hayvan hakları

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, TGRT Haber yayınında sokakta yaşayan köpeklerin %99,2’sinin toplandığını duyurdu ve “1 buçuk ay sonra bu iş Türkiye’nin gündeminden tamamen çıkacak,” diyerek tarih verdi. Yaşatacağız Platformu’ndan Sevcan Çamlıdağ, “Nefret siyasetine yaslanan söylemler üzerine şiddet haberlerine uyanmamız an meselesi oldu,” dedi.

Resmi adıyla 7527 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun [hayvan hakkı savunucularının kullandığı tabirle “Katliam Yasası”], 30 Temmuz 2024’te kabul edildi. Yasanın kabulüne giden süreç ile sonrasında, sokakta yaşayan köpekler hedef gösterilerek ve köpeklerden tehlike unsuru olarak bahsedilerek kamuoyunda zemin oluşturulmaya çalışıldı. Yasanın kabulünden önce 5199 sayılı kanunun 6. maddesinde “kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat” prensibi mevcutken 7527 sayılı kanun değişikliğiyle sokakta yaşayan hayvanların belediyeler tarafından toplatılarak “rehabilitasyon ve doğal yaşam alanlarında” barındırılması modeline geçildi.

Yeni model, hayvanların toplatılırken uğradıkları işkence ve kötü muameleler ve daha sonrasında yerleştirildikleri barınaklardaki yaşam koşullarının yetersizliği üzerinden hayvan hakkı savunucuları ve kamuoyu tarafından eleştirildi. Bu süreçte toplatılan ve barınaklara yerleştirilen hayvanların sayıları açıklanmadı, barınaklara barınak gönüllülerinin girmesi ve toplatılan hayvanların takibi engellendi. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, TGRT‘nin Gündem Özel programında güncel verileri açıkladı.

Yaşatacağız Platformu’ndan Sevcan Çamlıdağ, yasa ile ilgili değerlendirmelerini Niha+‘a anlattı.

“Nefret siyaseti toplumda hayvana yönelik şiddet oluşturuyor”

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) oylarıyla 2024’te meclisten geçen yasayı hayvana yönelik şiddeti tetikleyen bir unsur olarak tanımlayan Çamlıdağ, konunun sürekli hayvanların birer nefret objesi olarak yansıtılmasıyla gündeme getirilmesinin de hayvanlara yönelik şiddetin artmasına neden olduğunu söyledi.

30 Ağustos 2024’te medyaya yansıyan Ankara’nın Polatlı ilçesinde gerçekleşen bir olayla ilgili “Bunun en çarpıcı örneklerinden birini, katliam yasası tartışmaları sürerken Ankara’da dirgenle yavru köpekleri öldüren kişinin ‘Devlet yasa çıkardı, hayvanları öldürmek için’ sözlerinde görmüştük,” şeklinde anlatan Çamlıdağ, yasanın kabulü ile insanların hayvanlara şiddet uygulamayı kendilerinde hak görmeye başladığını belirtti:

“AKP’nin nefret siyaseti ile hayvanların varlığı insan sağlığı bakımından bir tehdit gibi gösterilerek sokakta yaşayan hayvanlar her gün hedef gösteriliyor. Hayvanları nefret nesnesi olarak gösteren siyaset, toplumda hayvana yönelik şiddet olarak karşılık buluyor. Cumhurbaşkanının, milletvekillerinin, bakanların, valilerin nefret siyasetine yaslanan söylemleri üzerine şiddet haberlerine uyanmamız an meselesi oldu.”

Çamlıdağ, yasanın kabul edilmesinin ardındaki etmenleri, hedeflenenleri ve nasıl geliştiğini şu şekilde değerlendirdi:

“Katliam yasası olarak anılan bu yasa değişikliği ile toplumu kutuplaştırmak ve hayvanları birer nefret objesine dönüştürmek hedeflendi. Hayvanlar ve çocuklar şeklinde bir ikilik yaratılmaya çalışıldı. Hedeflenenler bir miktar gerçekleşti ne yazık ki. Bu hedefler bir avuç azınlıkta karşılık bulmuş olabilir fakat biz katliam yasasının halk nezdinde meşruiyet kazanamadığını biliyoruz. AKP’ye oy veren birçok insan dahi sokakta kedi köpek beslemeye devam ediyor. Tüm hayvanları da toplasalar bu gerçeği değiştiremeyecekler. Halk sokakta yaşayan hayvanları, birlikte yaşadıkları özneler olarak benimsemiş durumda. Onların zarar görmesini kabul etmiyor.”

“Kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat yöntemi uygulanmadı, faturası hayvanlara kesildi”

2024’te yeni yasanın kabulünden önce 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun sokakta yaşayan hayvanlar için öngördüğü “kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat” yöntemi için İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, bu uygulamanın çözüm getirmediğini belirtti. Çamlıdağ ise uygulamanın çözüm getirmemesinin sebebinin de kanunun uygulanmaması olduğunu söyledi:

“Bu kanun AKP’nin bizzat kendisi tarafından çıkarıldığı hâlde AKP’li belediyeler kanunun öngördüğü kısırlaştırma yöntemini uygulamadıkları için sokakta yaşayan hayvan popülasyonu azalmadı.”

Veteriner hekimlerin de belirttiği hayvan popülasyonunu kontrol altına almanın en etkili ve bilimsel yöntemi olan etkin kısırtlaştırma için Çamlıdağ, “Oysaki etkin kısırlaştırma yapılmış olsaydı, hayvanların üreme hızı kontrol altına alınabilmiş olsaydı, sokakta yaşayan hayvan sayısı kat kat daha az olacaktı,” dedi. Çiftçi’nin sözlerini, “belediyelerin sorumsuzluğunu göz ardı eden bir açıklama olarak değerlendirdiğini” söyleyen Çamlıdağ, “Kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat yöntemi gayet bilimsel ve etkili bir yöntem iken gereği gibi uygulanmadı. Bunun faturası da kısırlaştırma yapmayan belediyelere değil, sokakta yaşayan hayvanlara kesildi,” dedi.

