Category: Mafên Mirovan | Page 2

ÎSÎG: Di 6 mehên destpêkê ên salê de 1063 karker mirine

14 July 2026

Meclîsa ISIGê rapora xwe ya Hezîranê weşand. Li gorî raporê di meha Hezîranê de 228 karker mirin e.

Meclîsa Tenduristiya Karkeran û Ewlehiya Kar (İSİG) rapora xwe ya meha Hezîrana 2026an weşand.

Li gorî rapora İSİGê di şeş mêhên destpêkê ên sala 2026an de herî kêm hezar û 63 karker di dema karkirinê de mirine. Her weha li gorî raporê tenê di meha Hezîranê de herî kêm 228 karker di dema karkirinê de mirin e.

Di şeş mehên destpêkê yên sala 2026an hejmara karkerên mirine weha ye:

Di meha Kanûna Paşîn de 155, di Sibatê de 129, di Adarê de 149, di Nîsanê de jî 190, di meha Gulanê de 212 û di Hezîranê de 228 karker di dema karî de mirin e.

Di raporê de hatiye gotin ku mirin herî zêde di van beşan de pêk hatine:

Di sektora pîşesaziyê de 75, xizmet 43, avahîsazî 56 û di sektora çandiniyê de jî 54 karker mirine.

Di raporê de hatiye destnîşan kirin ku karkerên ku di vê mehê de mirine herî kêm 12 jê endamên sendîkayê ne, 216 karker jî endamê tu sendîkayek nebûne.

Li gorî komên temenî dabeşkirina mirinên di dema karî de yên di vê mehê de pêk hatine wiha ye:

Di navbera 15-17 salî de 6 karker,
Di navbera 18-29 salî de 33 karker,
Di navbera 30-49 salî de 97 karker,
Di navbera 50-64 salî de 65 karker,
65 salî û jortir 22 karker,
5 karkerên ku temenê wan diyar nebûye.

Di Hezîranê de jî zarok, jin û penaber mirin

Li gorî daneyên Meclîsa ÎSÎGê di meha Hezîranê de 6 karkerên zarok di dema karkirinê de mirine.

Her weha di heman mehê de herî kêm 10 karkerên jin jî di dema karkirinê de canê xwe ji dest dane.

Dîsa li gorî raporê di meha Hezîranê de 14 karkerên koçber/penaber mirine. Ji wan 5 Azerbaycanî, 3 Sûrî, 2 Misirî, 1 Çînî, 1 Îranî, 1 Ozbek û 1 jî Tirkmen bûn.

Bajarên ku karker lê mirine:

26 karker li Stenbolê; 11 li Bursayê; 9 li Kutahya, 9 li Rihayê, 7 li Antalya, 7 li Samsunê, 6 li Enqere, 6 li Manisayê, 5 li Îzmir, 5 li Kayseri, 5 li Mugla, 5 li Sakarya û 5 li Rûsyayê, 4 li Edene, 4 li Aydin, 4 li Denizli, 4 li Gumuşhane, 4 li Karaman, 4 li Kocaeli, 4 li Ordu, 4 li Rize, 4 li Zonguldak, 3 li Amasya, 3 li Balıkesir, 3 li Bilecik, 3 li Bolu, 3 li Amed, 3 li Duzce, 3 li Hatay, 3 li Kastamonu, 3 li Konya, 3 li Mersin, 3 li Nevşehir, 3 li Trabzon û li Agirî, Artvin, Erzurum, Dîlok, Isparta, Gurgum, Kırıkkale, Kırklareli, Mêrdîn, Osmaniye, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Dersim û Yalovayê her yekeyan du karker û li Aksaray, Bartın, Bedlîs, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Xarpêt, Eskişehir, Colemêrg, Îdir, Kırşehir, Meletî, Mûş, Niğde, Şirnex, Tokat, Wan, Cezayir, Macaristan û Sîrbistanê her yekeyan karkerek mirine.

Karkerên ku mirine ev in:

Recep Akgün, Yusuf Mert Aktepe, Mert Ali Arslantürk, Murat Demiroğlu, Haşim Özdemir, Osman Uysal, Muhammet Özkul, Nuri Özkan, Mehmet Demir, Salih Kaçan, Coşkun Çekici, Erkan Ali Ayçiçek, Derya Gündoğdu, Orhan Arslantaş, Melih Doğan, Yusuf İpek, Ayhan Uyumaz, İbrahim Baykar, Ömer Faruk Özkan, Tugay Çakmak, Irmak Ayşe Koparan, Burak Kırıkçı, Mustafa Sayın, Muhammed Casim Akar, Tufan Erdemir, Çağdaş Dursun, Ergin Yemez, Mehmet Ünal, Serdal Yıldırım, Guangyın Yuan, Şaban Kara, Ferhat Söyü, Mehmet Kahraman, Rahim Kurğa, Mertcan Çakır, Recep Tetik, Ramazan Erol, Yaşar Gönültaş, İsa Kocacık, Erdem Telli, Ertan Kavaklı, Atanazor Kazakov, Mustafa Karatepe, Harun Aslan, Murat Özdem, Eren Ketevu, Mustafa İnaç, Naci Gezer, Yunus Çekiç, İsmail Konur, Mehmet Emin Akman, Adem İpekçioğlu, İbrahim Gezici, Hüseyin Karaduman, N.Ö., Adem Bulut, Ferit Şahin, Aydın Zorlu, Ahmad Hussain, Salih Baycuman, Yasir Metin, Ramazan Çağlayan, İsmail Avcı, Ferdi Aydemir, Ali Özden, Onur Türkay, Saim Uzun, Yalçın Polat, Abdullah Kaya, Mehmet Demir, Hamit Sarı, Süleyman Türkoğlu, C.G., Yılmaz Çiller, Kemal Kaya, Ali Göçmen, Yusuf Poyraz, Sadık Koç, Murat Karakan, Ferhat Uzun, Servet Bekar, Ragab Sheba, Hüsnü Yılmaz, Hasan Sazak, Mahmud S., Musa Muslu, Abdullah Dursun, Eyüp Güngör, Faydat Avcı, Fatih Şakalar, Ferhat Çakır, Mustafa İzci, Hakan Akdoğan, Adem Pınar, Doğan Oğur, Muhammet Taş, Osman Koç, Tunahan Kaya, Ferhat Akyön, Mehmet Şükrü Akyol, Ergül Yıldız, Zülfü Uygur, Servet Eren, İhsan Uras, Sami Ayaz, Volkan Tanta, Gökhan Ilıman, Erdal Kahraman, Seçer Deveci, İbrahim Tektaş, Birkan Koraman, Nihat Kağba, İbrahim Güneş, İsmail Aktaş, Mehmet Şirin Çelik, Y.G., Erdem Kandırmış, Mehmet Olgun, Nazım Akkaya, Nadir Salmanov, Ahmet D., Ali Erol, Vedat Kaya, Hasan Şükrü Gedik, Rıfat Akalan, Bahtiyar Yıldız, Erdal Çiçek, Osman Tülü, Hüseyin Bölük, Mutlu Atalmış, Cantürk Topal, Savaş Cingözer, Hasan Çakmak, Haşim Değer, Halil İbrahim Aydın, Sercan Çelik, Tahirhan Uygar Güler, Fuad Orujov, Gismat Aliyev, Rajab Ahadov, Mahammad Aliyev, İsmail Erol, Esra Abacı Özdemir, Sinan Güleç, Yunus Kızılkaya, Turan Göl, İdris Tayyip Durmuş, Murat Bayırlı, Hasan Mermerkaya, Aykut Öztürk, Tayfun Baş, Deniz Berkay Gürakar, Aziz Aydın, Hakan Eyüpler, Fayık Yiğen, Fahrettin Ay, Mukarram Khamdamova, Güven Işık, Mustafa Kayhan, Metin (Agit) Erdoğan, Şükrü Emre Arslan, Merve Özdoğdu, Mehmet Tekeli, Zekiye Sayan, Yüksel Taşdemir, Hüseyin Atta Abdou Mohamed Assy, Köksal Çetin, Erdal Bilgiç, Satılmış Tunca, Batuhan Kara, Osman Gök, Selman Korkmaz, Ahmet Eryılmaz, Mehmet Bircan Ağrıkan, Muhammed Ali Tazegün, Mehmet Karadeniz, İbrahim Yılmaz, Beytullah Elmalı, Salim Arabacı, Mohammad El Hassan, Himmet Özkan, Hasan Doğan, Kadri Zengin, Şenay Pınarcı, Erdal Özkaya, Remzi Ömür, Veysel İnan, Turhan Keskin, Murat Kurt, Gazi Etkü, Gülseren Gezginer, Mesut Aras, Fazlı Yıldızlı, Ahmet Ahmet, Dursun Karakaş, Lokman Sönmez, Selahaddin Kaya, Mecid Kaya, Hasan Aslan, Abdullah Türk, Davut Yalçın, Halil Erdoğan, Meral Kılavuz, Hüseyin Kara, Yücel Yaman, Bayram Doğru, Okan Koç, Sabri O., Cesur Yaşar, Mehmet Türkay, Fazlı Dal, Mehmet Caymaz, Ekrem Arslan, Mahmut Doğan, Erdal Topal, Mehmet Ali Çınar, Kurban Bayır, Cüneyt Varlık, Ali Dağcı, Hüseyin Çalışkan, Samet Mercan, Fatma Çol, Zeki Burhan, Musa Tunç, Hüseyin Güder, Ali Ayhan û du karkerên ku navên wan diyar nebûne.

Nûçegihanê Niha+ê Abbas Vural dê îro îfadeyê bide

8 July 2026

Nûçegihanê Niha+ê Abbas Vural beriya Lûtkeya NATOyê ya li Enqereyê di serdegirtina malê de hatibû desteserkirin û herî dawî dema desteserkirinê 4 roj hatibû dirêjkirin û biryara nepenîtiyê li ser dosyeyê hebû. Her weha di dema desteserkirinê de Vûral hatibû derpkirin.

Nûçegihanê Niha+ê Abbas Vural beriya Lûtkeya NATOyê ya di 7-8ê Tîrmehê de, di 5ê Tîrmehê de bi serdegirtina malê de hatibû desteserkirin.

Parêzer Elif Yetiginê diyar kir ku Vûral û kesên ku pê re hatibûn desteserkirin wê îro li Emniyetê îfadeyê bide.

Derê malê şikandibûn û ketibûn hundir

Di vê navberê de, agahiyên derbarê desteserkirina Abbas Vûral de jî zelal bûn. Li gorî agahiyên hatine bidestxistin, polîsên tevgera taybet û yên Şaxa Têkoşîna Dije Terorê (TEM), di 5ê Tîrmehê de serê sibê bi hev re deriyê xaniyê ku Vural lê dima şikandibûn û ketibûn hundir.

Polîsan kesên di malê de bi lêdanê ji xew şiyar kirin û desten Vural û kesên pê re ji pişte ve kelemçekirin, avêtin erdê û dirêj kirin. Polîsan dest danîn ser telefon û kompîtiran û piştî ku şifreyên amûrên elektronîk girtin, tespîta nasnameya kesên di malê de kirin; paşê destûr dan ku cilên xwe biguherînin. Her weha piştre birin emniyete.

Parêzer Yetigînê ev pêkanîn pişrast kir û diyar kir ku ew kesên hatine desteserkirin ku nûçegihanê me Vural jî di nav wan de ye di dema kontrola tenduristiyê ya li nexweşxaneyê tûndkariya ku rûbirû mane li wir daye tomarkirin.

Çi bûbû?

Berî Lûtkeya NATOyê ya ku wê di 7-8ê Tîrmehê de li Enqereyê pêk were; li bajarên wekî Stenbol, Enqere, Îzmir, Kocaeli, Antalya, Dêrsim, Riha, Çanakkale û Bursayê bi ser malan de girtin.

Di serdegirtinan de akademisyen, parêzer, xwendekarên hiqûqê, endamên komeleyan, nûnerên partiyên siyasî û sendîkavan jî di nav de gelek kes hatibûn desteserkirin.

Komeleya Hiqûqnasên Hemdem (ÇHD) ragihandibû ku Seroka Şaxa Stenbolê ya ÇHDyê parêzer Ezgi Onalan û endamê komeleyê parêzer Yunusemre Işik serê sibê bi serdegirtina polîsan a li ser malên wan hatine desteserkirin.

Di daxuyaniya ku li ser hesabê medyaya civakî ya ÇHDyê hatî parvekirin de hat diyarkirin ku piştî operasyona li ser mala Onalanê, ew hatiye desteserkirin û di operasyonên hemwext de parêzeran agahî girtine ku gelek muwekîlên wan jî hatine desteserkirin. Komeleyê di daxuyaniya xwe de got: “Seroka Şaxa me ya Stenbolê Parêzer Ezgi Onalan serê sibê bi operasyoneke polîsan hat desteserkirin. Em hîn bûn ku bi awayekî hemwext gelek muwekîlên wê jî hatine desteserkirin.”

Serê sibê di encama operasyonên li ser malên wan de, nûçegîhanê Niha+ê Abbas Vural, edîtora T24ê Buse Sogutlu û edîtora Oda TVyê Ceren Erdogdu jî hatin desteserkirin.

