BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) bugün Antalya’da başladı. 20 Kasım’a kadar sürecek zirvenin ilk günü gıda, tarım ve sağlık temasına ayrılırken Cengiz, Limak, IC ve Rönesans gibi holdinglerin resmi sitede “iklim destekçisi” olarak sıralanması ile COP31’in Yeşil Bölgesi’nde konuşacaklara imzalatılmak istenen beyannamede “genel ahlak” şartının konulması tepki çekti.
Fotoğraf: UNFCCC
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) bugün 198 ülkeden katılımcılarla birlikte Antalya’da başladı. 20 Kasım’a kadar sürecek konferansın ilk günü gıda güvenliği, tarım, su verimliliği ve iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki etkilerine ayrıldı.
Açılış genel kurulu saat 10.00’da EXPO alanındaki Anadolu Genel Kurul Salonu’nda yapılacak. Genel kurulda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Murat Kurum ile UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ve COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen açılış konuşmalarını yaptı. Kurum’un yanı sıra, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Tarım, Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş da söz aldı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (UNFCCC) tarafından 1992’de kabul edilen ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi amaçlayan uluslararası anlaşmaya taraf olan ülkeler, her yıl Taraflar Konferansı (COP) adı verilen zirvelerde bir araya geliyor. Bu ülkeler, küresel iklim politikalarını görüşmek ve karar almak üzere bu en üst düzey organda her yıl bir araya geliyor. Yaklaşık 200 ülkeden temsilcinin katıldığı konferansta emisyonların azaltılması, uyum politikaları ve iklim finansmanı başta olmak üzere küresel iklim gündemi müzakere ediliyor.
İlk gün: Gıda, tarım ve sağlık
Gün boyunca farklı oturumlarda tarım ve gıda sistemlerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı, su kaynaklarının verimli kullanımı ve iklim krizinin halk sağlığına etkileri ele alınacak.
Saat 11.00’de Mavi Bölge’deki Avustralya Pavilyonu’nda Türkiye ve Avustralya’dan sivil toplum kuruluşları fosil yakıtlardan çıkış talebini dile getirecek. COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye ile müzakerelere başkanlık eden Avustralya’nın sivil toplum temsilcilerinin bir araya geleceği oturumda, iki ülkenin fosil yakıtlardan çıkış sürecindeki sorumlulukları tartışılacak.
Günün diğer etkinliklerinde adil enerji dönüşümü, iklim finansmanı, elektrik şebekelerinin dönüşümü ve devletlerin uluslararası iklim hukuku kapsamındaki yükümlülükleri konuşulacak.
Liderler Zirvesi 11-12 Kasım’da
Devlet ve hükümet başkanlarının katılacağı Antalya Liderler Zirvesi 11-12 Kasım’da yapılacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliği yapacağı zirvede liderlerin iklimle mücadeleye dair öncelik ve taahhütlerini açıklaması bekleniyor. Verilecek mesajların emisyonların azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak finansman başlıklarındaki müzakerelere yön vermesi öngörülüyor.
Alternatif etkinlikler: Halkların İklim Zirvesi ve İklim Adaleti Forumu
Dünyanın dört bir yanından iklim adaleti savunucularını bir araya getirecek Halkların İklim Zirvesi 14 Kasım’da başlayacak. Zirvenin açılışı, aynı gün yapılacak Küresel Eylem Günü mitingiyle olacak ve 15-18 Kasım boyunca Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde paneller ve atölyeler gerçekleşecek. COP31’e alternatif etkinlikler kapsamında 15 Kasım’da düzenlenecek İklim Adaleti Forumu da çok sayıda hak savunucusunu Antalya Barosu’nda ağırlayacak.
Aylardır yapılan hazırlığa rağmen aksaklık
Evrensel’in aktardığına göre COP31’in katılımcıları için 71’i elektrikli olmak üzere toplam 630 otobüs tahsis edildi. Havaalanı başta olmak üzere, Belek oteller bölgesi ve kent merkezinden katılımcıları organizasyon alanına taşıyacak olan servis otobüsleri toplam 21 hat üzerinden hizmet veriyor. Fakat aylardır emek verilen konferansın açılışından bir gün önce (dün) COP31’in servis hatlarında aksamalar yaşandı. Aksaklıklar, katılımcılara e-posta yoluyla iletildi.
Listede maden ve kömür projeleriyle anılan şirketler var
Antalya’da bugün başlayan COP31’in resmî internet sitesinde zirvenin sponsor ve destekçileri de yer alıyor. Listede Koç, Sabancı, Cengiz, Kalyon, Limak, IC, Rönesans ve Nurol gibi büyük sermaye grupları bulunuyor. Çevre örgütleri, çevre davalarına ve fosil yakıt yatırımlarına konu olan şirketlerin zirvede bu statüyle yer almasına tepki gösteriyor.
Resmi sitedeki sponsorluk listesinde Cengiz Holding “sürdürülebilir dönüşüm ortağı”, Koç Holding “küresel iş ortağı”, Sabancı Holding ise “elektrifikasyon ortağı” olarak tanıtılıyor. Kalyon Holding de zirveye “karbon denkleştirme ortağı” olarak katılıyor. “İklim destekçisi” başlığında ise Limak Holding, IC Holding, Sinpaş ve Rönesans Holding yer alıyor. Yaşar Holding de kendisini COP31’in iklim destekçisi olarak duyurdu. Listede ayrıca Garanti BBVA, Türk Telekom ve kamu bankaları da sponsor olarak geçiyor.
COP31’de “genel ahlak” şartı
COP31’in Yeşil Bölge’sinde konuşacak panelistler için sunumlarının ve konuşmalarının “hukuka ve genel ahlak kurallarına” uygun olacağını taahhüt eden bir beyanname hazırlandı. Beyana aykırılık halinde organizatörün konuşmayı durdurabileceği veya sonlandırabileceği, konuşmacıyı oturumdan çıkarabileceği ve durumu COP31 Yeşil Bölge yönetimine ya da yetkili makamlara bildirebileceği belirtiliyor.
Fakat UNFCCC’deki etkinlikler için geçerli davranış kurallarında “genel ahlak” ifadesi yer almıyor. Bu etkinliklerde yasaklanan davranışlar arasında cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğinin aşağılanması da var, Yeşil Bölge için hazırlanan beyanda ise ayrımcılık gerekçeleri arasında bu madde geçmiyor.
