Nisan ayında başladıkları eylemleriyle ses getiren Yıldızlar SSS Holding’e bağlı işletmelerde çalışan madenciler, ödeme sözlerinin yerine getirilmemesi üzerine tekrar eyleme başladı. Bakanlık önünde direnen madencilerinle birlikte aileleri de gözaltına alındı. 13 Ağustos’ta gözaltına alınan 82 madenci 30 saatin ardından serbest bırakıldı, Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu ise hala gözaltında.
Fotoğraf: Bağımsız Maden-İş, X
Bağımsız Maden-İş, 6 Ağustos’ta X hesabından yaptığı açıklamada Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Eti Gümüş’ün Elazığ Maden işletmesinde ve Doruk Madencilik’te çalışan işçilerinin hakların hala ödenmediği sebebiyle 10 Ağustos’ta Ankara’da olacaklarını duyurdu. Söz verilen haklarının ödenmesi için 10 Ağustos’ta Ankara’ya giden madenciler, Holding yönetimiyle görüşme tekliflerini reddederek muhataplarının devlet ve bakanlık olduğunu söyledi ve alacakları ödenene kadar Ankara’dan ayrılmayacaklarını duyurdu. İşçilerin eylemlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önüne taşımak istedikleri süreçte işçiler, dört gün boyunca polis engeliyle karşılaştı. 13 Ağustos saat 17.00 civarında maden işçileri, işçilerin aileleri, Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır ve sendikanın Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu’nun da aralarında olduğu 84 kişi gözaltına alındı.
Ankara’da gözaltına alınan Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Doruk Madencilik ve Elazığ’daki Eti Gümüş Maden’de çalışan 82 işçi ve Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır serbest bırakıldı. Bağımsız Maden-İş örgütlenme uzmanı Başaran Aksu ise TCK 216 “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamasıyla gözaltında tutulmaya devam ediyor.
Üç günde yüzlerce gözaltı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın iki ay önce taraflar arasında imzalanan protokolle güvence altına alındığını duyurduğu işçi alacaklarının ödenmemesi üzerine yeniden Ankara’da buluştu.
Bağımsız Maden İş Sendikası, X hesabından yaptığı paylaşımda 10 Ağustos’ta bakanlık önünde eylem yapmak amacıyla toplanan işçilerin taleplerini “Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın verdiği sözü tutması, gasp edilen haklarının Bakanlık tarafından derhal ödenmesi ve hesabının Sebahattin Yıldız ve ailesinden sorulması, Yıldızlar SSS Holding’in bütün işletmelerinin kamulaştırılması” olarak sıraladı.
10 Ağustos’ta bakanlık önünde eylem yapmak amacıyla toplanan, içlerinde Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır’ın da bulunduğu yüzlerce kişi gözaltına alındı. Bağımsız-Maden İş’in X hesabından yaptığı paylaşıma göre desteğe gelen yurttaşlar ve basın mensupları da gözaltıyla tehdit edildi. Gözaltındaki madenciler 12 saat sonra serbest bırakıldı.
15 günlük eylem yasağı
Bağımsız Maden-İş, çağrısını 11 Ağustos için yineledi. Eylemin başlangıç saati olan 11’den beri polis ablukası altında olduklarını bildiren Bağımsız Maden-İş üyeleri, öğleden sonra tekrar gözaltına alındı. Aynı gün içinde Ankara Valiliği, il genelinde 15 günlük eylem yasağı ilan etti. Daha sonra Bağımsız Maden-İş, çağrısını 12 Ağustos için tekrar yineledi. Gözaltına alınan 80’i aşkın kişi gece saatlerinde serbest bırakıldı.
12 Ağustos’ta metro duraklarının kapatıldığını ve gazetecilerin alandan çıkartıldığını belirten Bağımsız Maden-İş sendikası, üçüncü gün de eylemlerini gerçekleştirmek üzere buluştu. Sendikanın Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu, üçüncü günde de gözaltına alınmaları halde halkı bulundukları yerde işçi hakları için sokağa çıkmaya çağırdı. Üçüncü gün yine polis ablukasında başlayan eylemde gözaltı olmadı. Başaran Aksu, Cuma günü madencilerin Cumhurbaşkanının katılacağı etkinliği aileleriyle ziyaret edip istişare etmek istediklerini açıkladı.
Madenciye “Türkiye Geleceğe Hazır” gözaltısı
Eylemlerinin dördüncü günü olan 13 Ağustos’ta işçiler tekrar polis müdahalesiyle karşı karşıya kaldı. Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır ve sendikanın Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu’nun da aralarında olduğu 82 kişi gözaltına alındı. Polisin müdahalesi sırasında iki madenci fenalaştı. Aynı gün Yıldız SSS Holding başkanı Sabahattin Yıldız, holding binasına giren diğer madencilere gün içinde tüm ödemelerin yapacağına dair söz verdi.