DİSK Basin-İş, DFG û rêxistinên çapemeniyê li ser hesabê xwe yê medyaya civakî bertek nîşanî desteserkirina rojnamegeran dabûn.

UNICEF: Li seranserê cîhanê 138 mîlyon zarokên karker hene

4 June 2026

UNICEF û ILO: “Li seranserê cîhanê nêzîkî 138 milyon zarok dixebitin. Ji wan 59 milyon keç û 78 milyon jî kur in. Nêzîkî 54 milyon zarok jî di karên xeternak de têne xebitandin.”

Li gorî daneyên Fona Alîkariya Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF), nifûsa cîhanê ji 8,3 milyarî derbas bûye û nêzîkî 2,4 milyar ji vê nifûsê zarok û ciwanên di bin 18 salî de ne. Lê belê, şert û mercên jiyana van zarokan li seranserê cîhanê ne wekhev in.

Her çend Neteweyên Yekbûyî 20ê Mijdarê bi fermî wekî “Roja Mafên Zarokan a Cîhanê” qebûl bike jî, Roja 1ê Hezîranê bi taybetî li Ewropaya Rojhilat, Asyaya Navîn û hinek herêmên din ên Asyayê wekî rojeke herî pîroz û navdar a ji bo parastina mafên zarokan tê destnîşankirin.

Li gel van pîrozbahiyên navneteweyî, raporên saziyên cîhanî radixin ber çavan ku bi milyonan zarok hîn jî di bin bandora giran a şer, xizanî, keda bi darê zorê, koçberiya neçarî û bêparbûna ji mafê perwerdehiyê de ne. Ev nifûsa li şûna ku di hawîrdorên perwerdehî û lîstikê de cih bigire, neçar dimîne ku di şert û mercên neewle yên wekî kolan û kampên penaberan de jiyana xwe bidomîne.

Di encamê de, di navbera zarokên ku xwedî derfetên pêşkeftî yên teknolojî, perwerde û tenduristiyê ne û yên ku di nav lepên tundkarî, kêmasiya xwarinê, şer û cudakariyê de rû bi rûyê krîzên hebûnî dibin, asîmetriyeke kûr a gerdûnî heye. Ev rewş dibe sedem ku beşeke mezin a zarokan ji maf û xizmetguzariyên herî bingehîn ên tenduristî û perwerdehiyê bêpar bimînin.”

Zarokên karker

Li gorî daneyên hevbeş ên Fona Alîkariya Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF) û Rêxistina Navneteweyî ya Kar (ILO), li seranserê cîhanê nêzîkî 138 milyon zarok dixebitin. Ji van zarokan 59 milyon keç û 78 milyon jî kur in. Nêzîkî 54 milyon zarok di karên xeternak de têne xebitandin; ev kar hem tenduristiya wan a laşî û derûnî dixe bin rîskê, hem jî rê li ber perwerdehiya wan digire.

Her çend keda zarokan di 20 salên dawî de hinekî kêm bûbe jî, rêxistinên navneteweyî dibêjin ev pêşketin hîn têrê nake. Di sala 2000î de, nêzîkî 246 milyon zarok li seranserê cîhanê dihatin xebitandin û 171 milyon ji wan di karên xeternak de bûn.

Rêveberê Giştî yê Rêxistina Navneteweyî ya Kar, Gilbert Houngbo teqez dike ku heta hikûmet di warê perwerdehiyê, parastina civakî û kêmkirina xizaniyê de veberhênanên cidî nekin, di demek nêz de jihevrakirina keda zarokan ne gengaz e.

Li gorî raporên navneteweyî, sektora çandiniyê qada yekem e ku herî zêde keda zarokan lê tê bikaranîn. Piştî çandiniyê; sektora xizmetguzariyê, atolyeyên piçûk, kargehên nefermî û firotkarên kolanan tên. Pispor teqez dikin ku ji ber xebata demdirêj, ev zarok ji perwerdehiya birêkûpêk bêpar dimînin û ev rewş çerxa xizaniyê di navbera nifşan de didomîne.

Şer û koçberî

Şer û pevçûnên çekdarî di nav faktorên herî xeternak de ne ku ewlehiya zarokan herifînin. Bi milyonan zarokan mal, dibistan û malbatên xwe winda kirine û li kampên penaberan asê mane.

Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê (WHO) û UNICEF diyar dikin ku şer, bêewlehî, birçîbûn û koçberiya bi zorê, ne tenê zirarê dide laşê zarokan, di heman demê de tenduristiya wan a derûnî jî xira dike. Li gorî pisporan, zarokên li herêmên şer mezin dibin, bêtir rû bi rûyê fikar (anaksiyete), depresyon û nexweşiyên psîkolojîk dibin û piranî neçar dimînin ku dev ji dibistanê berden.

Li Îranê keda zarokan bûye pirsgirêkeke civakî

Karkirina zarokan di salên dawî de li Îranê rû bi rûyê krîzeke civakî ya mezin bûye. Her çend statîstîkên fermî û rast di destan de nebin jî, tê texmînkirin ku bi sed hezaran zarok rasterast an nerasterast di nav bazara kar de ne.

Xizanî, jiyana li dervayî bajaran (periferî), koçberî, bêkariya dêûbavan û krîzên aborî sedemên sereke yên vê rewşê ne. Ev zarok bi gelemperî di karên nefermî mîna firotina li ser kolanan, berhevkirina bermayiyan (zibil) û di atolyeyên piçûk de dixebitin. Pispor balê dikişînin ser ku her ku krîza aborî kûrtir bibe, rîska zêdebûna hejmara zarokên karker jî pirtir dibe.

Zewaca zarokan

Li gel keda zarokan, zewaca di temenê piçûk de jî pirsgirêkeke din a giran a mafên mirovan e. Zewaca zû dibe sedem ku keç neçar bimînin dev ji dibistanê berdin, derfetên wan ên civakî bên sînordarkirin û rû bi rûyê şideta fîzîkî û psîkolojîk bibin.

Li gorî daneyên navneteweyî, li Îranê nêzîkî sedî 16,7’ê jinên di navbera 20-24 salî de, berî ku bigihîjin 18 saliya xwe zewicîne. Pispor dibêjin ev zewacên zû, bi taybetî ji bo keçan, derfetên perwerde, serxwebûn û beşdariya civakî ji holê radikin û xizaniyê wekî mîrat li dû xwe dihêlin.

