Polen Ekoloji Kolektifi’nin Türkiye’deki maden ihale sahaları ile taşınmaz ve ruhsat kararlarını kapsayan Ektraktivizm Haritası, maden ocaklarının ve ruhsat alanlarının dere ve su yataklarına ya da yerleşim yerlerine yakınlığını görmeyi kolaylaştırıyor.
Mor noktalar ihalede satılan maden alanlarını, mavi daireler taşınmaz/ruhsat kararlarını, mavi alanlar önemli doğa alanlarını, koyu mor çizgiler nehir havzalarını gösteriyor. Uydu görüntüsü Sentinel-2 olarak seçildi. Fotoğraf: Polen Ekoloji Kolektifi’nin Ekstraktivizm Haritası
Polen Ekoloji Kolektifi, Türkiye’deki maden ihale sahalarını ve taşınmaz/ruhsat kararlarını harita üzerinde derleyen Ekstraktivizm Haritası’nı yayımladı. Harita, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) kamuya açık verilerinden derlendi.
MAPEG’in 23 Ocak 2020 ile 7 Eylül 2026 arasındaki verilerinden alınan kararlar, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporlarını, maden ihale alanlarını, taşınmaz veya ruhsat kararlarını, Türkiye’de bulunan maden ve taş ocaklarını, önemli doğa alanlarını ve havzaları kapsıyor. Bütün bu veriler il, ilçe, durum, maden grubu ve tesis türüne göre seçilen tarih aralığında aratılabiliyor.
Sosyal medya hesabından Ekstraktivizm Haritası’nı duyuran Polen Ekoloji Kolektifi, şunları söyledi:
“Bu harita, Türkiye genelinde maden ihale sahalarını ve taşınmaz/ruhsat kararlarını tek bir yerde görünür kılmak için hazırlandı. Bu haritayla kamuya açık MAPEG verilerini filtrelenebilir, aranabilir ve karşılaştırılabilir bir biçimde bir araya getirdik.
Bu haritayı geliştirmedeki amacımız, madencilik faaliyetlerinin nerede, ne zaman ve hangi kararlarla genişlediğini izlemeyi kolaylaştırarak; araştırmacılar, gazeteciler, yerel topluluklar ve ekstraktivizme karşı mücadele yürüten herkes için bir şeffaflık ve takip aracı sunmak.”
Birçok ihale sahası nehir havzaları ve koruma alanlarıyla kesişiyor
Harita, maden ocaklarının ve ruhsat alanlarının dere ve su yataklarına ya da yerleşim yerlerine yakınlığını görmeyi kolaylaştırıyor. Türkiye’nin 25 resmi nehir havzası, OpenStreetMap’te işaretli koruma alanları ve KBA Türkiye’nin belirlediği Önemli Doğa Alanları sınırları da haritada yer alıyor.
İhale alanları ile taşınmaz/ruhsat kararlarının bu alanlarla kesişimi, birçok ihalenin nehir havzalarına yakın olduğunu, doğal koruma alanları veya Önemli Doğa Alanları sınırları içinde kaldığını gösteriyor.
Mor noktalar ihalede satılan maden alanlarını, mavi alanlar önemli doğa alanlarını, koyu mor çizgiler nehir havzalarını, yeşil alanlar ise koruma alanlarını gösteriyor. Uydu görüntüsü Sentinel-2 olarak seçildi. Fotoğraf: Polen Ekoloji Kolektifi’nin Ekstraktivizm Haritası
MAPEG’den alınan verilere göre, 23 Ocak 2020 ile 26 Haziran 2026 arasında kaydedilen 9.947 karar arasından Türkiye genelinde yalnızca 739’u ÇED Olumsuz veya İptal / İade kararıyla sonuçlandı. Bu durum sonuçlanan ÇED raporlarının yaklaşık yüzde 92,6’sının onaylandığını ortaya koyuyor.
Haritaya şu linkten ulaşabilirsiniz: https://ekstraktivizm.ekolojienstitu.org/
*Ekstraktivizm, doğal kaynakların yüksek hacimlerde işlenmeden veya çok az işlenerek doğrudan küresel piyasalara ihraç edilmesini amaçlayan ekonomik bir sömürü modeli olarak tanımlanıyor. Ekstraktivizmin “hammaddeye çevirdiği mineralleri en kısa zamanda kapitalist üretim-tüketim çevrimine sokmaya çalıştığını” belirten Polen Ekoloji Kolektifi’ne göre ekstraktivizm, “üretim biçimi değil, el koyma biçimidir.”