bağımsız sinemacılar

Sanatsal İfade ve Üretim Alanımızı Savunuyoruz

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, yönetmen Bingöl Elmas’ın Kapadokya’daki kültürel hafızayı, yerel tarihi ve çevre mücadelesini konu alan Şiirli Oda’nın İzinde adlı belgesel filmini “başvuru dosyasında yer alan senaryo ve yaklaşım metniyle uyumlu olmadığı” ve “teknik açıdan yeterli bulunmadığı” gerekçeleriyle reddederek film için verdiği yapım desteğini faizi ile geri istedi.

Bakanlık tarafından iletilen resmi evrakta karara gerekçe olarak her ne kadar bu şartlar öne sürülse de yönetmenin yetkililerle yaptığı sözlü görüşmelerde belgeselin “politik bulunması” ve Kapadokya’daki tahribata yönelik Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı hedef alan eleştiriler içermesi nedeniyle kabul edilmediğinin dile getirilmesi, resmi yazılı gerekçelerin birer kılıftan ibaret olduğunu gözler önüne serdi. Bakanlığın yasakçı/sansürcü politikalarının ilk örneği bu değil. Sınıflandırma yoluyla gösterim imkânlarının kısıtlanması ve hatta açıkça uygulanan gösterim yasaklarıyla yıllardır karşılaşıyoruz. Son yıllarda birbiri ardına Rojbash, Kanun Hükmü, ve Oy’una Geldik filmlerine getirilen yasaklamalar sinemacıları hizaya çekmeye çalışan aynı sansürcü siyasetin örnekleridir. Bingöl Elmas’ın yaşadığı ise; proje destek süreçlerine ilişkin tarafsızlık şüpheleri ve politik gerekçelerle “kara listeye alınmış” sinemacıların Sinema Destekleme Kurulundaki meslek birliği üyelerine söz hakkı tanınmaksızın değerlendirme dışı bırakıldıkları iddiaları bir yana, destek mekanizmasıyla ilgili şu sorunları da görünür kılıyor: resmi gerekçelerle asıl gerekçelerin uyuşmazlığı, değerlendirme kriterlerinin ve yönteminin keyfiliği, kurulların şeffaflıktan yoksun oluşu. Bu vakanın Kültür ve Turizm Bakanlığının sinema filmi destek süreçlerinde yıllardır süregelen ve kanıksanan sansür/otosansür mekanizmalarını kamusal olarak tartışmaya vesile olmasını umuyoruz.

Kamu desteklerinin, eserlerin tesliminden sonra “politik gerekçelerle” faiziyle geri istenmesi, ekonomik baskı yoluyla sektörü otosansüre zorlayan sistematik bir gözdağı ve cezalandırma yöntemine dönüştü. Oysa düşünce ve sanatsal ifade özgürlüğü anayasal bir haktır. Bunu korumak ve güvence altına almak her şeyden önce devlet kurumlarına düşen bir görev ve sorumluluktur. Eleştiriden arındırılmış, tahrif edilmiş bir gerçeklik dayatması sanatın özüne aykırıdır. Kamu kaynaklarıyla sağlanan sinema destekleri iktidarların ya da bürokratların kişisel veya siyasi beğenilerine göre dağıtılan bir lütuf değildir. Belgesel sinema toplumsal olayları, kamusal politikaları ve kamu kurumlarının uygulamalarını özgün ve eleştirel bakış açılarıyla ele alabilir. Çekim süreçleri bütünüyle öngörülebilir olmadığından filmin senaryosu başvuru dosyasındaki senaryodan farklılaşabilir, birebir aynı kalması beklenemez. Destek süreçlerinin şeffaf, nesnel, hesap verilebilir ve denetlenebilir ölçütlere dayanması; profesyonel ihtiyaçları ve zorunlulukları gözetmesi, her anlamda hakkaniyetli olması beklenir. Bu husus hem sanatçıların sanatsal özgürlüğüne ilişkin yasal güvence, hem de kamu idaresinin ciddiyetine duyulan güven açısından büyük önem taşır.

Öyleyse bu vaka özelinde soruyoruz:

– Telefon görüşmelerindeki ifadeler ile resmî karardaki gerekçelerin farklı olması, sansür uygulamalarının örtük şekilde yapılmasının sıradan bir uygulamasına mı döndü?