Cudahiya dîjîtal

Her ku cîhan bi lez ber bi teknolojiyên nû û hişê çêkirî ve diçe, valahiya di navbera zarokên xwedî derfet û yên bêderfet de hîn kûrtir dibe. Li aliyekî hin zarok bi hêsanî digihêjin amûrên pêşkeftî, înternet û perwerdehiya dîjîtal; li aliyê din bi milyonan zarok ji derfetên herî bingehîn ên dibistanê jî bêpar in. Rêxistinên navneteweyî hişyar dikin ku ev newekheviya dîjîtal dê di pêşerojê de şeqên civakî û aborî hîn mezintir bike.

Pêşeroja cîhanê bi zarokan ve girêdayî ye

Roja Zarokan a Cîhanê ya îsal careke din tîne bîra mîrovahiyê ku kalîteya jiyana zarokan ne tenê mijareke mirovî ye, lê di heman demê de rasterast bi pêşeroja aborî, civakî û siyasî ya cîhanê ve girêdayî ye.

Perwerde, tenduristî û ewlehiya 2,4 milyar zarokan, dê rêça pêşkeftina dehsalên pêş me diyar bike. Lê belê, heta ku bi milyonan zarok di nav lepên şer, xizanî, keda bi darê zorê û cudakariyê de bin, dabînkirina mafên zarokan dê wekî pirsgirêkeke mezin a gerdûnî li pêşiya me bisekine. Her zarokek, bêyî ku li ku derê hatiye dinyayê, xwedî kîjan zayend, netewe yan rewşa aborî be; mafê wî/wê heye ku di bin ewlehiyê de bijî, perwerde bibe û paşeroja xwe bi xwe ava bike.

MKG: Zextên li ser çapemeniyê didomin

4 June 2026

Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê: “Di meha Gulanê de 9 platformên dijîtal hatin astengkirin. Êrişê du rojnamegeran kirin, rojnamegerek hat desteserkirin û rojnamegerek jî hat girtin.”

Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG), rapora xwe ya meha Gulanê ya têkildarî binpêkirina mafên rojnamegerên jin aşkere kir.

MKGê di raporê de destnîşan kir ku zextên li ser xebatkarên çapemeniyê êdî bûne piralî û sîstematîk. Komeleyê diyar kir ku ji bo rojnameger bikaribin di şert û mercên azad û ewle de bixebitin û ji bo ku azadiya çapemeniyê were mîsogerkirin, divê ev binpêkirin bi dawî bibin.

Rapora MKGê wiha ye:

“Di tevahiya meha Gulanê de, binpêkirinên mafên mirovan ên li dijî rojnamevanan eşkere kir ku zextên li ser azadiya çapemeniyê ne tenê bi rêya pêvajoyên dadwerî di heman demê de bi destwerdanên li qadê û pratîkên sansura dîjîtal jî dewam kir. Rojnamevan ji şopandina nûçeyan hatin astengkirin, gef li wan hat xwarin, hatin binçavkirin û girtin. Destwerdanên li hember rûniştin û bûyerên civakî yên ji bo mafê agahdarkirinê yên raya giştî girîng in, rasterast mafê wergirtina nûçeyan hedef girtin.

Vê mehê, rastiya rojnamevan ji ber çalakiyên xwe yên çêkirina nûçeyan bi lêpirsîn û pêvajoyên qanûnî rû bi rû mane, fikarên ku rojnamegerî tê sûcdarkirin xurtir kiriye. Lêpirsîn û dozên berdewam ên li ser nûçeyan, parvekirina nûçeyan û çalakiyên rojnamegeriyê nîşan didin ku zexta berdewam li ser azadiya derbirînê û çapemeniyê heye.

Mijareke din a girîng di meha Gulanê de hedefgirtina rasterast a rojnamevanan a li qadê bû. Astengkirina rojnamegeran a ji girtina wêneyan a di dema şopandina nûçeyan de, sînordarkirina ketina wan a dadgehê û gefxwarina li dijî rojnamevanan şert û mercên xebata çapemeniyê, ku roleke çavdêriya giştî dilîze, hîn aloztir kir. Astengkirina rojnamegeran a ji pêkanîna erkên xwe ne tenê destwerdanek li xebatkarên çapemeniyê, lê di heman demê de destwerdanek li mafê raya giştî yê agahdarkirinê jî bû.

Li aliyê din, pêkanînên sansurê yên ku qada medyaya dîjîtal hedef digirin jî kûrtir bûne. Astengkirinên xwegihandina malper, naveroka nûçeyan û hesabên medyaya dîjîtal dîtbarîya rojnamegeriya rexnegir û serbixwe sînordar kiriye, di heman demê de rê li ber gihîştina raya giştî ya ji çavkaniyên cihêreng ên agahdariyê jî girtiye. Bi taybetî girtina hesabên dîjîtal ên aydê rêxistinên çapemeniyê, asta sansurê eşkere kiriye.

Wêneyê ku di meha Gulanê de derket holê nîşan dide ku zextên li ser rojnamevanan êdî ji bûyerên tekane dûr ketine û xwedî karekterek piralî û sîstematîk bûne. Ji bo ku rojnamevan bikaribin di şert û mercên azad û ewle de bixebitin, ji bo ku mafê raya giştî yê agahdariyê were parastin û ji bo ku azadiya çapemeniyê were misogerkirin, divê ev binpêkirin bi dawî bibin.

Di meha Gulanê de 9 platformên dijîtal hatin astengkirin. Her wiha êrişê du rojnamegeran hat kirin, rojnamegerek hat binçavkirin û rojnamegerek jî hat girtin.

Lîsteya Rojnamegerên Girtî:

Elîf Bayburt – Nûçegîhana Ajansa Nûçeyan a Etkînê (ETHA)
Hatice Duman – Berpursa Karên Nivîsaran û Xwediya Rojnameya Atilimê
Nadiye Gurbuz – Edîtora Ajansa Nûçeyan a Etkînê (ETHA)
Özden Kınık – Xebatkara TRT’yê
Pınar Gayıp – Edîtora Ajansa Nûçeyan a Etkînê (ETHA)
Yeliz Ayaz – Xwediya Malpera Înternetê ya Aydınpostê”

ISIG: Di çar mehên destpêkê ên 2026an de 622 karker mirin e

8 May 2026

Li gorî daneyên Meclîsa ISIGê di çar mehên destpêkê ên sala 2026an de 622 karker di dema karî de mirin e. Ji wan 39 jin, 28 koçber û 19 jî zarok in. Par di heman qonaxê de ev hijmar 625 bû.

Me daneyên çar mehên destpêkê ên sala 2026an ên Meclîsa Tenduristiya Karkeran û Ewlehiya Kar (İSİG) berhev kirin.

Li gorî daneyên Meclîsê di çar mehên destpêkê ên sala 2026an de 622 karker di dema karkirinê de mirin e. Ji karkerên ku mirine jê 39 jin, 28 koçber û 19 jî zarok in. Ev jî tê wê wateyê ku rojane 5 karker mirin e.