“Sokakta yaşayan hayvanların %99,2’si toplandı”

İçişleri Bakanı Çiftçi, son açıklamasında ülke genelinde sokakta yaşayan hayvanların %99.2’sinin toplatıldığını, toplam 51 ilde, 30 büyükşehirden ise 27’sinde toplama işlemlerinin tamamlandığını, büyükşehirlerden İstanbul, Antalya ve Diyarbakır’da toplama işlemlerinin devam ettiğini duyurdu ve “1.5 ay sonra bu iş Türkiye’nin gündeminden tamamen çıkacak,” dedi.

Çamlıdağ, açıklama üzerine değerlendirmelerini şu şekilde aktardı:

“Öncelikle bu açıklamayı kınıyoruz. Marifetmiş gibi sokakta yaşayan hayvanların %99.2’sinin toplandığını söylemek, hayvanların yaşadığı acı, işkence ve zulüm karşısında utanılası bir şeydir. Süreç boyunca toplanan ve barınak denen hayvan hapishanelerine, tecrit alanlarına tıkılan hayvanların takibi yapılamadı. Barınak gönüllüleri barınaklara sokulmadı. Gönüllülerin takibini yaptığı hayvanlar ‘doğal yollarla öldü’ denilerek insanlara yalan söylendi. Barınaklar hayvanlar için kesinlikle bir yaşam alanı değil, barınaklar gerçek anlamda birer toplama kampı. Orada güneş ışığı yok, yeterli oksijen yok, temiz su yok, mama yok. Hayvanlar tıkış tıkış bir vaziyette açlığa, susuzluğa, bulaşıcı hastalıklara maruz bırakılıyor. Resmen ölümü bekliyorlar barınaklarda. Şanslı olanlar hayatta kalıyor bir şekilde fakat çoğu hayvan ölüyor. İşkence görüyor. Acı çekiyor. Fiziksel olarak hiçbir şey yapamasa bile hayvanların psikolojisi altüst oluyor. Kaldığınız küçücük odada aç ve susuz bırakıldığınızı, sizinle beraber o odada kalan diğerlerinin huzursuzluğuna, idrar ve dışkısına maruz kaldığınızı düşünün. Buradan bir hayvanın ‘sağlıklı’ çıkması mümkün değil.”

Bakan Çiftçi, İçişleri ve Tarım Bakanlığı müfettişlerinin 81 ildeki barınak ve “doğal yaşam alanlarını” ortak denetlediğini, standartlara uymayan belediyelerin uyarılacağını da belirtti. Çamlıdağ, söz konusu denetlemelerin nasıl seyrettiğini, usulsüzlük uygulayan belediyelerin yaptırımlarla karşılaşıp karşılaşmadığıyla ilgili şöyle konuştu:

“Öncelikle doğal yaşam alanı denilen yerlerin de barınakların da hayvanlar için katliam ve tecrit anlamına geldiğini vurgulayarak başlamak gerekiyor. Bu alanlar hiçbir şekilde denetlenmediği gibi hayvan hakkı savunucuların ve hayvanseverlerin denetimine de açık tutulmuyor. Kapalı kapılar ardında neler olup bittiği toplumdan gizleniyor. Biz bugüne kadar yaptırım uygulanan bir belediye duymadık. Duyacağımızı da sanmıyoruz. Hayvanların yaşamı önemsenmiyor. Vahit Kirişçi tarafından barınak kapasiteleri açıklanmıştı. O verilere ve toplandığı söylenen hayvan sayısına bakarsak barınak gerçeği şudur: Hayvanlar toplanıp barınaklara tıkılıyor. Belli bir süre sonra ‘imha’ edilip barınakta yer açılıyor. Sonra sokaktan yeni hayvanlar toplanıp aynı döngü tekrar uygulanıyor.”

Çamlıdağ, yasanın uygulanmaya başlamasından itibaren hayvan hakkı savunucularının karşılaştıkları zorluklar ve engellemelerle ilgili, “Hayvan hakkı savunucuları, katliam yasasının getirdiği şedit ortamda ve nefret ikliminde birçok saldırıya uğradılar, bakım verdikleri pek çok hayvandan koparıldılar, bazı hayvan besleyen gönüllüler öldürüldü. Bu sonuçların tek müsebbibi katliam yasasını çıkaran ve onun propagandasını yapan politikacılar ile yasayı uygulayan kamu görevlileridir,” dedi.

“Yasayı birlikte durdurabiliriz”

Yasanın karşısında mücadeleyi sürdürdüklerini belirten Çamlıdağ, hayvan hakkı savunucuları ve hayvan severlere seslendi:

“Sokakta yaşayan hayvanlar, 2 yıldır bir savaş ortamında yaşam mücadelesi veriyor. Biz bu katliam yasasını ancak birlikte hareket edersek durdurabiliriz. Evet halk nezdinde meşru bir yasa değil bu ancak bunu örgütlü biçimde göstermediğimiz her gün bu yasa uygulanmaya ve yürürlükte kalmaya devam edecek. Biz bu yasayı durdurabiliriz. Yeni ve hayvanları yaşatan bir yasa talebimizi hep beraber yükseltebilir ve Meclis’teki onurlu vekillerin aracılığı ile gündeme getirebiliriz. Tüm hayvan hakkı savunucuları ve hayvan severler, başlattığımız imza kampanyasına imza vererek destek olabilir.”

İmza kampanyasını incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.