Serokê DYAyê Donald Trump li Beştepeyê aşkere kir ku agirbesta bi Îranê re bi dawî bûye û ew êdî naxwaze bi Îranê re dan û standinan bike.
Artêşa Amerîkayê ragihand ku wekî bersiva êrişên dawî yên li ser keştiyên bazirganiyê yên ku êvara Sêşema 7ê Tîrmeha 2026an di Tengava Hurmizê re derbas dibin, wan zêdetirî 80 pêgehên leşkerî yên Îranê kirine armanc.
Fermandariya Navendî ya Hêzên DYAyê (CENTCOM) aşkere kir ku wan ev operasyon bi armanca “berdêla hedefgirtina keştiyên bazirganiyê” li dar xistiye.
Di vê operasyonê de, li gorî bersivdayînê berê 8 qat zêdetir li hedefan dane. Di êrişê de pergalên parastina asmanî, torên kontrola fermandariyê û xalên radarên peravê yên Îranê hatine bombebarankirin. Ev êrîş di heman roja ku DYAyê lîsansa firotina petrola Îranê betal kir de pêk hat. Piştî van geşedanan, bihayê petrolê ji sedî 5an zêdetir bilind bû.
Ji ber vê yekê, danûstandinên DYA û Îranê yên ku di dawiya meha Hezîranê de dest pê kiribûn û bernameya aştiyê ya 60 rojî ketin bin metirsiyeke mezin.
Îran: Amerîkayê peyman binpê kiriye
Tehranê him betalkirina lîsansê him jî êrîşên nû wekî binpêkirina peymana demkî pênase kir. Li gorî nûçeya Rûdawê Wezîrê Derve yê Îranê Abbas Erakçî diyar kir ku li gorî memoranduma agirbesta demkî, heta ku “gef xwarin berdewam bikin” danûstandinên ji bo peymana dawî dest pê nakin û destnîşan kir ku êrîşên DYAyê peyman binpê kiriye.
DYA: Îranê bi van êrişan agirbest binpê kiriye
Her weha Fermandariya Navendî ya Hêzên Amerîkayê (CENTCOM) li ser hesabê xwe yê Xê daxuyaniyek belav kir.
“Hêzên CENTCOMê di cih de bersiv da êrişên dawî yên Îranê yên li ser keştiyên bazirganiyê yên li Tengava Hurmizê.Hêzên CENTCOMê bi cebilxaneyên xwedî arasteyên hesas pêleke nû ya êrişan pêk anî û li Îranê zêdetirî 80 pêgeh kirin armanc.”
Trump: Agirbesta bi Îranê re ji bo min bi dawî bû
Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê(DYA) Donald Trump li Enqereyê aşkere kir ku agirbesta bi Îranê re bi dawî bûye û ew naxwaze bi Îranê re dan û standinan bike.
Donald Trump li Enqereyê di civîna li gel Sekreterê Giştî yê NATOyê Mark Rutte de bersiv da pirsên rojnamegeran.
Rojnamegerekî ji Trump pirsî: “Birêz Serok, gelo agirbesta li gel Îranê bi dawî bû? Belgeya lihevkirinê ya bi Îranê re bi dawî bû?” Trump piçekî rawestiya û anî zimên: “Ji bo min, belê bi dawî bû.”
Trumpê ku ji bo beşdarbûna Lûtkeya NATOyê li Enqereyê ye, diyar kir ku Îranî “nexweş” in û li pey çû: “Dan û standina bi wan re tenê windakirina demê ye.”
Trump destnîşan kir ku ew dê ti carî rê nedin ku Îran bigihe çekên nukleer û anî zimên:
“Wan berê de bi hezaran leşkerên me kuştin. Qasim Silêmanî bi bombeyên li kêlekên rêyan gelek kes kuştin. Min di dema xwe ya yekem de ew ji holê rakir. Ew dahiyekî şeytanî bû.
Trump diyar kir ku ew qet ji Îranê hez nake û weha got:
“Me gelek wext bi wan re xerc kir, ez bawer dikim me wextê xwe vala xerc kir. Ez bawer nakim ew zanibin çi dikin. Ew hem mirovên xerab in û hem jî neşareza ne. Eger ew bi kêr bihata, wan dê yekser peyman îmze bikira. Me serkirdeyên koma yekem û ya duyem ji holê rakirin. Wan hewl da ku min jî ji holê rakin.”
“Ji NATOyê ne razî me”
Donald Trump spasiya Mark Rutte kir lê diyar kir ku ew ji NATOyê ne razî ye. Trump sedema vê yekê wiha rave kir:
“Ji NATOyê ne razî me çimkî wan nexwest di mijara piştgirê yekem ê terorê yê cîhanê de piştgiriya me bikin. Pêdiviya me bi alîkariya wan jî nîne. Min bi Almanya, Fransa û Brîtanyayê re xeber da.”
Trump herî zêde rexne li Spanyayê girtin û got: “Ez bi Spanyayê re neaxivîm. Spanya wextwindakirin e. Ew bûye hevalbendeke gelekî xerab. Erkê ku dikeve ser milê wan bi cih neanî. Bila em hemû pêwendiyên bi wan re bibirin, em neçin serdana wan jî. Bi taybetî Spanya wekî dijminekî tevdigere. Piştre dema bibêjin ‘Em dixwazin bi we re bazirganiyê bikin’ em dê bibînin. Ez naxwazim bi wan re ti bazirganiyê bikim.”
Piştî êrişan bihayê petrole bilind bû
Piştî êrişa DYAyê a li ser Îranê bihayê petrolê îro nêzîkî ji sedî 2an bilind bû.
Bihayê petrola brent 1,38 dolaran anku ji sedî 1,9 bilind bû û gihîşt 75,54 dolaran. Bihayê petrola sivik a Teksasa Amerîkayê (WTI) jî bi rêjeya 1,37 dolaran yanî ji sedî 1,9 bilind bû û gihîşt 71,81 dolaran. Petrola brent û ya Teksasê doh jî nêzîkî ji sedî 3yan biha bûbûn.