14 Ağustos’ta Bağımsız Maden-İş, işçilerin gözaltı sürelerinin 24 saat daha uzatıldığını açıkladı. Madencilerin gözaltına alınmasını protesto eden aileleri de gözaltına alındı. Bağımsız Maden-İş sendikasının avukatı Lütfi Sabri Batı, yaptığı açıklamada bu gözaltıların işçilerin aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılacağı, AKP’nin 25. yılı dolayısıyla düzenlenen “Türkiye Geleceğe Hazır” başlıklı mitinge gitme planlarıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Bağımsız Maden-İş’in farklı illerdeki yurttaşlardan destek çağrısı yanıtsız kalmadı. 14 Ağustos’ta Madenci Anıtı önüne çağrı yapan işçilere İstanbul ve İzmir’de sendikanın çağrısı üzerine toplanan çeşitli sendika ve örgütlerle birlikte Portakal Plastik’e bağlı Petrol-İş Gebze Şubesi üyelerinden de destek geldi. Bağımsız Maden-İş, haklarını alana kadar madencilerin direnişe devam edeceğini bildirdi.
Ne olmuştu?
Elazığ’ın Maden ilçesindeki Eti Gümüş işçileri ile Eskişehir’deki Doruk Madencilik işçileri ödenmeyen ücret ve kıdem tazminatları için aylardır haklarını arıyor.
Doruk Madencilik
Eskişehir’in Mihalıççık ilçesinde faaliyet gösteren Doruk Madencilik, 2022 yılında Yıldızlar SSS Holding’e devredildi. Doruk Madencilik işçileri, devir sonrası yaklaşık 300 işçi altı ay ücretsiz izne çıkarıldığını ve ücret ile kıdem tazminatı ödemelerinde ciddi aksamalar yaşandığını kaydetti.
Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Doruk Madencilik işçileri, ödenmeyen maaşlar ve sağlanmayan haklar sebebiyle 13 Nisan’da Eskişehir’den Ankara’ya yürüyüş başlatmış, altı gün süren yürüyüşün ardından 19 Nisan’da Ankara’ya ulaşmışlardı. Ankara’da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde açlık grevine başlayan işçiler polis müdahalesiyle karşılaşmış, 21 Nisan’da 110 madenci 14 saat gözaltında tutulup serbest bırakılmıştı.
Grev, üç bakanlığın garantörlüğünde varılan uzlaşmanın ardından 28 Nisan’da sona erdi. Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır ve sendika temsilcilerinden oluşan heyet, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüştü. Görüşmenin ardından Çakır, işçilerin alacaklarının ödenmesi için 15 günlük süre istendiğini ve bakanlıkların sürecin garantörü olduğunu açıkladı. Zorla ücretsiz izne çıkarılan işçılerin bu dönemden doğan haklarının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerı tarafından hazırlanacak rapora göre ödenmesi kararlaştırıldı. Müfettiş raporu 20 Temmuz günü Bağımsız Maden-İş’e
teslim etti. Sendika, raporda işçilere zorla ücretsiz izinde tutuldukları dönemin ücretlerinin ödenmesi, kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı hakkının da tespit edildiği, altı işçinin ise sendikal baskıya uğradığı kaydedildiğini belirtti.
Bağımsız Maden-İş, verilen süre dolduğunda ödemelerin tamamlanmadığını belirtti.
Eti Gümüş
Bağımsız Maden-İş’in sitesinde yayımladığı bilgi notuna göre, 2004’ten bu yana Yıldız SSS Holding’e bağlı olan Elazığ Maden’deki Eti Gümüş işletmesinde 2 yıla yakın bir zamandır işçilerin ücretinin ödemediği ve işçileri zorunlu ücretsiz izne yollayarak sigorta haklarının engellendiği, işten çıkanların ise kıdem tazminatının ödenmediği kaydedildi. Bağımsız Maden İş, Eti Gümüş’ün üretimin durduğu Kütahya İşletmesi’nde de yaklaşık 950 işçinin kıdem tazminatı ve ücretini alamadığını kaydetti. ardından 18 Temmuz’da Eti Gümüş işçileri direniş başlattıklarını açıkladı ve 24 Temmuz’da Yıldızlar SSS Holding önüne yürüdü.
Bağımsız Maden-İş üyesi Eti Gümüş ve Doruk Madencilik işçileri 27 Temmuz’da Yıldızlar SSS Holding önünde tekrar oturma eylemine başladı.
30 Temmuz’da Doruk Madencilik işçileri yeniden Yıldızlar SSS Holding önüne geldi. İşçiler, kendilerini holding önündeki ağaçlara zincirledi. Polisin müdahalesiyle işçiler ve sendika yöneticileri gözaltına alındı. Temmuz ayında Bağımsız Maden-İş ve Doruk Maden işçileri, sendikal tazminat, ücretsiz izin dönemi ücreti ve ihbar tazminatı alacaklarının ödenmesi için Yıldızlar SSS Holding ile görüşmeler yaptı. Temmuz ayı sonunda yapılan görüşmelerde maaşların 6 Ağustos’ta yatırılacağı kontratla imza altına alındı. Maaşların 6 Ağustos’ta yatırılması, tazminatların ise üç taksitte ödenmesi kararlaştırılmıştı.
Ancak işçiler, belirlenen tarihte ödeme yapılmadığını açıkladı. Eti Gümüş ve Doruk Madencilik işçileri için 6 Ağustos’a ertelenen ödeme sözü de tutulmadı. Bunun üzerine, Bağımsız Maden-İş üyeleri 10 Ağustos’ta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde eyleme başladı.
