Rusya-Ukrayna Savaşı

Almanya ile Rusya Leipzig’de patlayıcı yüklü insansız hava aracının bulunması ile başlayan gerginlik karşılıklı yaptırımlar ile devam ediyor. Berlin’in Rusya’nın Bonn Konsolosluğu’nu kapatma kararına karşılık, Moskova ülkede faaliyet gösteren Goethe Enstitüleri’ni kapatarak cevap verdi.

Almanya, Ağustos ayında Leipzig Havalimanı’nda bulunan patlayıcı yüklü insansız hava aracının arkasında Rusya’nın olduğunu açıklaması ile başlayan gerginlik sürüyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Merz hükümetinin “hibrit saldırı” suçlaması ve “Rus Evi’ni” kapatma yaptırımına yanıt olarak Almanya’nın Rusya’daki Goethe Enstitüsü şubelerinin kapatıldığını duyurdu.

Almanya Başkonsolosluğu’nun kapatılması gündemde

Rus haber ajansı Interfax’a göre Lavrov, Goethe Enstitüsü’nün Moskova’daki merkezi ile St. Petersburg ile Yekaterinburg’daki şubelerini kapatma kararı aldıklarını söyledi. Rus haber ajansı TASS ise Lavrov’un, Almanya’nın Rus Evi’ni olası sonuçlarını bilerek kapattığını belirterek sözlerini şöyle sürdürdüğünü aktardı:”Onlar bu adımı bilerek attı. Bunu anlayamamış olmaları mümkün değil. Bu da Rusya’daki kültürel varlıklarının sonu demek.” Rusya ayrıca, Almanya’ya misilleme olarak St. Petersburg’daki Alman başkonsolosluğunu da kapatmayı değerlendirdiği bildiriliyor.

Yaklaşık 100 ülkede Almanca dil kursu veren, Almanya kültürü ve toplumunu tanıtan Goethe Enstitüsü, Rusya’da 1992 yılında beri faaliyet gösteriyordu.

Putin: “Uydurma“

Almanya’nın Rusya’ya yönelttiği suçlamaları reddeden ve Merz hükümetinin ilan ettiği yaptırımları da “ciddi bir hata” olarak nitelendiren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, kanıtların “uydurma” olduğunu savundu.

“Merz, Almanya’nın ulusal çıkarlarını korumadığı için vatandaşlarının güvenini kaybetti” diyen Putin, Alman hükümetini iç siyasi saiklerle hareket etmekle suçladı, Almanya ekonomisindeki sorunlar nedeniyle mevcut hükümetin siyasi geleceğinin tehlikede olduğunu, mevcut gelişmelerin de bu endişelere dayandığını öne sürdü.

Almanya, Leipzig/Halle Havalimanı’nda patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının bulunmasından Rusya’yı sorumlu tuttu. Moskova, suçlamaları “saçma” bularak reddetti.

Almanya, Ağustos 2026’da Leipzig/Halle Havalimanı’nda bulunan patlayıcı yüklü insansız hava aracının arkasında Rusya’nın olduğunu açıkladı. Hükümet, Bonn’daki Rusya Başkonsolosluğu’nun kapatılması dahil bir dizi yaptırım uygulanacağını duyurdu. Rusya tarafı ise iddiaları “saçma” olarak nitelendirip reddetti.

Ne olmuştu?

4 Ağustos’u 5 Ağustos’a bağlayan gece, Almanya’nın Saksonya eyaletindeki Leipzig/Halle Havalimanı’nda Ukraynalı kargo şirketi Antonov Airlines’a ait bir uçağın yakınında patlayıcı yüklü bir drone tespit edilmişti. Bir çalışanın ihbar etmesi sonucunda fark edilen cihaz, havalimanının geçici olarak kapatılmasına yol açarken bomba imha uzmanları, robot yardımıyla patlayıcıyı etkisiz hale getirmişti. Takip eden gün ve haftalarda, üzerinde patlayıcı izlerine rastlanan başka insansız hava araçları da havalimanı çevresinde bulunmuş, bir insansız hava aracının ise bir uçakla çarpışma sonucu imha edildiği bildirilmişti.

Leipzig/Halle Havalimanı, hem Ukrayna’nın Antonov filosununa 2022’den bu yana ev sahipliği yaparken, aynı zamanda NATO’nun doğu kanadına malzeme taşıyan stratejik hava taşımacılığı programı SALIS için de kilit bir merkez konumunda.

