Hande Kader’in 14 Ağustos 2016’da bir nefret cinayetiyle hayattan koparılmasının üzerinden on sene geçti. Geçen on yılda Hande Kader, Türkiye’de trans hakları savunucuları için mücadelesiyle hatırlanan bir simgeye dönüştü.
Fotoğraf: Hande Kader, Facebook
İstanbul’da seks işçiliği yaparak geçinen trans kadın Hande Kader, öldürüldüğünde 23 yaşındaydı. Ağustos 2016’da katledilmesinin ardından adına dayanışma ağları oluşturan ve Kader’in mücadelesini yaşatan translar, onu yalnızca ölüm yıl dönümünde değil “yaşamıyla, neşesiyle, cesaretiyle ve başını eğmeyen direnişiyle” hatırladıklarını söyledi.
2015 İstanbul Onur Yürüyüşü’nde polise direnişiyle ve basın mensuplarına ettiği sitemle akıllara kazındı. İstanbul Onur Yürüyüşü’nde polisin tazyikli su, plastik mermi ve göz yaşartıcı gazla yürüyüşü dağıtma girişimlerine ve saldırılarına direnen Hande Kader, görüntü alan basın mensuplarına “Çekiyorsunuz ama yayınlamıyorsunuz!” diye seslenerek medyanın LGBTİ+’ları maruz kaldığı şiddeti gündemleştirmemesinden şikayet etmişti.
Ertesi sene 7 Ağustos’ta kaybolan Hande Kader, en son gece vakti bir müşterisinin aracına binerken görülmüştü. 13 Ağustos’ta İstanbul, Zekeriyaköy’de cansız bedeni bulundu. Şiddet gördükten sonra yakılmış cansız bedeni, yol kenarına bırakılmıştı.
“Hande Kader için adalet, herkes için adalet”
Katledilmesinden bir hafta sonra, 21 Ağustos 2016’da, ölümünü protesto etmek için bir grup, LGBTİ Dayanışma Derneği’nin çağrısıyla Taksim Tünel Meydanı’nda bir araya geldi. “Bir kişi daha eksilmeyeceğiz! Hande Kader için adalet! Herkes için adalet!” yazılı bir pankart taşıyan kalabalıktan bazı kişilerin Galatasaray Meydanı’na yürümesine polis izin vermedi. Protestoda okunan basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
Bizler tüm yasal düzenleme çağrılarımıza kulak tıkayanlara, muktedirlere, bizi üçüncü sayfalardan, medyanın taraflı haberlerinden tanıyanlar diye seslendiklerimize, bu cinayetlerin ne anlama geldiğini biliyoruz diye haykırmaya devam ediyoruz.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, cinayetle ilgili soruşturma başlattı. Hande Kader’i öldürülmesine ilişkin yürütülen soruşturmada iki sene dosyada şüpheli yer almadı. Yetkililer, Hande Kader’in cesedinin bulunduğu bölgede “kayda değer delilin bulunmadığını” ve herhangi bir baz istasyonuna erişim sağlanamadığı için soruşturma sürecinin uzadığını iddia etti.
Seyhan Avşar’ın 2 Aralık 2018 tarihli haberine göre bir şüpheli, 19 Ekim tarihinde İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliği’nce tutuklandı. Aynı habere göre cinayetin aydınlatılması için Cumhuriyet Savcısının nezaretinde, Sarıyer Jandarma Komutanlığı ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Cinayet Masası uzmanları ortak çalıştı. Cumhuriyet Savcılığı’nın talebiyle İstanbul 12. Sulh Ceza Hâkimliği’nin kararıyla soruşturma hakkında gizlilik kararı verildi.
“Hande’yi yalnızca ölümünün yıldönümünde hatırlamıyoruz”
Fotoğraf: 8 Mart 2026, 24. Feminist Gece Yürüyüşü
Hande Kader, beraber mücadele ettiği Türkiye LGBTİ+ hareketinde bir dayanışma ve mücadele mirası bıraktı. Türkiye’nin dört bir yanındaki feminist ve LGBTİ+ eylemlerinde ismi dövizlerde ve sloganlarda yer alıyor. Adına kurulan Hande Kader Dayanışması, trans öğrencilere burs vererek bir dayanışma ağı oluşturmayı hedefliyor. Dayanışma’nın 2026/27 dönemi için burs başvuruları, burstan faydalanmak ve bursa destek olmak için açık.
Trans seks işçilerinin kurduğu bir dayanışma ağı olan Saçak Kolektif ise, Instagram hesaplarından Kader’in ölüm yıl dönümüne ilişkin bir açıklama yaptı. “Hande Kader isyanımızdır” başlıklı açıklamada şu ifadelere yer verildi:
10 yıl önce Hande Kader, trans kadınlara yönelik nefretin, şiddetin ve cezasızlığın karanlığında katledildi. Aradan geçen yıllara rağmen Hande’nin adı unutulmadı; aksine mücadelemizin, direnişimizin ve adalet talebimizin simgelerinden biri oldu.
Biz Hande’yi yalnızca ölümünün yıldönümünde hatırlamıyoruz. Onu yaşamıyla, neşesiyle, cesaretiyle ve başını eğmeyen direnişiyle hatırlıyoruz.
Hande Kader’in ve katledilen tüm trans kadınların hesabını sormaktan vazgeçmeyeceğiz. Trans kadınların yaşam hakkını tehdit eden nefret, şiddet ve cezasızlık düzenine karşı mücadelemizi büyüteceğiz.
10 yıldır adalet istiyoruz.
10 yıldır unutmuyoruz.
10 yıldır susmuyoruz.Hande Kader isyanımızdır!
Translar için adalet, herkes için adalet!
