görülmediğini, Türkiye’den gelen Kürtlerin Türk, diğer ülkelerden gelenlerin ise Arap ve Fars olarak kabul edildiğini dile getirdi. Ancak bugün, anaokullarında ve eğitim çalışmalarında Kürtçenin bağımsız bir dil olarak saygı gördüğünü söyledi.
Okullarda sistem engeli
Bu olumlu gelişmelere rağmen Darıcı, yasal ve istatistiksel büyük bir eksikliği de hatırlatarak, Kürt kimliğinin Almanya’da halen resmi olarak tanınmadığını belirtti. Almanya’da 12 ailenin talep etmesi halinde devlet, anadil dersini açmak zorundadır. Ancak Darıcı, pratikteki engellere dikkat çekti:
“Sistem yıllarca kendini sözde ‘Türkiye’den gelen herkes Türk’tür’ şeklinde inşa etmiş. Okul formlarında Türkçe ve Arapça var ama Kürtçe yok. Bunun dışında, bazen ırkçı Türk aileler Kürt çocuklarına karşı ayrımcılık yapıyor ve bazı okul yönetimleri de ‘sorun çıkmasın’ diye Kürtçeyi görmezden geliyor.”
Bu engellere karşı ailelere çağrıda bulunan Darıcı: “Kürt aileler ‘biz evde Kürtçe konuşuyoruz ve Kürtçe eğitim istiyoruz’ dediklerinde, okullarda bu imkan ve hak mevcuttur. Aileler bu hakka sahip çıktığında, bizim ve Kürt kurumlarının eli daha da güçlenecektir.”
Yekmal Hakkında
Yekmal (Almanya’daki Kürdistanlı Aileler Birliği), toplum yararına çalışan, göçmenlerin kendi kendini yönettiği sivil bir kuruluştur. 9 Mayıs 1993’te Berlin’de kurulan dernek, sosyal adalet, fırsat eşitliği ve çok dilliliğin teşvik edilmesi için mücadele ediyor.
Başlangıçta sadece Berlin’de faaliyet gösteren Yekmal, artan talepler üzerine 2020 yılında tüzüğünü değiştirerek federal düzeyde çalışmalara başladı. Kurum şu anda Almanya’nın dört eyaletinde (Berlin, Kuzey Ren-Vestfalya, Rheinland-Pfalz ve Bremen) siyaset ve hükümetin bir ortağı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Genel merkezi Berlin’de bulunan kurumun 130 civarında maaşlı çalışanı bulunmakta olup projelerle birlikte toplamda 220’ye yakın kişi istihdam ediliyor. Yekmal’in çalışmaları Berlin Senatosu, belediyeler ve Alman devleti tarafından finanse ediliyor.
Kurum, topluma yönelik çok yönlü hizmet, destek ve inisiyatifler sunuyor:
Aile ve Danışmanlık Çalışmaları: Günlük yaşam sorunları ve kriz durumlarında çocuklara, gençlere ve ailelere destek veriyor. Bu kapsamda ebeveyn-çocuk grupları, eğitim danışmanlığı, evlere yönelik pedagojik ziyaretler ve açık buluşma merkezleri organize ediyor. Şu anda Yekmal çatısı altında 4 aile merkezi ve iki dilli eğitim veren 2 anaokulu faaliyet gösteriyor. Ayrıca, kurum bünyesinde ırkçılık ve ayrımcılığa karşı aktif olarak çalışan özel bir birim de bulunuyor.
Eğitim ve Kurslar: Anadilin gelişimi ve korunması amacıyla çocuklar için “Cumartesi Okulları” düzenliyor. Aynı zamanda yetişkinler için farklı seviyelerde Kürtçe (Kurmanci, Zazaca, Soranice) dil kursları veriyor.
