12 Eylül’ün ikinci ayında Diyarbakır’daki aktivistler seslendi: “LGBTİ+’ların varoluşu suç değildir”

LGBTİ+ derneklerine, aktivistlere ve gazetecilere yönelik düzenlenen “Ailem Güvende” ismi verilen operasyonların üzerinden iki ay geçti. Operasyonların ikinci ayında, Diyarbakır’da pek çok kurumun çağrısıyla LGBTİ+’lara dönük operasyonlara karşı basın açıklaması düzenlendi.

Fotoğraf: Yekta Armanc Hatipoğlu/Niha+

LGBTİ+ derneklerine, aktivistlere ve gazetecilere yönelik düzenlenen “Ailem Güvende” ismi verilen operasyonların üzerinden iki ay geçti.

12 Eylül 2026’da yapılan operasyonlar sonucu pek çok aktivist gözaltına alındı, tutuklandı ve pek çok mekâna baskın düzenlendi. Binlerce sosyal medya hesabına ve medya organının sitesine erişim engeli geldi.

12 Eylül operasyonundan sonra da devam eden operasyonların bugün son ayağı İstanbul’da yaşandı. İstanbul Valiliği, 33 yıldır faaliyet gösteren Lambdaistanbul derneğinin ofisini “izinsiz lokal” iddiasıyla mühürledi.

Operasyonların ikinci ayında Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi, Diyarbakır Barosu LGBTİ+ Hakları Komisyonu, İHD Amed Şube, ÖHD Amed Şube, Özgürlük İstiyoruz Kampanyası, Rosa Kadın Derneği ve Sara Kolektif’in çağrısıyla İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi’nde basın açıklaması düzenlendi.

12 Eylül’le beraber başlayan operasyon dalgasının eleştirildiği “LGBTİ+’ların varoluşu suç değildir” başlıklı açıklamayı, Diyarbakır Barosu LGBTİ+ Hakları Komisyonu Üyesi Pelşin Akbey okudu.

“Hayatlarımızdan ve dayanışmamızdan vazgeçmiyoruz” denilen açıklamada, LGBTİ+ örgütlerinin yasal faaliyetlerinin “müstehcenlik”, “fuhuş”, “genel ahlak”, “ailenin korunması” ve hukuk düzeninde herhangi bir suç karşılığı bulunmayan “cinsiyetsizleştirme” gibi kavramlarla ilişkilendirilmesinin kabul edilebilir olmadığı ifade edildi.

LGBTİ+’ların topluma tehdit gibi gösterilmesine karşın şu sorular soruldu:

“Kadınlar evlerinde, birlikte yaşadıkları ya da ayrıldıkları erkekler tarafından katledilirken kim güvende? Uzaklaştırma kararları uygulanmadığında, şiddet başvuruları karşılıksız bırakıldığında, şüpheli kadın ölümleri bütün yönleriyle araştırılmadığında kim hesap verecek? İstismara uğrayan çocukları korumak, MESEM kapsamında çalıştırılan çocukların yaşamını ve güvenliğini sağlamak için hangi adımlar atılıyor?”

Barış sürecine de değinilen metinde “Türkiye’de barışın ve demokratik toplumun imkânlarının tartışıldığı bir süreçte yeni düşmanlar yaratılması kabul edilemez. Barış, yalnızca çatışmaların durmasıyla kurulamaz” denildi.

“Dayanışmamızdan vazgeçmiyoruz”

Basın açıklamasının devamı şöyle:

“Bizler, Amed’de Özgürlük İstiyoruz Kampanyasının çağrısıyla, 12 Eylül’den bu yana LGBTİ+’lara, örgütlerine, yayınlarına ve hak savunucularına yönelen saldırıların ikinci ayı dolarken bir kez daha yan yanayız. Eşitlik, adalet ve özgürlüğün ortak mücadelemiz olduğunu biliyor; nefretin ve ayrımcılığın karşısında herkesin kendisi olarak var olabildiği eşit ve özgür bir yaşamı savunuyoruz. LGBTİ+’ları yok saymak, yalnızlaştırmak ve kamusal yaşamdan silmek isteyenlere karşı haklarımızdan, hayatlarımızdan ve dayanışmamızdan vazgeçmiyoruz.