Di heman qonaxa sala 2025an de ev hijmar 625 bû. Di tevahiya sala 2025an de 2 hezar û 105 karker di dema karkirinê de mirin e.

Karker di çar mehên destpêkê ên sala 2026an de herî zêde di beşên kar yên avahîsazî, çandinî, pîşesazî û xizmetê de mirin e.

Meh bi meh daneyên mirinên karkeran ên di dema karî de weha ye:

Kanûna Paşîn: 146 karker mirin

Kanûna Paşîn: 146 Karker Mirin

146 MIRINÊN GIŞTÎ

144 BÊ SENDÎKA

2 BI SENDÎKA

Li Gorî Sektoran

Pîşesazî: 67

Xizmet: 36

Avahîsazî: 31

Çandinî: 12

Zarok, Jin û Koçber

Zarok: 4

Jin: 6

Koçber: 4

*Karkerên koçber ji Sûriye, Iraq, Misir û Cezayîrê ne.

Li gorî daneyên Meclîsa Tenduristiya Karkeran û Ewlehiya Kar (İSİG) di meha Kanûna Paşîn de herî kêm 146 karker di dema karkirinê de mirine.

Her weha li gorî sektoran di meha Kanûna Paşîn de 67 karker di sektora pîşesaziyê de, di sektora avahîsaziyê 31, di sektora çandiniyê de 12 û di sektora xizmetê de 36 karker mirine.

Her weha ji karkerên ku mirine tenê du jê endamên sendîkayê bûn. 144 karker bê sendika bûn.

Li meha Kanûnê de bajarên ku herî zêde karker lê mirine ev in:

Stenbol, Kocaelî, Denîzlî, Antalya, Aydin, Bursa, Amed, Dîlok, Îzmîr, Enqere, Erzîrom û Sakarya.

4 zarok, 6 jin û 4 koçber mirin

Di meha Kanûna Paşîn de ji 146 karkerên ku mirine jê herî kêm 4 zarok, 6 jin û 4 jî koçber bûn. Karkerên koçber ji Sûriye, Iraq, Misir û li Cezayîrê hatibûn.

Sibat: 126 karker mirin e

Rapora Sibatê: 126 Karker Mirin

126 MIRINÊN SIBATÊ

123 BÊ SENDÎKA

6 PENABER / KOÇBER

Li Gorî Sektoran

Pîşesazî: 49

Xizmet: 40

Avahîsazî: 30

Çandinî: 7

Zarok û Jin

Zarok: 2

Jin: 3

*Koçber ji Îran, Sûriye, Azerbaycan û Pakistanê bûn.

Bajarên Erdhejê: 296 Mirin

Ji 6ê Sibata 2023an vir ve mirinên di dema avahîsaziyê de:

Hatay: 51

Mereş: 37

Semsûr: 35

Meletî: 33

Amed: 32

Dîlok: 31

Riha: 30

Edene: 18

Xarpêt: 14

Bajarên din yên Sibatê: Denizli, Stenbol, Antalya, Erzîrom, Aydin, Zonguldak, Sêwas…

Li gorî rapora İSİG di meha Sibatê de herî kêm 126 karker di dema karkirinê de mirin e. Di meha Sibatê de di beşên kar yên pîşesazî, xizmet û avahîsaziyê de mirinên karkeran zêde bûne.

Li gorî sektoran di beşa pîşesaziyê de 49, xizmet 40, avahîsazî 30 û di beşa çandiniyê de jî 7 karker mirine.

Li bajarên ku herî zêde karker lê mirine ev in:

Denizli, İstanbul, Antalya, Erzîrom, Hatay, Aydin, Kocaeli, Zonguldak, Amasya, Ankara, Bursa, Manisa, Sakarya, Sêwas û Riha.

3 jin û 6 penaberên karker mirin

Di meha Sibatê de ji karkerên ku mirine jê herî kêm 2 zarok, 3 jin û 6 jî penaber/koçber bûn. Karkerên koçber ji Îran, Sûriye, Azerbaycan û li Pakistanê hatibûn.

Her weha ji karkerên ku mirine tenê yek jê endamên sendîkayê bû. 123 karker endamên tu sendîkayan nebûn.

296 karker li bajarên erdhejê mirine

Meclîsê di rapora Sibatê de cih daye karkerên ku li herêmên erdhejê mirine. Li gorî rapora Meclîsa ISIGê, ji 6ê Sibata 2023an vir ve li bajarên ku erdhej lê pêk hatiye, herî kêm 296 karker di dema sazkirina avahiyan de mirine. Ji wan 15 zarok û 22 koçber bûn.

Li gorî daneyên Meclîsê bajarên erdhejê hejmara herî zêde ya mirinan li Hatayê çêbûye:

Li Hatayê 51 karker, li Mereşê 37, li Semsûrê 35, li Meletiyê 33, li Amedê 32, li Dîlokê 31, li Rihayê 30, li Edeneyê 18, li Xarpêtê 14, li Osmaniyeyê 13 û li Kilîsê 2 karker mirine.

Adar: 148 karker mirin e

Rapora Adarê: 148 Karker Mirin

148 MIRINÊN ADARÊ

145 BÊ SENDÎKA

Li Gorî Sektoran

Pîşesazî: 56

Xizmet: 43

Avahîsazî: 28

Çandinî: 21

Zarok, Jin û Koçber

Jin: 16

Koçber: 15

Zarok (Hemû): 8

Ji zarokan 6 jê di bin 14 saliyê de bûn. Koçber ji welatên wekî Sûriye, Îran, Gurcistan û Afganistanê bûn.

Li gorî rapora İSİG di meha Adarê de herî kêm 148 karker di dema karî de mirin e.

Di meha Adarê de karker herî zêde di beşên avahîsazî, pîşesazî, xizmet û çandiniyê de mirin e.

Li gorî sektoran di beşa pîşesaziyê de 56, xizmet 43, avahîsazî 28 û di beşa çandiniyê de jî 21 karker mirine.

16 jin,15 koçber û 8 zarok mirin

Di meha Adarê de ji karkerên ku mirine jê herî kêm 16 jin, 15 penaber/koçber û 8 jî zarok bûn. Karkerên koçber ji Îran, Sûriye, Gurcistan, Kazakistan, Misir û Afganistanê hatibûn.

Ji zarokên mirine jê 6 temenê wan di navbera 0-14an de bû û 2 jî di navbera 15-17an de bû.

Her weha ji karkerên ku mirine tenê 3 jê endamên sendîkayê bûn. 145 karker endamên tu sendikayek nebûn.

Nîsan: 189 karker mirin e

Rapora Nîsanê: 189 Karker Mirin

Di Nîsanê de her roj 6 karker mirin!