Yekmal Akademisi (Yekmal Akademie gGmbH): Yekmal’e bağlı bir enstitü olarak faaliyet gösteren akademi, çok dillilik üzerine uzmanlaşmış durumda. Profesyonel çeviri hizmetleri sunan ve eğitim materyalleri hazırlayan enstitü, aynı zamanda “TESTKURD” adıyla Kürtçe için standartlaştırılmış dil yeterlilik sınavları gerçekleştiriyor.
İlkokul açacaklar
Bu toplumsal potansiyel ve kurumun tecrübesi temelinde, Yekmal şu anda eğitim alanındaki en büyük adımın hazırlığını yapıyor. Yekmal Koordinatörü, 2014 ve 2016 yıllarında iki anaokulu açtıklarını ve ailelerin sürekli olarak bir okul talebinde bulunduğunu belirtti. Bunun üzerine, 2021 yılından bu yana Berlin’de bir ilkokul açma projesini başlatmış durumdalar.
Yeni okul Berlin yasalarına göre inşa edilecek ve doğrudan Almanya ile Berlin’in eğitim sistemine bağlı olacak. Okul iki dilli (bilingual) olacak; hayat bilgisi, beden eğitimi ve müzik gibi tüm dersler hem Kürtçe hem de Almanca olarak öğretilecek. Darıcı, gelecekte Kurmancinin yanı sıra Soranice ve Zazaca eğitimin de bu sisteme eklenmesini umut ediyor.
Hedeflerinde lise açmak var
Darıcı, öğretmen konusunda hiçbir sıkıntıları olmadığını, ülkede çalışmış, Kürtçeyi iyi bilen ve Almanya’da Almanca öğrenmiş birçok öğretmenin ders vermek için hazır olduğunu ifade etti.
Okuldaki eğitim 2027 yılında başlayacak. Dernek bağımsız olduğu için, başlangıçta en fazla 24 çocukla işe başlanacak ve ilk iki yılın masrafları (öğretmen maaşları, kira ve diğer giderler) Yekmal tarafından karşılanacak. İki yılın ardından, eğer başarılı olunursa, Berlin Senatosu masrafların yüzde 95’ini üstlenecek. Darıcı, ilkokulun oturmasının ardından Gymnasium, yani bir lise de açmak istediklerini ve aynı projeyi Kürt nüfusunun yoğun olduğu Köln gibi diğer şehirlere de taşımayı planladıklarını söyledi.
10 yılı aşkın bir süredir Rojava’da bütün eğitim kurumlarında Kürtçe eğitim veriliyor. Ancak 29 Ocak’ta Özerk Yönetim ile geçici Şam yönetimi arasında imzalanan anlaşmadan sonra başlayan entegrasyon sürecinde Kürtçe eğitim, tartışma başlıklarından biri olmuş durumda.
Çalakiya ji bo zimanê kurdî li Qamişloyê, Foto: ANHA
Rojava Özerk Yönetim ile Şam’daki geçici yönetim arasında 29 Ocak 2026 tarihinde imzalanan anlaşmanın ardından entegrasyon süreci başladı. Bu süreç öncelikle askeri alanda, ardından eğitim ve diğer bazı alanlarda yürütülüyor. Ancak eğitim konusunda bölgeden gelen bilgilere göre, Özerk Yönetim ile Şam’daki geçici yönetim arasında sorunlar yaşanıyor.
Şam’daki geçici yönetime bağlı güçler, Mayıs ayının başında Haseke’deki adliye binasındaki Kürtçe, İngilizce ve Arapça tabelayı indirerek yerine sadece Arapça olan bir tabela astı. Ardından Haseke sakinleri bu duruma tepki göstererek Arapça tabelaları indirdi ve yerine tekrar Kürtçe olanları yerleştirdi. Bu konu birkaç gün boyunca bazı gerginliklere neden oldu.
Bu sorunun Haseke’de yaşandığı günlerde, Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, 13 Mayıs’ta Hawar Haber Ajansı’na (ANHA) yaptığı açıklamada, bu sorunun entegrasyon sürecinin durmasına neden olduğunu ve çözüm için Arapçanın bir süreliğine binada kalmasını kabul ettiklerini, ancak daha sonra Haseke’de de Rojava’nın diğer yerlerinde olduğu gibi Kürtçenin yerleştirileceğini söyledi.
