Anayasa Mahkemesi (AYM), 6-7 Ekim 2014’teki Kobanê protestoları sırasında olay yerinden 140 km uzakta bulunmasına rağmen 14 yaşında tutuklanan ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Mazlum İçli’nin başvurusunda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), 6-7 Ekim 2014’te Diyarbakır’da gerçekleşen Kobanê eylemleri nedeniyle yargılanan ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Mazlum İçli için adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Mazlum İçli hakkında hazırlanan iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu (ATK) veya uzman kurumlardan ayrıntılı rapor alınması gerektiğini belirten AYM kararında, İçli’nin olay günü ve saatinde olay yerinde bulunmadığına ilişkin savunmasının davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğu aktarıldı.
AYM, Mazlum İçli’nin itirazlarının, tanık beyanlarının ve maddi delillerin İçli’nin mahkumiyetine ilişkin yeterince değerlendirilmediğini de kaydetti.
Dosyada gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini açıklayan AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti.
AYM, kararında şu ifadelere yer verdi:
“Mahkemece başvurucu hakkında olay günü amatör kamera ile çekildiği belirtilen görüntülere ilişkin bilirkişi H.T.’nin muhtemel tanımlama raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş olmasına karşın aynı bilirkişinin sözü edilen düğün görüntü ve fotoğraflarına ilişkin muhtemel tanımlama raporuna neden itibar edilmediğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir. Mahkemece başvurucunun itirazları da gözetilerek mahkûmiyete dayanak alınan rapordaki görüntülere ilişkin kesin olabilecek bulgulara ulaşabilmek adına Adli Tıp Kurumu ya da konusunda uzman kurumlarca daha ayrıntılı ve iki rapor arasında oluşabilecek çelişkileri giderecek şekilde yeniden rapor aldırılmadan mahkûmiyet sonucuna varılmıştır. Başvurucunun itirazları, tanık beyanları ve maddi deliller dikkate alındığında gerekçeli kararda mahkûmiyete yeterli bir değerlendirme yapıldığını söylemek mümkün görünmemektedir.”
Mazlum İçli davası
7 Ekim 2014’te Diyarbakır’ın Bağlar ilçesinde Kobanê protestoları sırasında Yasin Börü’nün de aralarında bulunduğu dört kişinin öldürülmesinin ardından, o dönem 14 yaşındaki Mazlum İçli 8 Aralık 2014’te bu cinayetlere katıldığı iddiasıyla gözaltına alındı. Mazlum, savunmasında olay tarihinde babası ile birlikte Diyarbakır’ın Kulp İlçesinde bir köydeki düğünde müzik yaptığını ve cinayetlerin faili olamayacağını söyledi. 11 ay sonra, ifadesini polis baskısıyla verdiğini söyleyen S.Ç. ifadesini geri çekti ve İçli Diyarbakır D Tipi Cezaevi’nden tahliye edildi.
Fakat Mazlum bir yıl kadar sonra yeniden tutuklandı. Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesi, 24 Nisan 2017’de “ülkenin bütünlüğünü bozma” ve “dört kişiyi öldürme” suçları iddiasıyla Mazlum’a 124 yıl 8 ay hapis cezası verdi.
140 km uzaktaydı, 12 yıldır tutuklu
Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 03 Şubat 2020 tarihli kararıyla Mazlum’a “Yasin Börü’ye yönelik öldürme suçu” yönünden verilen cezayı bozma kararı verdi, üç öldürme ve devletin bütünlüğünü bozma suçlarındaki cezaları ise onadı. Mazlum’un avukatı Mahsuni Karaman, Mazlum’un işlediği iddia edilen cinayet gün ve saatlerinde Mazlum’un Diyarbakır’a 140 km uzaklıktaki Kulp’un Demirli Köyü’nde Muhsin Bayram isimli birinin düğününde olduğuna dair görüntü kayıtlarını sunarak yargılamanın yenilenmesini talep etti.
Mahkeme düğün görüntü kayıtlarındaki kişinin Mazlum İçli olup olmadığına ilişkin 1 yıl araştırma yaptı. Köyde o tarihte düğün yapılıp yapılmadığından görüntülerde yer alan ağaçların ekim ayının mevsimsel özelliklerini gösterip göstermediğine, düğün sahibinden Mazlum ile babasını olay yerine getiren taksiciye kadar herkes araştırıldı, dinlendi. Tüm deliller Mazlum’un olay günü köydeki düğünde olduğunu gösterdi.
Savcı 28 Mayıs 2021 tarihli duruşmada elde edilen deliller üzerine gerekçeli mütalaasını açıkladı ve Mazlum’un beraatini talep etti. Aradan 27 gün geçti, aynı savcı mütalaasını değiştirdi ve Mazlum’un cezalandırılmasını istedi. Mahkeme aynı gün yargılamanın yenilenmesi talebinin kabülüne ve Mazlum’un infazının durdurulmasına oybirliği ile karar verdi fakat bu karar, savcının yaptığı itiraz üzerine tekrar kaldırıldı. Mahkeme 29 Eylül 2021’de Börü’ye yönelik öldürme suçundan İçli’ye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi ve Yargıtay bu cezayı Ağustos 2023’te onadı.
Mazlum’la beraber Hasan da suçsuz yere tutuklu
İçli, Yasin Börü, Ahmet Dakak, Hasan Gökgöz ve Riyat Güneş’in öldürülmesine ilişkin 41 sanıklı davanın sanıklarından biriydi. Dava, aralarında Hasan Uyanık’ın da bulunduğu sanıklarla birlikte yürütüldü. Yargıtay, 21 Mayıs 2020’de Börü’nün çocuk olması nedeniyle cezada artırım yapılmadığını belirterek 25 sanık yönünden cinayet suçuna ilişkin hükümleri bozdu. Hasan ve Mazlum’un da aralarında bulunduğu sanıklar hakkındaki “terör örgütü propagandası” mahkûmiyetlerini ise onadı. Bozmanın ardından yeniden görülen davada mahkeme, Haziran 2021’de Uyanık dahil 15 sanığa “canavarca hisle çocuğu öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet verdi.
Hasan, dosyadaki gizli tanıkların “kıyafetlerden tanındığı” yönündeki beyanları esas alınarak tutuklanmıştı. Kendisi ise olay sırasında bir kahvehanede olduğunu, bunun MOBESE kayıtlarıyla görülebileceğini söylemişti. Olay yerinin Hasan’ın evine en az 7 km uzak uzaklıkta olduğu HTS ve MOBESE görüntülerinden kanıtlanmasına rağmen cezaevinde tutulmaya devam ediyor. Hasan, 3 yıldır Dumlu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tek başına kalıyor.