– Filmi teknik açıdan yeterli bulmayan ve senaryoya uygunluğunu tartışan kurul kimlerden oluşuyor; belgesel sinema alanında mesleki yeterlilik ve uzmanlığı olan kişilerden mi oluşuyor?

– Filmin teknik yetersizliğinden kasıt nedir? Hangi standartlara ve ölçütlere dayandırılarak bu yargıya varılmıştır?”

– Bir filmde politik eleştiri yapılması kurula göre filmin yetersizliğine mi işaret ediyor?

Kültür ve Turizm Bakanlığını; bu soruları cevaplamaya ve genel olarak sanatsal üretime ve ifade özgürlüğüne yönelik her türlü sansür kararını geri çekmeye ve sinemacıların mağduriyetlerini gidermeye davet ediyoruz.

Filmleri sansürlenen ve gösterimi engellenen meslektaşlarımızın yanında olduğumuzu, sinemamızı sansür ve finansal baskı kıskacına teslim etmeyeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz.

İmzalar:

1. Altyazı Sinema Derneği
2. Documentarist İstanbul Belgesel Günleri
3. Özgürlük için Sanat İnisiyatifi
4. Özgür Sanat Meclisi
5. Seyri Sokak
6. Sine-Sen
7. ​​Zîn Kolektif
8. Adil Okay – Yazar
9. Adnan Akdağ – Ses Tasarımcısı
10. Adnan Tataroğlu – Fotoğraf Sanatçısı & Eğitimci
11. A. Haluk Ünal – Hikaye Anlatıcısı & Yönetmen
12. Ahmet Asan – Eğitimci
13. Ahmet Gürata – Öğretim Üyesi
14. Ali Ergül – Yönetmen
15. Ali Taner Baltacı – Yönetmen
16. Alper Şen – Yönetmen
17. Aram Dildar – Yönetmen
18. Arda Kavaklıoğlu – Oyuncu
19. Arîn İnan Arslan – Yönetmen
20. Arzu Filiz Güngör – Fotoğrafçı
21. Aslı Filiz – Yapımcı
22. Asya Leman – Kurgucu & Görsel Sanatçı & Yönetmen
23. Atlas Hakan Özel – Turizm
24. Ayça Çiftçi – Sinema Yazarı & Akademisyen
25. Aykan Özener – Emekli Akademisyen
26. Aylin Kuryel – Akademisyen & Sinemacı
27. Aysel Altun – Emekli
28. Ayşe Ayben Altunç – Yönetmen
29. Ayşe Çetinbaş – Belgeselci
30. Aynur Özbakır – Belgesel Yönetmeni & Kurgucu
31. Aziz Akal – Belgesel Sinemacı
32. Azra Deniz Okyay – Yönetmen & Senarist & Prodüktör
33. Bahar Saner – Fotoğrafçı
34. Belmin Söylemez – Yönetmen
35. Berat İlk – Yapımcı & Yönetmen
36. Berke Baş – Belgesel Sinemacı
37. Berna Güler – Editör
38. Berrak Samur – Yönetmen
39. Bilge Taş – Film Festivalleri Araştırmacısı & Eski Festival Organizatörü
40. Burhan Ökmen
41. Bülent Boral – Yönetmen
42. Can Candan – Belgesel Sinemacı & Akademisyen
43. Can Memiş – Sanat eleştirmeni & Sosyolog
44. Canan Şeten Kesik – Öğretmen
45. Ceylan Özgün Özçelik – Yönetmen
46. Cihad İlbaş – Yönetmen
47. Çağıl Kaya – Müzisyen
48. Çayan Demirel – Belgesel Sinemacı
49. Çınar Doğan – Sinema Emekçisi
50. Defne Halman – Oyuncu
51. Deniz Büyükkırlı – Senarist
52. Deniz Yeşil – Belgesel Sinemacı
53. Derya Sağlam – Tiyatro
54. Dilan Engin – Yönetmen