12 Eylül’de LGBTİ+ örgütlerinin ve yayınlarının internet sitelerine, kurumsal ve kişisel sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleriyle başlayan saldırılar, ‘Ailem Güvende’ adı altında ev ve dernek baskınları, el koymalar, gözaltılar ve tutuklamalarla devam etti. LGBTİ+ ve HIV alanında çalışan örgütler, gazeteciler, hak savunucuları ve translar hedef alındı. İlk dalganın ardından tahliyeler yaşanırken, 23 Ekim’de Ankara merkezli yedi ilde düzenlenen yeni bir operasyonda 45 kişi gözaltına alındı; aralarında 10 trans kadının da bulunduğu 19 kişi tutuklandı. 3 Kasım’da ise İzmir’de, trans kadınların yıllardır yaşadığı ve çalıştığı yerlere baskınlar düzenlendi. Gözaltına alınan 12 kişiden altısı trans kadın olmak üzere yedisi tutuklandı. İki ay içinde birbirini izleyen bu operasyonlar, LGBTİ+’ların hem örgütlü mücadelesini hem de gündelik yaşamını kuşatan bir baskı politikasının parçasıdır.”

“Barışçıl sosyal medya paylaşımı tek başına tutuklama gerekçesi değil”

“Son günlerde üçü KaosGL tutuklularından olmak üzere verilen tensiple tahliye kararları ve tutuklu beş trans kadının bugün Ankara 61. Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan ilk duruşması ile tahliye edilmesi haklılığımızın ve mücadelemizin sonucudur. Ancak dernek ofislerinin mühürlenmesi ve dernek kapatma talepleri ile devam eden saldırılar ve haksız yere tutukluluğu süren tüm arkadaşlarımız için bu baskılar son bulana, ayrımcılık ve düşmanlaştırma ortadan kalkana dek dayanışmamızı ve mücadelemizi büyütmeye devam edeceğiz. LGBTİ+ örgütlerinin yasal ve meşru faaliyetlerinin ‘müstehcenlik’, ‘fuhuş’, ‘genel ahlak’, ‘ailenin korunması’ ve hukuk düzeninde herhangi bir suç karşılığı bulunmayan ‘cinsiyetsizleştirme’ gibi belirsiz kavramlarla ilişkilendirilmesini kabul etmiyoruz. Suç ve cezaların kanuniliği, ceza sorumluluğunun şahsiliği, masumiyet karinesi ve tutuklamanın istisnailiği ilkeleri herkes için geçerlidir. Cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, hak savunuculuğu, gazetecilik faaliyeti, dernek yöneticiliği ve barışçıl sosyal medya paylaşımı tek başına suç şüphesi veya tutuklama gerekçesi yapılamaz.

Savunmanın isnatlara ve tutuklamaya dayanak gösterilen delillere erişiminin kısıtlanması, haftalarca iddianame hazırlanmadan sürdürülen tutukluluklar ve tahliye taleplerine ilişkin gerekçe eksiklikleri, tutuklamayı peşin cezalandırmanın aracına dönüştürmektedir. Gözaltı ve hapishanelerden aktarılan tecrit, çıplak arama, kötü muamele ve sağlık hizmetlerine erişim engelleri bağımsız ve etkili biçimde soruşturulmalı, sorumlular hesap vermelidir. Trans mahpusların beden bütünlüğü, güvenliği, temel ihtiyaçlara erişimi ve hormon tedavisi dâhil sağlık hizmetlerinin sürekliliği derhâl güvence altına alınmalıdır. ‘Ailem Güvende’ operasyonlarını, yıllardır aileyi değişmez ve dokunulmaz sayan siyasetin devamı olarak görüyoruz. 2 Mayıs 2026 tarihli ve 2026/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, ‘cinsiyetsizleştirme’yi aile ve nüfus yapısına yönelik bir tehdit olarak tanımladı. 23 Ekim operasyonuna ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı açıklamasında da aynı kavramın kullanılması, operasyonlar arasındaki politik ve söylemsel sürekliliği ortaya koyuyor.”

“Kadınlar evlerinde katledilirken kim güvende?”

