MAPEG’in 24 Temmuz’da ilan ettiği, 1-7 Eylül tarihleri arasında art arda gerçekleştirilen 312. İhale Grubu’nda 115 maden sahasının ihalesi tamamlandı. Toplam 51 hektarlık sahanın ruhsatını alanlar arasında, geçmişinde çeşitli iş kazaları ve ücret anlaşmazlıkları bulunan Cengiz Holding’e bağlı Eti Bakır ve Eti Alüminyum da var.
Satılığa çıkarılan maden sahaları, Fotoğraf: Polen Ekoloji Kolektifi
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) 312. İhale Grubu kapsamında 52 ilde ilana çıkardığı 115 maden sahasının ihalesi, 1-7 Eylül tarihleri arasında günlük gruplar halinde tamamlandı. Toplam 51 bin hektarlık alanı kapsayan ihalelerde alınan sahaların toplam alanı 51.055,66 hektar (71.506 futbol sahası) büyüklüğünde. Polen Ekoloji Kolektifi’nin 312. İhale Grubu’na ilişkin sosyal medyadan yaptığı açıklamasında satılığa çıkarılan 115 ruhsat alanının 22 tanesi mega maden sahası (1000 hektardan büyük alan) büyüklüğünde olduğu kaydedildi.
Cengiz Holding de saha aldı
İhale sonuçlarına göre, Cengiz Holding’e bağlı iki şirket de toplam 2 bin bektardan büyük saha ruhsatı aldı.
Rize’deki 972 hektarlık bir saha Eti Bakır A.Ş.‘ye, Antalya’daki 1.389 hektarlık mega maden sahası ise Eti Alüminyum A.Ş.‘ye verildi. Her iki şirket de madenci Mehmet Cengiz’e ait Cengiz Holding bünyesinde yer alıyor.
Eti Bakır’ın Siirt’in Şirvan ilçesindeki maden sahasında Kasım 2023’te bir göçük meydana gelmiş, olayda iki maden mühendisi ve bir işçi hayatını kaybetmişti. Olayla ilgili hazırlanan bilirkişi raporunda, hayatını kaybeden mühendislerin asli kusurlu bulunduğu ortaya çıktı. Şirketin geçmişinde başka ölümlü kazalar da bulunuyor: 2004’te Kastamonu’nun Küre ilçesindeki bakır ocağında çıkan yangında 19 işçi, 2012’de Samsun’daki tesiste bir amonyak tankının çökmesi sonucu 7 işçi yaşamını yitirmişti. Kasım 2023’te Siirt’in Şirvan ilçesindeki maden sahasında meydana gelen göçükte 3 işçi hayatını kaybetmişti.
Cengiz Holding’e ait Mardin Mazıdağı’ndaki Eti Bakır Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’nde 28 Haziran 2022’de akşam saatlerinde bir patlama yaşanmıştı. Patlama sonucu biri ağır iki işçi yaralanmıştı.
Samsun Eti Bakır’da Türk Metal Sendikası’na üye oldukları için işten atılan 100’den fazla işçi 2013 yılında eylem başlatmıştı.
Eti Alüminyum’un Konya’nın Seydişehir ilçesindeki fabrikası ise 2005’te özelleştirmeyle Cengiz Holding’e devredilmişti. Nisan 2026’da cumhurbaşkanı kararıyla, Cengiz Holding bünyesindeki Eti Alüminyum AŞ’ye ait Konya Seydişehir’deki 265 hektarlık alan “özel endüstri bölgesi” ilan edilmişti. Fabrika işçileri 2024 yılında düşük ücret zamlarına karşı eylem başlatmış, kendilerini Türkiye’de ağır metal iş kolunda en düşük ücreti alan işçiler olarak tanımlamışlardı.
İhale dosyasındaki bilgi notlarına göre, 115 sahanın
• 9’u Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iznine tabi mesafede
• 7’si rüzgar enerji santrali (RES) alanlarıyla girişimli
• 8’i MTA’nın önceden maden yatağı tespit ettiği sahalarda
• 6’sı ağaçlandırma alanlarıyla, 3’ü gölet veya baraj alanlarıyla, 2’si ise HES alanlarıyla çakışıyor
Kürt illerindeki sahalar
Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Muş, Şırnak, Van, Mardin ve Siirt’te toplam 13 saha ihaleye çıktı. Bunlardan Şırnak’taki 851 hektarlık sahayı FKGlobal Maden Petrol İnşaat Gıda Nakliye Emlak Gayrimenkul İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Siirt’teki sahayı ise Akgünler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. kazandı. Bu sahanın bilgi notunda karayolu ve enerji iletim hattıyla çakışma uyarısı bulunuyor.