55. Dilek Metin Sert – Kültür-Sanat Emekçisi
56. Diren Keser – Gazeteci & Yönetmen
57. Ebru Aksoy – Belgeselci
58. Ekrem Buğra Büte – Sinema Yazarı
59. Elif Ergezen – Belgesel Sinemacı
60. Emin Alper – Yönetmen
61. Emin Altan – Emekli
62. Emine Emel Balcı – Yönetmen
63. Emine Kart – Fotoğrafçı
64. Enis Rıza Sakızlı – Belgesel Sinemacı
65. Eren Kahraman – Sinemacı
66. Erhan Örs – Kurgucu
67. Erol Mintaş – Yönetmen & Senarist
68. Ertuğrul Mavioğlu – Belgesel Yönetmeni
69. Evrim Kaya – Sinema Yazarı
70. Eylem Şen – Belgesel Sinemacı
71. Faruk Uysal
72. Fatih Pınar – Belgesel Sinemacı
73. Fatin Kanat – Yönetmen
74. Feryal Saygılıgil – Akademisyen
75. Fırat Yücel – Sinema
76. Funda Alp – Senarist
77. Gök Akyel – Sinemacı
78. Gökhan Aktar – Sınıf Öğretmeni
79. Gökhan Yolcu – Fotoğraf Sanatçısı
80. Gül Büyükbeşe – Belgesel Sinemacı
81. Güliz Sağlam – Yönetmen
82. Gülsevil Tüzün – Emekli Araştırmacı
83. Gürşat Özdamar – Yönetmen
84. Hakan Barçın – Belgesel Sinemacı
85. Hakan Bozyurt – Avukat
86. Hakan Gönüllü – Emekli
87. Halil Yetiş – Yönetmen
88. Hande Yelke – Yönetmen
89. Haşmet Topaloğlu – Yapımcı & Yönetmen
90. Hebun Polat – Yönetmen
91. Hevi Nimet Gatar – Yönetmen & Doktora Öğrencisi
92. Hilmi Etikan – Belgesel Sinemacı
93. Hülya Üçpınar – Hukukçu
94. Hüseyin Yılmaz – Fotoğrafçı
95. İmre Azem – Belgeselci
96. İz Öztat – Sanatçı
97. Jeyan Kader Gülşen – Film Yönetmeni
98. Kazım Gündoğan – Belgesel Sinemacı
99. Kazim Taşkın – Reji Asistanı
100. Kemal Alptekin
101. Kemal Çavuşoğlu – Biyolog
102. Koray Kesik – Görüntü Yönetmeni
103. Korkut Akın – Yönetmen & Eleştirmen
104. Kutbettin Cebe – Belgeselci
105. Lisa Çalan – Sinemacı
106. M. Selma Özinanır – Yapımcı & Yönetmen
107. Mahmut Wenda Koyuncu – Belgesel Yönetmeni & Kürator
108. Medet Dilek – Belgesel Sinemacı
109. Mehmet Emin İsi – Sinemacı
110. Mehmet Özer – Fotoğrafçı & Şair
111. Mehmet Sait Şan – Sanat Yönetmeni
112. Melek Ulagay Taylan –
113. Melis Birder – Belgeselci
114. Merve Yıldıran – Yazar & Yönetmen
115. Metin Avdaç – Yönetmen
116. Metin Ewr – Senarist & Yönetmen
117. Metin V. Bayrak – Felsefeci
118. Mihriban Sezen – Belgesel Yönetmeni
119. Mizgin Arslan – Yönetmen & Child Therapist
120. Munevvet Antczak – Mimar
121. Murat Ayman – Yönetmen
122. Mustafa Ünlü – Belgesel Sinemacı
123. Müslüm Kabadayı – Eğitimci Yazar
124. Müzeyyen Esmer – Emekli
125. Nadir Öperli – Yapımcı
126. Nalan Barbarosoğlu – Yazar
127. Nalan Sakızlı – Belgesel Sinemacı
128. Nazım Dikbaş – Çevirmen
129. Nazmi Kırık – Oyuncu
130. Necati Sönmez – Sinema
131. Neşet Kutluğ – Emekli
132. Nevruzham Orhon – Sigortacı, Emekli
133. Nezahat Gündoğan – Belgesel Film Yönetmeni