1 Eylül Salı günü Berlin’de düzenlenen ortak basın toplantısında İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ve Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, istihbarat servislerinin yaklaşık bir aylık incelemesinin ardından saldırının arkasında Rusya’nın olduğu sonucuna vardıklarını açıkladı. Dobrindt, polis soruşturmaları, saldırının işleniş biçimi ve istihbarat bulgularını bir araya getirdiklerinde olaydan Rusya’nın sorumlu olduğunun ortaya konulduğunu belirterek olayın Avrupa’daki “Rus hibrit operasyonları” örüntüsüyle uyuştuğunu belirtti. Bakan, cihazın yüksek düzeyde teknik bilgi gerektirdiğini ancak saldırının fiilen Rus devlet kurumları adına hareket eden “düşük seviyeli ajanlar” tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini aktarırken hangi kurumlara işaret ettiğini ise açıklamadı. Almanya hükümeti, iddiasını destekleyen somut kanıtları kamuoyuyla henüz paylaşmadı.

CNN‘in aktardığına göre Dobrindt, aynı basın toplantısında ülkenin tehdit seviyesini “genel”den “yüksek”e çıkardığını duyurdu ve “Savaşta değiliz ama her gün hibrit saldırıların hedefindeyiz” değerlendirmesini paylaştı. Ayrıca CNN, bir Amerika Birleşik Devletleri (ABD) savunma yetkilisine dayandırdığı habere göre Washington’ın da havalimanında bulunan patlayıcı yüklü insansız hava aracının bir Rus istihbarat servisine ait olduğu değerlendirmesine daha önce ulaştığını belirtti.

Rusya’ya karşı önlemler

Wadephul, Rusya Büyükelçisi’nin Dışişleri Bakanlığı’na çağrılarak protesto notası verildiğini açıkladı.

Almanya’nın Rusya’ya karşı uygulamayı düşündüğü yaptırımlarsa şöyle:

• Almanya’nın Bonn kentindeki Rusya Başkonsolosluğu 18 Eylül itibarıyla kapatılacak,
• Berlin’deki kültür merkezi “Rus Evi”nin faaliyetine dayanak oluşturan 2011 tarihli ikili anlaşma feshedilecek. Kültür Merkezinin kapanış tarihi ise henüz belirlenmedi.
• Almanya, Avrupa Birliği (AB) çerçevesinde daha fazla Rusya vatandaşının yaptırım listesine eklenmesini ve Rusya’nın “gölge filosu”na yönelik baskının artırılmasını talep edecek.
• Rus vatandaşları için giriş kontrollerinin sıkılaştırılması gündemde.

Rusya: Suçlamalar temelsiz

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, devlet ajansı Tass‘a yaptığı açıklamada Almanya’nın hiçbir ikna edici kanıt sunmadan “zoraki bir bahane” ürettiğini savundu ve Berlin’in Rus Evi ile konsolosluğu kapatma kararına “uygun bir karşılık” verileceği uyarısında bulundu.

Kırgızistan’daki Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesi dolayısıyla Bişkek’te bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve hükümetini, düşen halk desteği ve iç siyasi sorunlardan halkın dikkatini dağıtmak amacıyla Moskova’yı hedef gösterdiğini iddia etti. Putin, Almanya’nın olayla ilgili kanıt uydurmuş olabileceğini de öne sürdü.

Suçlamalara tepkiler

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Rus saldırganlığına karşı dirençli olma konusunda birlik içinde olduklarını” vurgulayarak AB’nin Moskova’ya yönelik ek yaptırımlar hazırlığında olduğunu duyurdu. Von der Leyen, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile konuyu görüşeceğini de belirtti. Polonya, İtalya, Birleşik Krallık, İsveç ve Çekya gibi NATO üyeleri de Berlin’in suçlamalarına destek verdi. Çekya Dışişleri Bakanlığı, Rusya’nın hibrit faaliyetlerinin NATO üyelerinden birini hedef almasının tüm üyeleri etkilediğini vurguladı. AB dışişleri bakanlarının konuyu ele almak üzere bu hafta İrlanda’da bir araya gelmesi bekleniyor.

Ukrayna’nın Berlin Büyükelçisi Oleksii Makeiev, ülkesinin Almanya’nın tepkisini takdirle karşıladığını ifade etti. İki ülke, Nisan ayında ortak hava savunmasını güçlendirmeyi ve insansız hava aracı üretiminde iş birliği yapmayı öngören bir güvenlik anlaşması imzalamıştı.

Kaynak: Al Jazeera, CNN, TRT World, BBC, Associated Press, PBS News