189 MIRINÊN GIŞTÎ

176 BÊ SENDÎKA

13 BI SENDÎKA

Sektorên Herî Mirin lê Zêde

Pîşesazî: 59

Avahîsazî: 51

Çandinî: 41

Xizmet: 38

Karkerên Jin, Zarok û Koçber

Jin: 14

Zarok / Ciwan: 5

Penaber / Koçber: 3

3 zarok di koma 0-14 salî de bûn ku xebitandina wan qedexe ye.

Bajarên herî zêde mirin lê çêbûne:
Stenbol, Bursa, Enqere, Antalya, Burdur, Manisa, İzmir, Mereş, Kocaelî, Amed, Meletî, Sakarya, Bedlîs, Duzce, Mugla, Samsun, Aydin, Denizli, Dîlok, Giresun, Kayseri, Kirklareli, Konya, Mersin, Riha, Tekirdag û Uşak.

Li gorî rapora Meclîsa Tenduristiya Karkeran û Ewlehiya Kar di meha Adarê de herî kêm 189 karker di dema karkirinê de mirin e. Ev jî tê wê wateyê ku di Nîsanê de her roj 6 karker mirin e.

Di meha Nîsanê de karker herî zêde di beşên avahîsazî, pîşesazî û çandiniyê de mirin e.

Li gorî sektoran di beşa pîşesaziyê de 59, xizmet 38, avahîsazî 51 û di beşa çandiniyê de jî 41 karker mirine.

14 jin, 3 koçber û 5 zarok mirin

Di meha Nîsanê de ji kesên ku di dema karî de mirine, jê herî kêm 5 jê zarok/ciwan bûn. 3 ji van zarokan di koma temenê 0-14 salî de bûn ku bi qanûnî xebitandina wan qedexe ye. 2 ji wan jî di navbera 15-17 salî de bûn.

Di meha Nîsanê de ji karkerên ku mirine jê herî kêm 14 jin û 3 penaber/koçber bûn. Karkerên koçber ji Îran, Sûriye, Gurcistan, Kazakistan, Misir û Afganistanê hatibûn.

Ji zarokên mirine jê 6 temenê wan di navbera 0-14an de bû û 2 jî di navbera 15-17an de bû.

Ji karkerên ku mirine tenê 13 kes, endamên sendîkayê bûn. 176 karker jî bêyî sendîka dihatin xebitandin.

Li bajarên ku herî zêde karker lê mirine ev in:

Stenbol, Bursa, Enqere, Antalya, Burdur, Manisa, İzmir, Mereş, Kocaelî, Amed, Meletî, Sakarya, Bedlîs, Duzce, Mugla, Samsun, Aydin, Denizli, Dîlok, Giresun, Kayseri, Kirklareli, Konya, Mersin, Riha, Tekirdag û Uşak.

Li Tirkiyeyê 414 hezar girtî hene

9 April 2026

Li girtîgehan 207 jê zarokên keç, 4 hezar û 524 zarok hene ku temenê wan di navbera 12 û 18yan de ne. Li ba 19 hazar û 809 girtiyên jin, 891 patik tevî dêyên xwe dimînin ku temenên wan di navbera 0 û 6an de ne.

Li gorî daneyên Nîsana 2026an ên ku Komeleya Civaka Sivîl a di Sîstema Girtîgehan de (CİSST) aşkere kirine, li Tirkiyeyê di 403 girtîgehan de li ser hev 414 hezar û 401 girtî hene ku kapasîteya van girtîgehan 304 hazar û 956 e. 116 hazar ji wan li girtîgehên vekirî, 298 hazar û 335 girtî jî li yên din dimînin.

CİSST · Nîsana 2026an · Sîstema Girtîgehên Tirkiyeyê

Li Girtîgehên Tirkiyeyê Krîza Kapasîteyê

Li gorî daneyên fermî yên ku CİSST aşkere kirine hatiye amade kirin

403 Hejmara Girtîgehan

414.401 Tevahiya Girtiyan

Kapasîte: 304.956

+%35,9 Zêdebûna Dagirtiyê

109.445 kes ji kapasîteyê zêdetir

Kapasîte — Rêjeya Dagirtiyê

Kapasîteya Fermî: 304.956 Heyî: 414.401

Gava kapasîte tijî bibe %100 %135,9 — ji bo her 100 cihî 136 girtî

116.066 Li Girtîgehên Vekirî %28,0

298.335 Li Girtîgehên Girtî %72,0

Rewşa Hiqûqî

351.887

Hikumxwur (%84,9)

62.514

Hê ceza li wan nehatine birîn (%15,1)

Komên Taybet

19.809 Girtiyên jin

891 Pitikên bi dêyên xwe re dimînin (0–6 salî)

4.524 Zarokên girtî (12–18 salî) — 207 jê keç in

6.638 Girtiyên di ser 65 salî re

14.276 Girtiyên biyanî

200 Girtiyên LGBTİ+

Girtiyên Kêmendam

476

Li girtîgehan girtiyên kêmendam hene. Dabeşbûna li gorî cureyên astengiyê li jêr tê nîşandan.

252 Astengiya Ortopedîk

96 Astengiya Dîtinê

68 Astengiya Bihîstinê

34 Astengiya Axaftinê

26 Bihîstin + Axaftin

Perwerde û Karê Pîşeyî (Daneyên 2025an)

77.014

Girtiyên perwerdeya xwe li girtîgehê didomînin

58.500

Girtiyên bi sîgorte karên pîşeyî dikin

Heqê Îaşeyê yê Rojane (2025)

144 ₺

Ji bo girtî, hikumxwur û xebatkarên girtîgehan

275 ₺

Ji bo zarokên girtî; pitikên bi dêyên xwe re dimînin û dêyên hamile

Çavkanî: CİSST (Komeleya Civaka Sivîl a di Sîstema Girtîgehan de) — Daxuyaniya Nîsana 2026an; li ser bingeha daneyên fermî hatiye amade kirin NihaPLUS · Nîsan 2026

Komple daneyan ji çavkaniyên fermî werdigire û li gorî van daneyan, ji van girtiyan 351 hazar û 887 jê hikumxwur in, 62 hazar û 514 jî hê ceza li wan nehatine birîn. 200 jê LGBTI+, 14 hezar û 276 jê girtiyên biyanî ne. 34 girtî lal in, 96 nebînin, 68 nabihîzin û 252 ji wan jî astengiyên wan ên ortopedîk hene. Li ser hev hejmara girtiyên kêmendam 476 in.

