Fransa’ya 18 yıl sonra ilk resmi papalık ziyaretini gerçekleştiren Papa 14. Leo, Élysée Sarayı’ndaki konuşmasında barış ve yapay zekânın yanı sıra ülkenin yeni ötanazi yasasına da gönderme yaptı. Paris’teki açık hava ayinine 800 bin kişi katıldı.
Papa 14. Leo, dört günlük Fransa ziyaretine 25 Eylül Cuma sabahı Paris’te başladı. Papa’yı Orly Havalimanı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron karşıladı. Papa 14. Leo, Fransa’daki ilk konuşmasını Élysée Sarayı’nda siyaset, diplomasi ve sivil toplumdan yaklaşık 500 davetlinin önünde yaptı. Katolik Kilisesi’nin Fransa toplumuna katkılarına değinen Papa, Fransa’nın yüzyıllardır Avrupa ve dünya için kültürel, sanatsal ve manevi bir işaret olduğunu hatırlattı:
“Aynı zamanda sadık Katolikler olan birçok parlak Fransız bilgin, bilimlerin ve sanatların, edebiyatın ve felsefenin, dünyanın yaşama sahip olması için güzellik, iyilik ve gerçeğin peşinde koştuklarında insanlığın iyiliğine nasıl katkıda bulunabileceğini açıkça gösteriyor.”
Fransa’nın ulusal sloganına da işaret eden Papa, özgürlük, eşitlik ve kardeşliğin “İncil mesajında tükenmez bir ilham ve tatmin kaynağı da bulan evrensel etik zorunluluklara” atıfta bulunduğunu söyledi. Papa, dünyada “çizme sesleri” yükselirken Fransa’nın özellikle Avrupa içinde barışın ve çok taraflılığın yorulmaz bir savunucusu olarak kalması gerektiğini vurguladı ve ülkeyi “silahsızlandıran bir barış” için çalışmaya çağırdı.
Konuşmanın Fransa basınında en çok yankı uyandıran bölümü ise biyoetik oldu. Papa, genetik manipülasyonu, taşıyıcı anneliği, organ ticaretini ve “programlanmış ölüm sunulmasını” bilim ve teknolojiyi kâr amaçlı girişimlere dönüştürme riski taşıyan sapmalar olarak nitelendirdi. Bu sözler, Fransa Parlamentosu’nun iki ay önce kabul ettiği ve Kilise’nin karşı çıktığı “ölmeye yardım” yasasına açık bir gönderme olarak yorumlandı.
Papa ayrıca “doğru laikliğin” dini kamusal alandan dışlamak anlamına gelmediğini söyledi ve Katolik okulların Fransa eğitim sisteminde yeri olduğunu savundu. Macron ise kendi konuşmasında laikliğin dinin inkârı olmadığını, ancak herkesin inanma ya da inanmama özgürlüğünün yasalara uyma şartına bağlı olduğunu hatırlattı.
“Makine cenneti”
Yapay zekâya ilişkin görüşlerini Magnifica Humanitas başlıklı metninde ele aldığını hatırlatan Papa, insan onuruna ve temel hak ve özgürlüklere saygının toplumsal değişime ve teknolojik ilerlemeye ayak uydurması gerektiğini söyledi:
“Günlük hayatımızı istila eden ve şartlandıran bir ‘makine cenneti’nin ortasında insanlığımızı kaybetmekten kaçınmak istiyorsak etik ayırt etme ve ahlaki iyiliği kabul etme kapasitesi konusunda acil bir eğitime ihtiyaç var. Bilim ve teknoloji daha derin bir bilgelik tarafından yönlendirilmediğinde görünüşe göre insanların isteklerini ve acılarını ele alan acil çözümler sunabilirler, ancak onları arzuladıkları daha büyük iyilikten ciddi şekilde uzaklaştırabilirler.”
Papa, “Barış Prensi’nin doğduğu topraklarda” süren çatışmalara da değinerek, “İnsan onurunu rahatsız eden ve adalet için Tanrı’ya feryat eden acıların karşısında kayıtsız kalamayız” dedi. Nükleer silahsızlanma çağrısında bulunan Papa, barışın “bir güç dengesi değil,” her gün “diyalog ve adalet yoluyla” inşa edilen bir şey olduğunu vurguladı.
Papa aynı gün UNESCO Genel Merkezi’nde de yapay zekâ, eğitim ve küresel barış üzerine bir konuşma yaptı. Bu, 1980’de Papa II. Jean-Paul’ün yaptığı konuşmadan bu yana bir papanın UNESCO’ya yaptığı ilk ziyaret oldu.
Notre-Dame ve Concorde’da yüz binler
Papa 14. Leo, 2019’daki yangının ardından Aralık 2024’te yeniden açılan Notre-Dame Katedrali’ni ziyaret eden ilk papa oldu. Katedrale giden güzergâhta yaklaşık 300 bin kişi toplandı. Katedrali yeniden inşa eden Fransalı mimar ve sanatçıların ustalığını takdir eden Papa, bunu “etkileyici bir teknik başarı” olarak nitelendirdi ve Notre-Dame’ın yeniden inşasının, onarılamaz biçimde yok olduğu düşünülen bir şeyin karşılıklı işbirliğiyle yeniden doğabileceğini gösterdiğini söyledi.
Papa, aynı akşam Stade de France’ta 80 bin gençle buluştu. Cumartesi günü bir göçmen yardım merkezini ziyaret eden Papa, öğleden sonra Concorde Meydanı’nda 800 bin kişinin katıldığı açık hava ayinini yönetti. Fransızca verdiği vaazda gençleri “bugünün Kilisesi” olarak selamladı.
İstismar mağdurlarıyla görüşme
Papa’nın 27 Eylül’de Lourdes’da Kilise içinde cinsel istismara uğramış yedi kişiyi özel olarak kabul etmesi planlanıyor. Ancak görüşmeye davet edilmeyen bazı mağdur grupları, formatın fazla dar olduğunu ve istismarın sistemik boyutunun kabul edilmediğini söylüyor. 2021’de yayımlanan bağımsız bir rapor, Fransa’da 1950’den bu yana Kilise’de yaklaşık 330 bin kişinin cinsel istismara uğradığını belirtmişti.
Paris’ten Lourdes’a geçen Papa 14. Leo, ziyaretini 28 Eylül Pazartesi günü Metz’de Avrupa üzerine yapacağı konuşmayla tamamlayacak.
Kaynak: Vatican News, France 24, franceinfo, Euronews, Sud Radio, C News
