hak ihlali

Nisan 2026: Gazetecilere dönük yargı ve sansür devam etti

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ve Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) tarafından hazırlanan Nisan 2026 raporlarına göre, Nisan ayında 1 gazeteci tutuklanırken 47 ayrı içerik ve sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi.

Gazetecilere yönelik hak ihlallerini raporlayan Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ve Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG), Nisan 2026 raporlarını kamuoyuyla paylaştı.

DFG raporunda öne çıkan verilere göre, 2 yayın organı saldırıya uğrarken 3 gazetecinin evi basıldı, 3 gazeteci gözaltına alındı ve 1 gazeteci tutuklandı. Buna göre 1 gazeteci kötü muameleye maruz kaldı, 1 gazeteci tehdit edildi, 2 gazetecinin haber takibi engellendi, hapishanelerde ise en az 1 gazeteci hak ihlaline uğradı. Raporlarda gazetecilerin hem kamusal hem de özel yaşam alanlarında baskı altında olduğuna dikkat çekildi.

Nisan ayında 9 gazeteciye “hakaret” (TCK 125), “iftira” (TCK 267), “görevi yaptırmamak için direnme” (TCK 265), “suç işlemeye tahrik” (TCK 214) ve “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” (TCK 216) suçlamalarıyla soruşturma başlatıldığı ifade edildi. 35 dosyada ise 118 gazetecinin yargılanmasının sürdüğü belirtildi. Özellikle Siverek’teki okula saldırı olayıyla ilgili paylaşım yapan gazeteci Mehmet Yetim’in “Dezenformasyon Yasası” kapsamında tutuklanması örneğinin gazeteciler için ne denli bir tehlike olduğuna vurgu yapıldı.

MKG Nisan 2026 raporunda TBMM’de eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun muhabire fiziki müdahalesinden, 1 Mayıs alanına gazete sokulmama kararına kadar birçok noktada haber takibinin engellendiği aktarıldı.

Dijital sansür

  • 29 haber ve 18 sosyal medya içeriği sansürlendi.
  • Mezopotamya Ajansı, Yeni Yaşam Gazetesi gibi kuruluşların ve çok sayıda gazetecinin X, Instagram ve TikTok hesapları kapatıldı veya Türkiye’de erişime engellendi.
  • Televizyon kanallarına 13 ayrı yaptırım uygulanırken yayın durdurma ve para cezalarıyla idari baskı sürdürüldü.

Kadın gazetecilere yönelik hak ihlalleri

MKG raporunda öne çıkan bulgular arasında kadın gazetecilere yapılan hak ihlalleri geniş yer buldu. Raporda Hamdiye Çiftçi Öksüz’ün “örgüt üyeliği” iddiasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldığı ve Neşe İdil’in Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) ihlal kararına rağmen yeniden yargılandığı davada 1 yıl 3 ay hapis cezası aldığı belirtildi. Öznur Değer’in ise sokak röportajı sırasında taciz edildiği, ayrıca daha önce gözaltındayken gördüğü işkenceye tepki gösterdiği için hakkında yeni bir dava açıldığı ifade edildi.

Buna ek olarak gazeteciler Gülcan Dereli, Suzan Demir, Tuğçe Yılmaz ile sosyolog Berfin Atlı ve çevirmen Serap Güneş’in, haberlerinden aldıkları telif ücretleri gerekçe gösterilerek “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” iddiasıyla yargılanmaya devam ettiği de aktarıldı.

MKG’ye göre şu an tutuklu olan kadın gazetecilerin listesi şöyle:

  1. Elif Bayburt – Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri
  2. Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü
  3. Nadiye Gürbüz – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü
  4. Özden Kınık – TRT çalışanı
  5. Pınar Gayıp – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü

DFG ve MKG’nin Nisan 2026 raporlarında gazetecilerin hem fiziksel güvenlik hem de yaşam hakkı açısından ciddi ihlallere maruz bırakıldığı ifade edildi.

DFG’nin raporu için tıklayın.

MKG’nin raporu için tıklayın.

İHD: ‘Rojava protestoları’ sırasında pek çok hak ihlal edildi

İHD’nin raporuna göre, en az 930 kişi protestolara katıldığı ya da konuyla ilgili sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek gözaltına alındı. 1’i gazeteci, 32’si çocuk en az 123 kişi tutuklandı.

Foto: Adnan Bilen /MA, Rojava’ya yönelik saldırılara karşı yapılan protesto gösterilerinde yaşanan polis şiddeti

İnsan Hakları Derneği (İHD) 6 Ocak 2026 tarihinde Suriye’de geçici Şam yönetiminin Halep’te Kürtlerin yoğun yaşadığı mahallelere yönelik saldırıları ile başlayan ve Rojava’nın geneline yayılan saldırılara karşı Türkiye’de gerçekleşen protesto gösterilerinde, yaşanan hak ihlallerine dair bir rapor hazırladı.

İHD Dokümantasyon Merkezi tarafından basına ve diğer açık kaynaklara yansıyan bilgilerin yanı sıra, İHD şubelerinin gözlem raporlarından faydalanılarak hazırlanan raporda, 6 Ocak 2026 ile 12 Şubat 2026 tarihleri arasında tespit edilebilen ihlaller yer alıyor.

İHD’nin raporuna göre, en az 930 kişi protestolara katıldığı ya da konuyla ilgili sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek gözaltına alındı. 1’i gazeteci, 32’si çocuk en az 123 kişi tutuklandı.