Abdi, 14 Mayıs’ta ise Al-Monitor sitesine yaptığı açıklamada, eğitim konusu ve diploma krizi için Şam ile nihai bir anlaşmaya vardıklarını belirtti. Bu açıklamaya göre, Suriye devleti, Özerk Yönetim eğitimine göre eğitim görmüş öğrencilerin diplomalarını resmi olarak kabul edecek. Ayrıca, Kürtlerin yoğun olduğu bölgelerde eğitimin Kürtçe olması şartıyla, ulusal müfredata geçiş için ortak komisyonlar kurulacak.
On yıldır Rojava’da eğitim Kürtçe
Suriye’de 2011 yılında savaşın patlak vermesi ve Rojava’da özerk bir bölgenin kurulmasının ardından burada Kürtçe eğitim başladı. O zamana kadar Suriye’de Kürtçe eğitim yoktu ve Kürtçenin kullanımı engelleniyordu.
1971’de başlayan “Araplaştırma politikaları”nın ardından yaşanan engellemelere rağmen Suriye ve Rojava’da Kürt dili için pek çok çalışma yapıldı. Modern Latin alfabesinin temeli Celadet Ali Bedirxan tarafından 1932 yılında Şam’da Hawar dergisinin ilk sayısının yayınlanmasıyla atıldı. Yine Cegerxwîn, Kamuran Bedirxan, Seydayê Tîrêj, Osman Sebrî ve daha pek çok isim burada Kürt dili için çalıştı ve eserler verdi.
2013 yılında Kürt bölgelerinde özerk bir yönetimin kurulmasıyla birlikte Kürtçe eğitim de resmi olarak başladı. O yıl Cizre Kantonu’nda ilk kez resmi olarak Kürtçe eğitim veren okullar açıldı. Kürtçenin yanı sıra Arapça ve Süryanice de resmi diller arasında kabul edildi. Ayrıca bazı yerlerde Ermenice dil eğitimi de başladı.
2014 yılında Cizre, Kobani ve Afrin kantonlarında Özerk Yönetim ilan edildikten sonra, aynı yıl yeni eğitim müfredatının hazırlıkları yapıldı. IŞİD’in Rojava’ya yönelik saldırıları nedeniyle eğitim kesintiye uğradı ancak 2015 yılında çalışmalar yeniden başladı. 2017 yılında Qamışlo’da Rojava Üniversitesi, ardından aynı yıl Kobani’de Kobani Üniversitesi açıldı. Bu yıllarda on binlerce öğrenci okula giderek Kürtçe eğitim gördü. Ancak şu anki durum nedeniyle bu kazanımların ortadan kalkması riski bulunuyor.
Evdilfetah: Kazanımlarımızı bırakmayacağı
Dilbilimci Deham Evdilfetah, Rojava’daki mevcut durumla ilgili Niha+’ya yaptığı açıklamada, “Bugünlerde ortalık karışık” diyerek “ne olacağını bilmediklerini” ifade etti.
Evdilfetah, bir süredir herkesin Kürt dilini korumak için harekete geçtiğini belirtti. Verdiği bilgilere göre, Özerk Yönetim’den bir heyet bu konu için Şam’da bulunuyor ve 15 Mayıs (Kürt Dil Bayramı) için ortak bir etkinlik düzenlenmesini talep edecekler.
Deham Evdilfetah, Şam’daki yönetimin Kürtlere, Türkiye’deki gibi seçmeli Kürtçe derslerini kabul edeceklerini söylediğini aktardı: “İki saat mi, üç saat mi artık neyse. Bazen dil özgürdür diyorlar. İstediğiniz gibi vereceğiz diyorlar. Doğrudan net bir şey ortaya çıkmıyor. Nasıl olacağını bilmiyoruz.”