“Aileyi her koşulda ayakta tutmayı öncelik hâline getiren siyaset, tek bir aile ve yaşam biçimini makbul sayarak LGBTİ+’ları toplumun güvenliğine yönelik bir tehdit gibi gösteriyor. ‘Ailem Güvende’ diyen iktidara soruyoruz: Kadınlar evlerinde, birlikte yaşadıkları ya da ayrıldıkları erkekler tarafından katledilirken kim güvende? Uzaklaştırma kararları uygulanmadığında, şiddet başvuruları karşılıksız bırakıldığında, şüpheli kadın ölümleri bütün yönleriyle araştırılmadığında kim hesap verecek? İstismara uğrayan çocukları korumak, MESEM kapsamında çalıştırılan çocukların yaşamını ve güvenliğini sağlamak için hangi adımlar atılıyor? Ailelerin ve toplumun güvenliğini tehdit edenler LGBTİ+’lar değildir. Kadınların ve LGBTİ+’ların yaşamını hedef alan erkek şiddeti, yoksulluk, güvencesizlik, nefret suçları, ayrımcılık ve cezasızlık asıl güvenlik sorunlarıdır. Devletin görevi tek tip bir aile biçimini korumak ya da kadınları ve LGBTİ+’ları bu modele uymaya zorlamak değil, herkesin eşit ve şiddetsiz yaşama hakkını güvence altına almaktır.

20 Kasım Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü ve 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’ne giderken bir kez daha ifade ediyoruz: Kadınlara ve LGBTİ+’lara yönelen şiddet, aynı erkek egemen ve heteronormatif iktidar ilişkilerinden beslenmektedir. Kadınların ve LGBTİ+’ların bedenlerini, kimliklerini, ilişkilerini ve yaşam tercihlerini denetim altına almaya çalışan siyaset; bir kesimi ‘makbul aile’ içine hapsederken bu sınırların dışında kalanları düşmanlaştırmaktadır.”

“Barış, yalnızca çatışmaların durmasıyla kurulamaz”

“Türkiye’de barışın ve demokratik toplumun imkânlarının tartışıldığı bir süreçte yeni düşmanlar yaratılması kabul edilemez. Barış, yalnızca çatışmaların durmasıyla kurulamaz. Barış; demokratik hukuk ilkelerinin, eşit ve özgür yurttaşlığın, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün, toplumsal cinsiyet eşitliğinin ve herkesin güven içinde yaşama hakkının güvence altına alınmasını gerektirir. Kürtleri, kadınları, LGBTİ+’ları, gazetecileri ve hak savunucularını hedef alan devlet uygulamaları demokratikleşmeyle bağdaşmaz. Barışı savunmak, toplumun kendi sözünü kurma ve kendi geleceğine karar verme hakkını savunmayı gerektirir. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin nasıl bir toplumsal yaşam kuracağımıza dair ortak bir söz ve karar alanı açmasını savunuyoruz. Kadınlar, LGBTİ+’lar, halklar, inançlar ve bütün toplumsal muhalefet kesimleri bu sürecin kurucu özneleridir. Kalıcı barış, bu öznelerin kendi adlarına konuşabildiği, örgütlenebildiği ve karar süreçlerine eşit biçimde katılabildiği bir toplumsal düzeni gerektirir. İnşa etmek istediğimiz toplumun ölçüsü, herkesin kendi kimliğiyle eşit, özgür ve şiddetsiz yaşayabilmesidir. LGBTİ+’ların örgütlerine ve yayınlarına, trans kadınların evlerine ve çalışma alanlarına yönelen saldırıları, demokratikleşmenin önünde bir engel ve kalıcı barışın ihtiyaç duyduğu güveni zedeleyen bir devlet pratiği olarak görüyoruz. Sürecin onurlu ve kalıcı bir barışa dönüşmesi için devleti, bu saldırılara son vermeye, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırmaya ve herkesin eşit, özgür ve güvende yaşayabilmesi için gereken hukuki ve siyasi adımları bugün atmaya çağırıyoruz. Taleplerimiz açıktır:

● Operasyonlar kapsamında tutukluluğu sürenler derhâl serbest bırakılmalı; cinsiyet kimliği, ifade ve örgütlenme faaliyetlerini suçlaştıran soruşturma ve kovuşturmalara son verilmelidir.

● LGBTİ+ örgütlerinin ve yayınlarının internet sitelerine, kurumsal ve kişisel sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleri kaldırılmalı; LGBTİ+ kimliğinin, örgütlenmenin ve hak savunuculuğunun kriminalizasyonuna son verilmelidir.