Temenê 6 hezar û 638î di ser 65î re ye. Li gorî hejmara ku herî dawî di sala 2025an de hatibû aşkerekirin, 77 hazar û 14 girtî perwerdeya xwe li girtîgehan dewam dikin, 58 hazar û 500 girtî jî bi sîgorte karên xwe yên pîşeyî dikin.

Li gorî daneyên Komeleyê, di sala 2025an de heqê îaşeyê ji bo girtî û hikumxwaran û xebatkarên girtîgehan 144 TL bû. Ji bo zarokan 275 TL û ji bo pitikên bi dêyên xwe re dimînin jî her weha 275 TL bû.

DFG: Di Adarê de jî zext li rojnamegeran bûne

2 April 20262 April 2026

Li gorî rapora DFGê di Adarê de 6 rojnameger hatine desteserkirin. Her weha bi girtinên dawî re hejmara rojnamegerên girtî gihîştiye 31 kesan.

Komeleya Rojnamegeran a Dicle Firatê (DFG), rapora binpêkirina mafên rojnamegeran û binpêkirinên li ser saziyên ragihandinê ya meha Adarê eşkere kir. Di raporê de zextên giran ên li ser çapemeniyê xwe radixe ber çavan.

Di raporê de hat diyarkirin ku di mehekê de 6 rojnameger hatine desteserkirin û bi girtinên dawî re hejmara rojnamegerên girtî gihîştiye 31 kesan. DFGê destnîşan kir ku daraz û “Qanûna Dezenformasyonê” veguheriye amûreke zextê.

‘Adar, ji bo azadiya çapemeniyê bûye meheke tarî’

Di raporê de hat diyarkirin ku meha Adarê ji bo azadiya raman û çapemeniyê bûye meheke tarî. DFGê bal kişand ser girtina rojnamegeran û ev agahî parve kirin: “Piştî ku di meha Sibatê de 6 rojnameger hatin girtin, di meha Adarê de jî 6 rojnameger hatin binçavkirin.Ji van rojnamegeran, 2 jê bi hinceta nûçeyên xwe hatin girtin. Di 15ê Adarê de rojnameger Bîlal Ozcan û di 21’ê Adarê de nûçegîhanê rojnameya BîrGunê Îsmaîl Ari, bi îdiaya ‘belavkirina agahiyên şaş’ hatin girtin.

‘Di pîrozbahiyên Newrozê de qedexeyên dijîtal derketin pêş’

Di raporê de hat gotin ku “Qanûna Dezenformasyonê” li ser xebatên rojnamegeriyê wekî amûreke tirsandinê tê bikaranîn. DFGê destnîşan kir ku şolîtiya di qanûnê de dibe sedem ku rojnameger ji pratîka nûçeyan werin dûrxistin û ev yek rasterast mudaxileyî mafê agahdarkirina civakê ye. DFGê di raporê de bal kişand ser astengiyên li qadên Newrozê û wiha got: “Rojnamegerên ku xwestin doza Ekrem Îmamoglu bişopînin hatin astengkirin. Di 19ê Adarê de rojnamegerên ku xwestin çalakiya li Saraçhaneyê bişopînin rastî tundiya polîsan hatin. Li aliyê din meşa ‘Ji Rojnamegeran re Azad’ ku li dijî zextên li ser rojnamegeran, xwestin bê lidarxistin, hat astengkirin. Ev jî nîşan dide ku mafê îfadeyê û mafê kombûn û daxuyaniyê tê astengkirin. Di pîrozbahiyên Newrozê de ku bi coşeke mezin derbas bû lê qedexeyên dijîtal derketin pêş.

Êrişên li ser çapemeniya azad di qada dîjîtal de berdewam kir

Di meha Adarê de êrişên li ser saziyên çapemeniya azad di qada dîjîtal de jî berdewam kirin. Li gorî raporê: “Hesabên Xê yên Yenî Yaşam, Jinnews û Ajansa Welat hatin astengkirin. Hesabê medya dîjîtal ê Ajansa Mezopotamya hat girtin. Di mehekê de bi giştî 53 hesab û 75 naverokên nûçeyan hatin astengkirin.

‘Hejmara rojnamegerên girtî gihiştiye 31 kesan’

DFGê di dawiya raporê de daneyên der barê dozên li dijî rojnamegeran de parve kir û cih da van agahiyan: “Der barê 3 rojnamegeran de lêpirsîn hat destpêkirin. Li dijî 5 rojnamegeran doz hat vekirin. 24 rojnameger hatin darizandin. Li 3 rojnamegeran bi giştî 9 sal û mehek cezayê hepsê hat birîn. Dema bi giştî bê nirxandin, di Adara 2026an de, tê dîtin ku xebatên rojnamegeran bi awayekî cîdî hatiye astengkirin û mafê azadiya şopandina nûçeyan hatiye binpêkirin. Rojnameger rastî astengiyên fîzîkî hatine, hatine binçavkirin û girtin. Hesabên medya dijîtal hatine astengkirin. Bi piralî û bi rêk û pêk azadiya çapemeniyê hatiye binpêkirin. Ev nîşan dide ku azadiya çapemeniyê û mafê darizandinê di qata neteweyî û navneteweyî de pir paş ketiye. Bi giştî hêjmara rojnamegerên girtî gihiştiye 31 kesan. Ev rewş û tabloya tundiya li ser çapemeniyê radixe ber çavan.”

ÎHD: Di 2025an de 2 hezar û 671 caran maf hatine binpêkirin

30 March 2026

Li gorî rapora ÎHDê di sala 2025an de li herêmê 8 jê zarok 588 kes hatine desteserkirin û ji wan 6 jê zarok 83 kes hatine girtin. 12 kes di girtîgehan de mirine û 38 kes jî rûbirûyê îşkenceyê bûne.

Şaxa komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Amedê, rapora xwe ya têkildarî binpêkirinên mafên mirovan ên di sala 2025an de li herêmê hatine kirin, aşkere kir.

Serokê Şaxê Ercan Yilmaz beşa nirxandinê ya raporê û Nûnerê Herêmê yê ÎHDê Tahir Saçakli jî bîlançoya raporê xwend.

Di raporê de hate gotin ku binpêkirinên li herêmê hatine kirin ji bûyerên munferît zêdetir, di hinek qadên diyar de bi awayekî sîstematîk hatine kirin.

Binpêkirina mafên jiyanî

Di raporê de hate diyarkirin ku mafên civîn, xwenîşandan û meşan bi biryarên kêfî hatine astengkirin, têkildarî siyasetmedar û mafparêzan lêpirsînên kêfî hatine vekirin û biryara girtina wan hatiye dayîn. Her weha binpêkirina mafên jiyanî di bin sernavên weke, “bêcezatîyê” “mirinên li girtîgehan”, “mirinên fermî yan jî ji ber xemsariyê”, “mirinên biguman”, “îdiaya xwekuştinê” û “qezayên kar” de çêbûne.