134. Nil Kural – Sinema Yazarı
135. Nilgün Yoldaş
136. Nursen Kadayıfçıoğlu – Hekim & Fotoğraf Sanatçısı
137. Nurten Gül – Emekli Memur
138. Oktay İnce – Belgeselci
139. Onur Metin – Gazeteci
140. Orhan Eskiköy – Yönetmen
141. Orhan Toraman – Yönetmen
142. Osman Bayraktaroğlu – Kurgucu
143. Ozan Çağlar – Yönetmen
144. Ömer Leventoğlu – Sinemacı
145. Ömer Tuncer – Belgeselci
146. Önder Esmer – Belgesel Yönetmeni
147. Önder Sertçelik – Öğretmen
148. Özcan Alper – Yönetmen
149. Özcan Vardar – Kurgucu
150. Özcan Yaman – Gazeteci
151. Özkan Küçük – Yönetmen
152. Özlem Sarıyıldız – Belgesel Filmci
153. Özgün Gündüz – Yapımcı & Yönetmen
154. Paşa İmrek – Belgesel Fotoğrafçı
155. Pelin Esmer – Yönetmen & Senarist
156. Pınar Kula – Yardımcı Yönetmen
157. Rabar Ibrahim Hama Ali – Director
158. Refik Akay
159. Rengin Azizoğlu – Gazeteci
160. Reyan Tuvi – Belgesel Sinemacı
161. Rezan Kaya – Oyuncu
162. Rûken Tekeş – Yönetmen
163. Selen Çatalyürekli – Belgesel Sinemacı
164. Semih Dindar – Gazeteci & Belgesel Sinemacı
165. Senem Aytaç – Sinema Yazarı
166. Seray Genç – Sinema Yazarı
167. Serpil Gönüllü – Emekli
168. ​​Serra Akcan – Fotoğrafçı & Videografiker
169. Sevinç Koçak – Editör
170. Seyhan Akın – Yönetmen
171. Sezgin Türk – Yapımcı & Yönetmen
172. Sibel Tekin – Belgesel Sinemacı & Video Aktivist
173. Sibil Çekmen – Akademisyen
174. Sidar İnan Erçelik – Yönetmen
175. Somnur Vardar – Yönetmen
176. Sonay Ban – Akademisyen & Araştırmacı
177. Soner Sert – Yönetmen
178. Sumru – Belgesel Sinema Çalışanı
179. Suzan Demir – Sinema Eleştirmeni & Gazeteci
180. Süleyman Karaaslan – Ses Kurgucusu
181. Şehbal Şenyurt Arınlı – Belgesel Sinemacı
182. Şeyla Korkut – Belgesel Sinemacı
183. Şirin Bahar Demirel – Yönetmen
184. Şirin Erensoy – Akademisyen
185. Taban Celali – Yönetmen
186. Tamer Temel – Müzisyen
187. Tahir Ün – Görsel Sanatçı
188. Tatlıhan Tuncel – Kurgucu
189. Tayfur Kesik – Fotoğrafçı
190. Tekin Süllü – Arkeolog & Sanat Tarihçisi
191. Tevfik Hoş – Belgesel Yönetmeni & Yerbilimci
192. Tülin Erarslan – Belgesel Sinemacı
193. Ulaş Tosun – Belgesel Yönetmeni
194. Ü. Ufuk Tosun – Aktör & Menajer & Cast direktörü
195. Ümit Kıvanç – Belgesel Sinemacı
196. Yalçın Çıdamlı – Emekli
197. Yağız Köksal – Animatör
198. Yasemin Ertorun – Oyuncu
199. Yasemin Mirik – Fotoğraf Sanatçısı
200. Yasin Ali Türkeri – Yönetmen
201. Yusuf Aslan – Fotoğrafçı
202. Yücel Tunca – Fotoğrafçı
203. Yücel Ünlü – Yönetmen
204. Zafer Ayden – Sinema Emekçileri Sendikası Denetim Üyesi
205. Zeynep Dadak – Yönetmen
206. Zeynep Dinsel – Oyuncu
207. Zeynep Ünal – Yapımcı
208. Zekican Sarısoy – Sinema Yazarı
209. Zöhre Temur – Öğretmen