● Gözaltında ve hapishanelerdeki mahpuslara yönelik ayrımcı uygulamalar ve kötü muamele sona erdirilmeli; trans mahpusların güvenliği, beden bütünlüğü ve sağlık hakkı güvenceye alınmalıdır.

● Kamu makamları LGBTİ+’ları hedef gösteren söylem ve uygulamalara son vermeli; cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığa ve nefret suçlarına karşı etkili güvenceler oluşturulmalıdır. Nefret siyasetine karşı dayanışmayı, baskıya karşı eşitliği ve özgürlüğü, düşmanlaştırmaya karşı barışı ve demokratik toplumu savunmaya devam edeceğiz!”

Ne olmuştu?

İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliği’nin 2026/9559 sayılı kararıyla 12 Eylül’ü 13 Eylül’e bağlayan gecede çok sayıda LGBTİ+ örgütünün, yayın organının, öğrenci topluluğunun, hak savunucusunun ve aktivistin internet sitesi ile sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Aynı gece İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Kuşadası başta olmak üzere 15 ilde dernek, ev ve mekan baskınları düzenlendi. Baskınlar sonucu beş ilde 80’den fazla LGBTİ+ tutuklandı.

İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 12 Eylül 2026 tarihli ve 2026/9559 sayılı kararıyla Kaos GL Derneği, 17 Mayıs Derneği, ÜniKuir’in haber sitesi, operasyondan bir gün önce Pembe Hayat Derneği, SPoD, Genç LGBTİ+ Derneği, Lambda ve Muamma LGBTİ+ Derneği’nin internet siteleri ile Velvele.net erişime engellenmişti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, X hesabından yaptığı açıklamada operasyon kapsamında 162 kişi, 9 dernek ve 13 işletme hakkında adli işlem başlatıldığını açıkladı. Gürlek, bu operasyonların “Aile ve Nüfus On Yılı” kapsamında yapıldığını da ekledi.

Kaos GL derneğine ve üyelerin evlerine yapılan polis baskınıyla derneğin yedek ve asil denetim kurulu üyeleri, gözaltına alındı. Polisler derneğin ofisinde de arama gerçekleştirip dijital veriler ve materyallere el koydu.

