SPoD

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Sosyal Politika, Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği’nin (SPoD) kapatılmasını istedi. SPoD’dan Oğulcan Yediveren, savcılık talebini ve LGBTİ+ hareketinin karşı karşıya olduğu baskıyı değerlendirdi.

Fotoğraf: Kemal Aslan/AFP/Getty Images

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 12 Eylül’de başlayan “Ailem Güvende” operasyonları kapsamında hazırladığı 2 Kasım 2026 tarihli iddianamede Sosyal Politika, Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği’nin (SPoD) kapatılmasını istedi.

İddianamede ikisi tutuklu yargılanan dört kişinin de Dernekler Kanunu’na muhalefet suçlamasıyla hapisle cezalandırılması talep edildi. Savcılık, Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca sanıkların belirli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasını da talep etti.

Derneğin 15 yıldır LGBTİ+ hakları alanında yürüttüğü çalışmalar fesih talebine gerekçe gösterildi.

SPoD; hak örgütlerini, demokratik kitle örgütlerini, sendikaları, meslek odalarını ve basın mensuplarını 18 Kasım Çarşamba günü saat 13.30’da İstanbul Çağlayan Adliyesi 27. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek duruşmayı takip etmeye çağırdı.

SPoD’dan Oğulcan Yediveren, derneğin karşı karşıya kaldığı hukuki durumu ve LGBTİ+ örgütleri üzerindeki baskıyı Niha+’a değerlendirdi.

Oğulcan Yediveren

“Kamu görevlisi denen kişiler ideolojik bir kasıtla saldırıyor”

Yediveren, özetle olmayan kanunlara dayanarak olmayan bir suç uydurulduğunu söyleyerek sözlerine başladı.

“Türkiye’de LGBTİ+ olmak suç değil. LGBTİ+’lara yönelik çalışma yürütmek suç değil. O yüzden aslında tamamen hukuksuz bir süreçle, politik bir süreçle kamu görevlisi denen kişiler ideolojik bir kasıtla davranarak LGBTİ+ örgütlerine yönelik böyle bir saldırıda bulunuyor. Kapatma talebini de fesih talebini de bu şekilde yorumluyoruz.”

Yediveren‘e göre dava, 12 Eylül’de LGBTİ+ derneklerine yönelik, “Ailem Güvende” isimli operasyon ve soruşturmaların sonucu.

Soruşturma sürecinde iktidar medyasının tutumuna dair ise şunları söyledi:

“Gizlilik kararı olan dosyayla ilgili biz hiçbir evrak ve belgeye ulaşamazken yandaş gazeteciler dosya içeriğini boy boy sosyal medyada paylaştı. Gece kulüplerine yapılan baskınlar gibi görüntülerin üstüne ‘LGBT derneklerine baskın yapıldı’ gibi şeyler yazıp LGBTİ+ aktivizmini suçla ilişkilendirmeye çalıştılar.”

“Söylediklerimiz yeteri kadar dikkate alınmadı”

Yediveren, LGBTİ+’lara dönük baskı hamlelerinin 12 Eylül’de değil 2023’teki Anayasa tartışmalarıyla başladığını, bunun “sapkın akımlara karşı ailenin korunması” gibi sözlerle yapılmaya çalışıldığını belirtti. Bunun yanısıra 2025’teki LGBTİ+ karşıtı yasa paketi tartışmalarını ve 2025’in “Aile Yılı” ilan edilmesini de hatırlattı:

“Biz uzunca bir süredir aslında böyle bir şeyin geleceğini bekliyorduk. Uzunca bir süredir de hem siyasi partilere hem milletvekillerine hem kamuoyuna, sivil topluma, yani herkese bunu anlatıyoruz. Bütün bu adımlar sadece LGBTİ+ toplumunu ya da örgütlerini etkilemeyecek, çok daha geniş alanda etkileri olacak diye anlatıyoruz. Ama maalesef yeteri kadar dikkate alınmadı söylediklerimiz. Belki de bu konu LGBTİ+’larla ilgili, ‘İktidar bunu seçim malzemesi olarak kullanıyor, o kadar da önemli değil’ diye bir kenara atıldığı için bugünlere kadar geldik diyebilirim.”

“LGBTİ+ hareketi derneklerin kapatılmasıyla bitecek bir hareket değil”

LGBTİ+ hareketinin karşı karşıya kaldığı baskılara karşı ne yapabileceği sorusu üzerine ise şu yanıtı verdi:

“LGBTİ+ hareketi resmî derneklerle başlamadı. Her zaman tabandan örgütlenen bir hareket oldu. O yüzden derneklerin kapatılmasıyla bitebilecek bir hareket değil. Örgütlenme özgürlüğü ya da örgütlenme hakkı da baskıyla, şiddetle ortadan kaldırılabilecek bir şey değil. Biz tabii ki bir araya gelmeye devam edeceğiz, örgütlenmeye devam edeceğiz. LGBTİ+ toplumunun ihtiyaçlarına yönelik çalışmaya devam edeceğiz. Bundan sonraki süreçte bizim için öyle olacak.”

“Usul ve hukuka uygun davranılmıyor”

Yediveren, davanın hukuki boyutuna ilişkin şunları söyledi:

“Normal şartlar altında aslında bir iddianamenin içerisine bir derneğin feshiyle ilgili talepte bulunamazsınız. Savcının bunun için davaname hazırlaması gerekir. Yani mevzuat gereği aslında usul açısından bir hata var bu iddianamelerin içerisinde fesih talebinin konmasıyla alakalı.”

Bu süreçte usule ve hukuka uygun davranılmadığını söyleyen Yediveren, bu iddianameyi yazan savcı Kerem Ali Yakut’un terfi aldığını ve HSK tarafından İstanbul Cumhuriyet Başsavcı Vekilliği’ne atandığını da aktardı.