İHD’nin raporunda tespit edilen bazı ihlaller şunlar:

22 ilde müdahale oldu

  • Suriye’de Kürtlere yönelik saldırılara ilişkin tepki ve protestolarla ilgili olarak en az 22 ilde 70’ten fazla barışçıl gösteriye kolluk güçlerince müdahale edildi. Aralarında belediye eş başkanları, insan hakları savunucuları, sendika ve meslek örgüt yöneticileri, gazeteciler ve çocukların da olduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı.
  • Müdahalelerde biber gazı gibi kimyasal ajanların yanı sıra, plastik mermi, tazyikli su kullanıldı. Kolluk güçlerinin çok sayıda kişiye fiziksel şiddet uyguladığı, gözaltına alınanların ters kelepçelendiği tespit edildi.
  • 3 ilde (Urfa, Mardin ve Diyarbakır’da) valilikler her türlü eylem ve etkinliği çeşitli sürelerle yasakladı.
  • Mersin’de 1 mülteci, sivil bir kişinin protestocuları tehdit amaçlı rastgele açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdi. 4’ü gazeteci en az 5 kişi kolluk güçlerince çeşitli biçimlerde yaralandı.
  • En az 930 kişi protestolara katıldığı ya da konuyla ilgili sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek gözaltına alındı. 1’i gazeteci, 32’si çocuk en az 123 kişi tutuklandı.
  • Çok sayıda kişi hem protestolara yönelik müdahaleler hem de gözaltı ve cezaevi süreçlerinde işkence ve kötü muameleye maruz kaldı.

Gazeteciler engellendi

  • En az 8 gazeteci haber takibi sırasında gözaltına alındı. Gazeteci Nedim Oruç tutuklandı.
  • Mezopotamya Ajansı, Jinnews, ETHA, Yeni Yaşam, Ajansa Welat’ın da aralarında olduğu haber kuruluşlarına ait 40’tan fazla sosyal medya hesabı ve internet sitesine erişim engeli getirildi. Yüzlerce sosyal medya hesabına erişim engellendi.
  • Suriye’deki saldırılar sırasında HTŞ ve beraberindeki silahlı grupların infaz ettikleri kadınların saç örgülerini kesmelerine tepki olarak, sosyal medyada saç örme videosu paylaşan 2’si çocuk 4 kişi gözaltına alındı, bir çocuk tutuklandı. Aynı içerikteki video nedeniyle bir hemşire görevden uzaklaştırıldı. Yine aynı nedenle Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK), Amedspor kulübüne, kulüp başkanına ve oyuncu Çekdar Orhan’a çeşitli idari cezalar verdi.
  • Başka ülke vatandaşı en az 46 kişi sınır dışı edildi.

İnfografi

Kitlesel Gözaltılar ve Müdahaleler: 22 İlde Bilanço
22 İl
Müdahale Oldu
70+ Protesto
Engellendi
930+ Gözaltı
Protesto / SM Paylaşımı
123 Tutuklama
En Az (32’si Çocuk)
Müdahale ve Yöntemler
Protestolara kolluk güçlerince biber gazı, plastik mermi ve tazyikli su kullanıldı.
Gözaltına alınanların ters kelepçelendiği ve fiziksel şiddet uygulandığı tespit edildi.
Urfa, Mardin ve Diyarbakır valilikleri her türlü eylem ve etkinliği yasakladı.
Belediye eş başkanları, insan hakları savunucuları, sendikacılar ve çocuklar da gözaltına alınanlar arasında.
Kayıplar ve İhlaller
Mersin’de bir sivilin rastgele açtığı ateş sonucu 1 mülteci yaşamını yitirdi.
4’ü gazeteci en az 5 kişi kolluk güçlerince yaralandı.
Hem protestolarda hem de gözaltı/cezaevi süreçlerinde işkence ve kötü muamele rapor edildi.
Basın ve İfade Özgürlüğü
En az 8 gazeteci gözaltına alındı; Nedim Oruç tutuklandı.
40+ haber sitesi ve sosyal medya hesabına (MA, Jinnews, Yeni Yaşam vb.) erişim engeli.
Yüzlerce bireysel sosyal medya hesabına erişim yasaklandı.
Özel Cezalar ve Saç Örme Davası
• Saç örme videosu nedeniyle 2’si çocuk 4 kişi gözaltına alındı, bir çocuk tutuklandı.
• Aynı içerik nedeniyle bir hemşire görevden uzaklaştırıldı.
• PFDK, Amedspor kulübüne, kulüp başkanına ve oyuncuya cezalar verdi.
• Başka ülke vatandaşı en az 46 kişi sınır dışı edildi.
Veriler İHD’nin raporundan derlenmiştir.

Powered by  GDPR çerez uyumluluğu
Gizliliğe genel bakış

Niha+, bağımsız gazetecilik ilkeleri ve okur mahremiyeti çerçevesinde dijital ayak izinize saygı duyar. Sitemizde gezinirken, sizlere kesintisiz bir okuma deneyimi sunabilmek ve platformumuzun teknik altyapısını güvence altına almak amacıyla çerezler kullanılmaktadır. Sol taraftaki menüyü kullanarak çerez tercihlerinizi dilediğiniz gibi yönetebilirsiniz. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğine dair detaylı bilgi için lütfen Gizlilik Sözleşmemizi ve KVKK Aydınlatma Metnimizi inceleyiniz.