Ji bo 33 kesên ku di Komkujiya Pirsûsê de can dane, li Navenda Çandê ya Amarayê bernameya bîranînê pêk hat. Her weha li Amed, Stenbol, Enqere, Hatay, Dersim û gelek bajarên din komkujî hate bibîranîn.
Qurbaniyên Komkujiya Pirsûsê di 11em salvegera xwe de li gelek bajaran hate bibîranîn.
Di 20ê Tîrmeha 2015an de li ser banga Federasyona Komeleyên Ciwanên Sosyalîst (SGDF), li bajarên cûda 300 ciwan ji bo alîkariya mirovî û pêlîstokên zarokan bibin Kobaniyê, berê xwe dan Rihayê. Dema ciwanan li Pirsûsê, li Navenda Çandê ya Amarayê civîneke çapemeniyê li dar xist, êrîşeke bombeyî pêk hat û di encama êrîşê de 33 ciwan mirin û bi dehan jî birîndar bûn.
Bajarên ku îro lê bîranîna komkujiyê lê hat kirin ev in:
Riha
11em Salvegera Bîranîna Komkujiya Pirsûsê bi pêşengiya Înîsiyatîfa Malbatên Pirsûsê li ber Navenda Çandê ya Amarayê ya li navçeya Pirsûsa Rihayê pêk hat. Di bîranînê de birîndarên komkujiyê, nûnerên SGDFê, ESPê, Platforma Saziyên Demokratîk, Cîgirê Serokê Koma Partiya DEMê Sezaî Temellî û gelek welatî amade bûn.
Hevserokê DEM Partiyê yê Rihayê Nîhat Demîrbîleklî di bîranînê de axivî û bal kişand ser Şoreşa Rojava û wiha got:
“33 rêwiyên me yên xeyalan dixwestin biçin Kobanê û ji zarokan re pêlîstok û şekir bibin. Lê rasterast bûn armanca komkujiyê. Di wê demê de dayikekê gotibû ‘Xwezî li şûna wan em bimirana, em fêrî êşê bibûn lê wan êş nedîtibû.’ Ev gotin bi xwe nîşaneya biratiya gelan e. Em ê têkoşîn û xeyalên wan pêk bînin.”
Li ser navê SGDFê Aslı Demîr jî diyar kir ku beriya 11 salan ji bo avakirina Kobanê ketine rê û ev tişt anî ziman:
“Rêwîtiya wan ji bo biratiya gelên Kurd û Tirkiyeyê bû. Berpirsyarê vê komkujiyê dewlet e ku beriya teqîna bombeyan astengî çênedikir. Qatil hîn nehatine darizandin. Îro şahidên Pirsûsê salvegera komkujiyê li zindanan pêşwazî dikin. Em ê şehîdên xwe çi li zindanan çi li derve bînin ziman.”
Endamê MKYya ESPê Okan Daraci da zanîn ku ew daxwaza aştiyeke adil, wekhev û demokratîk dikin û wiha got: “Li vê baxçeyî xeyalên me veşartî ne. Daxwaza gelan a ji bo azadî û aştiyê qetil kirin. Lê em bin neketin. Aştiyeke ku li ser teslîmiyetê bê ferzkirin em qebûl nakin.”
Wekîlê Serokê Koma DEM Partiyê Sezaî Temellî jî destnîşan kir ku Kobanê hêviya gelan bû û ev tişt vegot: “Hêzên tarî û barbar hevalên me li vir qetil kirin. Rêya wan rêya demokrasiyê, sosyalîzmê û komara demokratîk e. Ji bo pêkanîna xeyalên 33 rêwiyên xeyalan em ê têkoşîna xwe hîn bêtir bilind bikin.”
Amed
Bi pêşengiya Federasyona Komeleyên Ciwanên Sosyalîst (SGDF) cangoriyên Komkujiya Pirsûsê Veysel Ozdemir û Nazli Akyurek, li ser gorên xwe yên li Goristana Yenîkoyê û Goristana 450 Evlerê yên li Amedê hatin bibîranîn.
Parlamenter û rêveberên DEM Partiyê, rêveberên MEBYA-DERê, nûnerên rêxistinên sosyalîst, Dayikên Aştiyê, nûnerên saziyên sivîl û û malbatên cangoriyan tev li bernameyên bîranînê bûn. Di bîranînan de ji bo cangoriyan rêz hate girtin. Pêşî bernameya bîranînê li ser gora Veysel Ozdemîr a li Goristana Yenîkoyê pêk hat. Paşê jî bernameya bîranînê li ser gora Nazli Akyurek a li Goristana 450 Evlerê pêk hat. Di her du bernameyan de jî axaftin hatin kirin.
Endamê SGDFê Devrîm Altinkaynak axivî û wiha got: “Sosyalistên welatparêz ji aliyê AKPê ve bi destê DAIŞê hatin qetilkirin.” Devrîm Altinkaya qala armqanca ciwanan kir û destnîşan kir ku ev ciwanên çepgir û şoreşger di oxira ku di navbera gelê Kurd û Tirk de bibin pir canê xwe ji dest da.
Paşê Hevserokê MEBYA-DERa Amedê Ramazan Dengîz jî axivî û komkujiyên 5ê Hezîranê û 10ê Cotmehê ji bir xist û wiha got: “Bi êrişan pêşiya aştiyê girtin. Ji bo hestên ciwanan em bi cih bînin, ev pêvajo dema wê ye. Divê em li gorî ruhê demê xeyalên qurbaniyan bicih bînin.”