Evdilfetah’ın ifadesine göre, Halep’in iki Kürt mahallesi olan Şeyh Maksut ve Eşrefiye’deki gelişmelerden sonra ellerinde fazla seçenek kalmadı ve halkta bir kırılma yaşandı. Bu nedenle Şam’daki geçici yönetim somut bir şey belirtmiyor: “Onlara ne dersen ‘evet evet’ diyorlar ama bunu anayasaya koyacaklarına dair bir inanç yok. Anayasa yok. Geçici bir hükümettir. ‘Hükümet kurulana, anayasa yapılana, parlamento oluşana kadar bekleyin, o zaman size her şeyi vereceğiz’ diyorlar. Onlara da güvenilmiyor.”
“Direniyoruz”
Pek çok yerdeki Kürt dili etkinliklerinden bahseden Evdilfetah, Kürt dili için yapılacak bir etkinliğe katılmak üzere Qamışlo’ya gideceğini söyleyerek şunları ekledi: “Biz kendimiz de eylemler yapıyoruz. Direniyoruz. Seminerler veriyoruz. Dilimiz varlığımızdır. Biz dilimizi ne kadar korursak, dilimiz de bizi o kadar koruyacaktır. Örneğin Kuzeydeki parçamız çok eridi. Dil gitti. Dil geri dönerse onlar da dönecektir. Herkes diliyle vardır. Bu sloganla çalışmalarımızı yürütüyoruz. Geçtiğimiz günlerde SZK (Kürt Dili Kurumu) ve KNK (Kürdistan Ulusal Kongresi) birlikte çok iyi bir toplantı yaptı. Hepsi dil üzerinde duruyor; dil her şeyden önce gelmeli diyor herkes. Dil, kimlik ve varlıktır. Gerçekten de varlık-yokluk meselesidir. Benim görüşüme göre Özerk Yönetim’de pek çok hata yapıldı. Sonra o felaket yaşandı. Ama yine iyi şeylerin yapılmadığı anlamına da gelmiyor . Çocuklarımız evde Kürtçe okuyor. Birbirleriyle konuşuyorlar.
Haseke, Rojava, Foto: ANHA
Bunlar kutsal şeylerdi. Üzerimizde ne kadar baskı olursa olsun, dil yasaklansa bile, bu çocukların dili unutacağına inanmıyorum. 11-12 yıldır bu eğitimi alıyorlar. Ne kadar eksikleri olsa da bir temel atıldı. Hatalar varsa düzeltilir. Ama o temel atıldı. Rüyamız ve umudumuz onu korumaktır. Geçtiğimiz bu deneyim devam ediyor. Bazı eksikler vardı, şikayetler vardı, eleştiriler vardı, bazen birbirimizle kavga ediyorduk ama yine de kendimize dönüyoruz. Yapılan şeyler, eğer onlar olmasaydı elimize geçmezdi. Ama şimdi elimizde ne kaldı, bilmiyoruz. Elimize ne geçmişse onu bırakmamalıyız. Şimdi Kürtçe okuyan o çocukların her birinin evinde küçük bir kütüphane var.”
Özerk Yönetim heyeti Şam’da
Rûdaw’ın geçtiği habere göre, Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed ve Demokratik Birlik Partisi (PYD) Eş Başkanı Xerîb Hiso, Kürt Dil Bayramı vesilesiyle Suriye’nin başkenti Şam’da bulunan Mîr Bedirxan, Mîr Celadet Ali Bedirxan ve Rewşen Bedirxan’ın mezarlarını ziyaret etti.
İlham Ahmed, Kürtçenin resmiyet kazanması için mücadelenin yükseltilmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi: “Dilimizi bu ülkede resmi yapmak istiyoruz. Bunu kabul etmeyen bir zihniyet ve akıl olsa da 13 Sayılı Kararname uyarınca bazı okullarda Kürtçe eğitim izni verilmiştir. Kürtçenin resmi dil olması Suriye’nin zenginleşmesine ve güçlenmesine vesile olacaktır.”