Di berdewama raporê de hatiye destnîşankirin ku peywirdarên dewletê li girtîgehan, navendên desteserkirinê û li derveyî van cihan jî îşkence, miameleya xerab, kiriyarên biçûkxistinê li welatiyan kirine, gef li welatiyan xwarine û sîxûrtî ferz kirine.

Herî kêm 83 kes hatin girtin

Li gorî raporê li bajarên Kurdan herî kêm 588 welatî hatin desteserkirin û herî kêm 83 jî hatine girtin. Hat diyarkirin ku hêzên ewlehiyê bi ser gelek malan de girtin e, derbarê gelek kesan de lêpirsîn hatine vekirin û bi vê yekê re azadiya welatiyan hatiye binpêkirin.

Girtîgeh

Di raporê de hate gotin ku di tevahiya salê de binpêkirinên li dijî girtiyan berdewam kirine, girtî bêyî daxwaza xwe ji bo girtîgehên cuda hatin sirgunkirin, mafê xizmetên tenduristiyê, agahîgirtin û çalakiyên civakî hatin binpêkirin û ev binpêkirin bi awayekî sîstematîk domiyane.

Tundkariya li dijî jinan

Di raporê behsa tundkariya li dijî jinan û kuştina jinan hatiye kirin. Gelek jin di encama tundkariya nava malê de mirin e û birîndar bûne. Hat destnîşankirin ku îstîsmara li dijî zarokan, bûyerên tundkariyê jî hatine tomarkirin.

Binpêkirina mafan

Di raporê de hatiye diyar kirin ku herî kêm 2 hezar û 671 binpêkirinên mafên mirovan hatine tomarkirin. Her weha hatiye gotin ku ev tablo nîşaneya pirsgirêka maf û azadiyan e û piraniya binpêkirinên li herêmê bingeha xwe ji neçareserkirina pirsgirêka Kurd digire.

Pêvajoya heyî her çend bendewariyek di nava gel de çêkiribe jî bandoreke erênî li ser bikaranîna mafên şexsî û mafên kolektîfî nekiriye. Hat gotin ku ji bo pêvajoya heyî veguhere aştiyeke civakî divê welatî encamên erênî hîs bikin, binpêkirinên giran ên li girtîgehan bi dawî bibin, biryarên DMME û AYMê bên bicihanîn, polîtîkayên zextê bi dawî bibin.

Mafê hêviyê

Di raporê de amaje bi hevrûbûna bi binpêkirinên giran ên demên berê de hatine kirin û xwestiye biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê(DMME) û Dadgeha Destûra Bingehîn(AYM) yên têkildarî “mafê hêviyê” bên cîbicîkirin. Hatiye gotin ku ji bo serkeftina pêvajoyê divê gel jî bi awayekî çalak tev li pêvajoyê were kirin, gavên demokratîk ên şênber bên avêtin.

Hûrgiliyên raporê

Di raporê de daneyên binpêkirinan weha hatiye rêzkirin:

*2 kes ji aliyê polîsan ve hatine kuştin, 4 kes hatin birîndarkirin, kesekî di bin çavan de miriye, 12 kes di girtîgehan de mirine, 6 kes ji ber xemsarî û xeletiya fermî mirine, 317 kes birîndar bûn, 4 mirinên biguman ên polîs-leşkeran e.

*Di pevçûnan de 19 endamên hêzên ewlekariyê, 27 milîtan mirine. Tevî mirin û birîndariyên dersdêr, sendîkavan, bijîşk, rojnameger û hwd. bi giştî 73 mirin û 338 bûyerên birîndarbûnê çêbûn.

*85 kesan xwe kuştine ango mirina wan biguman e.

Binpêkirina mafên jiyanê yên jinan

*42 jin di nava malbatê de rastî tundkariyê hatin e, 2 jinan xwekuştin e, 33 jin mirin e.

*7 jin di encama tûndkariyê de birîndar bûne, 7 jin mirin e, 2 rastî êrişa zayendî hatin e û li 4 jinan jî fihûş hatiye ferzkirin.

Zarok

*Zarokek di encama tundkariya navê malê de birîndar bûye.

*11 zarok rastî tecawizê hatine; di encama tundiya civakî de 6 zarok mirin e, 3 zarok birîndar bûn e.

*31 zarok rastî îstîsmara zayendî hatin, fihûş li 2 zarokan hatiye ferzkirin û zarokek jî rastî tundiya polîsan hatiye.

Îşkence

*Di bin çavan de 6 caran îşkence hatiye kirin, 273 caran li derveyî navendên desteserkirinê îşkence û miameleya xerab li welatiyan hate kirin.

*38 kes li girtîgehan rastî îşkenceyê hatin, 17 bûyerên revandina zarokan û gefa sîxûrtiyê û gef li 7 zarokan hate xwarin.

* 8 jê zarok bi giştî 588 kes hatine desteserkirin û 6 jê zarok bi giştî 83 kes hatine girtin.

Binpêkirina mafên derbirînê

*24 binpêkirinên mafê fikir û derbirînê hatine tomarkirin.

* Derbarê 174 kesan de 54 lêpirsîn hatine vekirin û li 45 kesan jî 13 doz hatine vekirin.

Binpêkirinên li girtîgehan

Di berdewama raporê de hatiye gotin ku di dema sewqkirinan de 16, di mijara mafê tenduristiyê de 19, di mafê agahîgirtin û hwd. de 3, di mijarên weke çalakiyên civakî 5 binpêkirin hatine kirin. Her weha li 5 girtiyan lêpirsîn hatiye vekirin û tehliyeya 18 girtiyan jî hatiye taloqkirin.

Li Tirkiyeyê rewşa girtiyên nexweş

Li gorî daneyên Komeleya Mafên Mirovan(IHD) di girtîgehên Tirkiyeyê de herî kêm 1412 girtiyên nexweş hene ku ji wan 161 jin û 1251 mêr in.

Rewşa 335 girtiyan giran e. Ji van girtiyan 230 kes nikarin bi tenê serê xwe jiyana xwe bidomînin û pêdiviya 105 kesan bi piştgiriyê heye; her wiha ji ber nexweşiyên wan divê 188 girtî bi berdewamî di bin kontrolê de bin.

Her çend nexweşiyên 515 girtiyan hatibin diyarkirin jî, ji ber ku agahiyên berfireh nîn in û derbarê nexweşiya 2 girtiyan de jî tu agahî nehatine bi dest xistin, derbarê rewşa 517 girtiyan de tespîtek nehatiye kirin ka nexweşiya wan giran e yan na.

(FD)