Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ve Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) temmuz ayı hak ihlalleri raporlarına göre temmuzda gözaltılar, tutuklamalar, yargı tacizi, Kürtçe basına yönelik baskılar ve dijital sansür yoğun biçimde sürdü.
Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ve Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG), Türkiye’de basın ve ifade özgürlüğüne yönelik Temmuz 2026 hak ihlalleri raporlarını yayımladı.
Verilere göre 4 Ağustos itibarıyla Türkiye’de 27 gazeteci tutuklu durumda. Raporlarda ayrıca, Türkiye’nin Sınır Tanımayan Gazeteciler’in (RSF) 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre 180 ülke arasında 163. sırada yer aldığı da vurgulandı.
Tutuklu sayıları farklı tarihlerde kaydedilmiştir.
“Bir ayda 12 gazeteci gözaltına alındı”
DFG raporuna göre Temmuz ayında 12 gazeteci gözaltına alındı. Gözaltına alınan gazetecilerden ikisi [Fatma Sibel Gürcihan ve Cem Küçük] tutuklandı. Bu ay içerisinde 3 gazetecinin evine baskın düzenlendi. MKG’nin kadın gazetecilere ilişkin verilerinde ise 5 gözaltı, 1 tutuklama ve 2 ev baskını kaydedildi.
Gözaltına alınanlar arasında Cumhuriyet Gazetesi muhabiri Gülnur Saydam, gazeteci Fatma Sibel Gürcihan, T24 editörü Buse Söğütlü, Odatv editörü Ceren Erdoğdu, Niha+ muhabiri Abbas Vural, Azadîya Welat Yazı İşleri Müdürü Berfin Ay, gazeteci Hazar Dost, BirGün muhabiri Kayhan Ayhan, Deutsche Welle (DW) Türkçe muhabiri Alican Uludağ ve gazeteciler Ali Taş, Fermandar Kardaş ve Cem Küçük de vardı. Söz konusu suçlamalarda gözaltına alınan gazetecilerin haberleri, sosyal medya paylaşımları ve geçmişte katıldıkları eylemler gerekçe gösterildi.
“14 dosyada 33 gazeteci yargılanıyor”
Yargı süreçleri, Temmuz ayının en kalabalık ihlal alanı oldu. DFG’ye göre geçtiğimiz ay içerisinde 14 dosyada 33 gazetecinin yargılanması sürerken, 5 gazeteci hakkında yeni soruşturma, 1 gazeteci hakkında yeni dava açıldı. MKG’nin kadın gazeteciler özelindeki sayımında ise 8 dosya, 11 gazeteci ve 2 yeni soruşturma yer aldı.
Rapora göre Temmuz ayında Aslıhan Gençay ve Sarya Toprak hakkında beraat; Müslüm Koyun ile Yıldız Tar hakkında tahliye kararı verilmesi, tablonun olumlu kısmını oluştururken çok sayıda davanın ileri tarihlere ertelenmesi ve adli kontrol tedbirlerinin sürdürülmesi ise yargı yoluyla baskının devam ettiğini gösterdi.
Dijital sansür: Siteler, hesaplar, platformlar engellendi
Temmuz ayında dijital mecralar yoğun erişim engelleriyle karşılaştı. DFG, 5 internet sitesinin kapatıldığını, 2 habere ve 20 sosyal medya içeriğine erişim engeli getirildiğini kaydetti. MKG ise 17 dijital medya hesabının kapatıldığını, 11 dijital medya platformunun erişime engellendiğini belirtti. Ay boyunca RTÜK verilerine göre çeşitli haberlere 11 kez yayın yasağı getirildi.
Engellemelerde Kürtçe yayın yapan kuruluşlar öne çıktı. Nûmedya24, Azadîya Welat, Ajansa Welat ve Nupel Haber’in internet siteleri; Sendika.Org, soL Haber, Özgürüz ve Jinnews’in sosyal medya hesapları erişime kapatıldı. Jinnews’in X hesabı yedinci kez engellendi.