“Ailem Güvende” operasyonlarının kronolojisi
12 Eylül – 12 Kasım 2026
Eylül 2026
12 EylülOperasyonların başladığı gün LGBTİ+ örgütlerinin, yayınların ve hak savunucularının internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi.
12-13 EylülEvlere, dernek ofislerine ve işletmelere baskınlar düzenlendi; çok sayıda kişi gözaltına alındı.
14 Eylülİzmir’de gözaltına alınan 18 kişiden 16’sı tutuklandı.
14 EylülKESK, gözaltına alınanların serbest bırakılmasını ve erişim engellerinin kaldırılmasını istedi.
15 EylülAnkara’da beş trans kadın tutuklandı.
15 EylülKaos GL yönetim ve denetim kurulundan yedi kişi ile gazeteci Tuğba Tekerek tutuklandı.
15 EylülKuşadası’nda gözaltına alınan altı kişiden beşi tutuklandı.
15 Eylülİstanbul Çağlayan’daki basın açıklamasına polis müdahale etti; Ankara Sakarya Meydanı’ndaki eylemde gözaltılar yaşandı.
16 Eylülİstanbul’da 20 kişi tutuklandı, 14 kişiye adli kontrol uygulandı.
18 EylülYaklaşık 1250 akademisyen ve araştırmacı ortak dayanışma mektubu yayımladı.
18 EylülTürkiye Psikiyatri Derneği, X hesabına erişim engeli istendiğini duyurdu.
21 Eylülİstanbul Barosu hak ihlalleri raporunu yayımladı.
22 EylülMLSA, Tuğba Tekerek’in tutukluluğuna itiraz etti.
23 EylülÖzgürlük İstiyoruz Kampanyası kuruldu.
30 EylülBeş trans kadın hakkında iddianame hazırlandı; suçlamalar sosyal medya paylaşımlarına ve cinsiyet kimliğine dayandırıldı.
30 EylülT24’e erişim engeli getirildi.
Ekim 2026
1 EkimAvukatlar Mersin’deki cezaevi koşullarına ilişkin bilgi notu paylaştı.
1 EkimTİHV hak ihlalleri raporunu yayımladı.
2 EkimUluslararası Af Örgütü, tutuklananların serbest bırakılması için acil eylem çağrısı yaptı.
8 EkimAltı kentte (Ankara, İstanbul, İzmir, Çanakkale, Mersin, Diyarbakır) dayanışma eylemleri yapıldı.
12 Ekim21 kuruluş erişim engellerinin kaldırılmasını istedi.
13 EkimSincan Cezaevi önünde açıklama yapıldı; Poyraz Esen anıldı.
13 EkimEMEP’li Sevda Karaca, hak ihlallerine ilişkin soru önergesi verdi.
14 EkimBeş trans kadının ilk duruşmasının 12 Kasım’da görüleceği duyuruldu.
19 EkimDEM Partili Özgül Saki, Metris Cezaevi’nde LGBTİ+ tutsaklarla görüştü.
19 Ekim29 Nisan İnisiyatifi, trans seks işçilerine yönelik hak ihlalleri raporunu yayımladı.
22 EkimKaos GL avukatları, iddianame hazırlanmadığını belirterek tahliye istedi.
23 EkimYedi ilde yeni operasyon: çoğunluğu trans kadın 45 kişi gözaltına alındı.
24 Ekimİstanbul Barosu Genel Kurulu’nda LGBTİ+ bayrağı açanlara saldırı düzenlendi.
26 EkimGözaltındaki trans kadınlardan 10’u tutuklandı.
27 Ekimİstanbul Adliyesi önünde dosyadaki gizlilik kararının kaldırılması istendi.
31 EkimKampanya, İHD Ankara Şubesi’nde trans kadınların tutuklanmasına karşı basın açıklaması yaptı.
Kasım 2026
2 KasımÖmer Faruk Gergerlioğlu, Sincan’daki Kaos GL üyeleriyle görüşmesinin ardından cezaevi koşullarını Meclis gündemine taşıdı.
2 KasımKampanya, 12 Kasım’ı “Parmaklıkları Yıkın!” Uluslararası Eylem Günü ilan etti.
3 Kasımİzmir Bornova’da ev baskınları: 12 kişi gözaltına alındı, dosyaya kısıtlılık kararı getirildi.
3 KasımKampanya ve Ankara Pride, Barış Anneleri’ni ziyaret etti.
4 KasımDokuz tanışma platformuna erişim engeli getirildi.
4 KasımAB ve Avrupa Konseyi heyeti, Kaos GL ofisinde LGBTİ+ örgütleriyle görüştü.
4 KasımAB Komisyonu’nun 2026 Türkiye Raporu yayımlandı; operasyonlar ve erişim engelleri rapora girdi.
5 KasımCOP31 Yeşil Bölge konuşmacılarından “genel ahlak kurallarına” uyum taahhüdü istendi.
6 KasımÖzgül Saki, COP31 “genel ahlak” şartı için soru önergesi verdi.
6 Kasımİzmir’de gözaltına alınan 12 kişiden yedisi tutuklandı (altısı trans kadın), beş kişiye adli kontrol uygulandı.
6 KasımKampanya, beş trans kadının 12 Kasım’daki ilk duruşmasına katılım çağrısı yaptı.
11 KasımLambdaistanbul’un İstanbul ofisi “izinsiz lokal işletmek” iddiasıyla mühürlendi.
12 KasımOperasyonlar kapsamında Ankara’da tutuklanan ve “müstehcenlik” suçlamasıyla yargılanan 5 trans kadın tahliye edildi.
Gizliliğe genel bakış

Niha+, bağımsız gazetecilik ilkeleri ve okur mahremiyeti çerçevesinde dijital ayak izinize saygı duyar. Sitemizde gezinirken, sizlere kesintisiz bir okuma deneyimi sunabilmek ve platformumuzun teknik altyapısını güvence altına almak amacıyla çerezler kullanılmaktadır. Sol taraftaki menüyü kullanarak çerez tercihlerinizi dilediğiniz gibi yönetebilirsiniz. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğine dair detaylı bilgi için lütfen Gizlilik Sözleşmemizi ve KVKK Aydınlatma Metnimizi inceleyiniz.