Parlamenterê DEM Partiyê yê Amedê Serhat Eren jî diyar kir û got: “Heta ku hemû komkujiya neyên zelalkirin, ew hêzên li pişt wan komkujiyan neyên darizandin, aştiyek mayînde nayê ser vê axê. Demildest em daxwaz dikin ku hemû hêzên li pey van komkujiyan derkevin holê û kujer bên cezakirin.”
Stenbol
33 kesên ku di Komkujiya Pirsûsê de canê xwe ji dest dabûn, li Kadıkoya Stenbolê hatin bibîranîn. Di bîranînê de ji malbatên Pirsûsê Bayram Boyraz û Ali Sadet, Hevseroka Federasyona Komeleyên Ciwanên Sosyalîst (SGDF) Berfin Polat û Parlamentera Stenbolê ya DEM Partiyê Kezban Konukçu axavîn. Peyamên ji girtîgehan hatibûn yên parêzera Platforma Ji Bo Pirsûsê Edalet Sezin Uçar, Ugur Ok û Hevserokên Partiya Sosyalîst a Bindestan(ESP) Hatice Deniz Aktaş û Murat Çepni di bîranînê de, hatin xwendin.
Daxuyaniya bi sernavê “Ji bo Pirsûsê Adalet, Ji bo Her Kesî Adalet” ku li ser navê Înisiyatîfa Malbatên Pirsûsê hatibû amadekirin, ji aliyê Merve Nur İşleyici ve ku ji komkujiyê bi birîndarî rizgar bûbû, hat xwendin.
Di daxuyaniyê de weha hat gotin: “Beriya 132 mehan, bi sedan kes ku piranî xwendekarên zanîngehê bûn û ji bo avakirina bajarekî wêranbûyî keti bûn rê, li navçeya Pirsûsa Rihayê ku ji bo bêhnvedanê rawestiyan bûn, bûn armanca êrîşa bombeyî ya xwekujî ku ji aliyê DAİŞê ve hat encamdan. Di vê êrîşê de 33 rêwiyên me yên xeyalan nemir bûn û bi sedan hevalên me birîndar bûn. Di nav van 11 salên derbasbûyî de, di serî de Halitaga, bajar bi bajar, kolan bi kolan û qad bi qad me ji têkoşîna xwe ya adaletê bîhnokekê jî paşde gav neavêt. Ev 11 sal in em heman pirsan dipirsin, heman daxwazan tînin ziman û 33 rêwiyên xwe yên xeyalan bi bîr tînin. Lê tevî van hemû salan, ji bo ronîkirina Komkujiya Pirsûsê yek gava bi tenê jî nehatiye avêtin. Çawa ku kujer û berpirsiyarên rastî nehatin derxistin holê, di dirêjahiya doza komkujiyê de ti daxwazên ku me wekî malbat û parêzer anîn ziman nehatin qebûlkirin. Wekî din di dawiya 11 salan de daxwaza me ya adaletê wekî suç hat dîtin; bi hincê ‘heqaret li dadgehê hatiye kirin’ cezayên girtîgehê dan malbatên me.”
Îzmîr
Rêxistinên ciwanan û Înisiyatîfa Malbatên Pirsûsê yên Îzmîrê di 11emîn salvegera Komkujiya Pirsûsê de daxuyaniyek dan û meşek li dar xistin. Di daxuyaniya ku li ber Navenda Çandê ya Turkan Saylanê hat dayîn de, pankarta bi nivîsa “Dê tu xewn nîvco nemîne” û wêneyên kesên di komkujiyê de jiyana xwe ji dest dane hatin hildan. Her wiha gelek caran dirûşmên “Pîrsûsê ji bîr neke, nede bîr kirin”, “Kujer DAIŞ, hevkar AKP” û “Hesabê Pîrsûsê wê bê pirsîn” hatin berzkirin. Daxuyaniya Înisiyatîfa Malbatên Pîrsûsê Onder Aktaş û daxuyaniya Rêxistinên Ciwanan jî Beliz Karapinar xwend.
Enqere
Hezên Ked û Demokrasiyê yên Enqereyê û Rêxistinên Ciwanan di 11emîn salvegera komkujiya Pirsûsê de qurbaniyên komkujiyê bibîranîn. Bîranîna li Rêya Yukselê ya navçeya Çankaya ya Enqereyê pêkhat gelek kes tevlî bûn. Girseyê, bi pankarta li ser wêneyên kesên di komkujiyê de hatine kuştin li kolana Konurê heta cihê bîranînê meşiyan. Di meşe de girsê bê navber dirûşmeyên, “Ji bo Pirsûsê edalet û ji bo hemû kesan edalet”, “Bijî berxwedana Rojava” û “Kujer ÎŞÎD û hevkar jî dewletê” berzkirin.
Metna hevpar a daxuyaniyê ji aliyê Hevserokê Giştî yê SYKPê Mertcan Tîtîz ve hat xwendin.
Şirnex
Li navçeya Cizîrê ya Şirnexê cangoriyên komkujiya Pirsûsê li ser gora Hogir Ozkan a li Goristana Eslî hatin bîranîn. Malbata Hogir Ozkan, rêveber û endamên partiyên siyasî û saziyên civakî û gelek welatî tev li bîranîna bûn. Destpêka bîranînê ji bo cangoriyên Pirsûsê û hemû cangoriyên azadiyê deqeyek rêz hat girtin.
Piştî rêzgirtinê bavê Hogir Ozkan, Mehmet Ozkan ku ji ber nexweşiya xwe nekarî tev li bîranînê bibe bi rêya telefonê got ku wan 2015an Hogir Ozkan weke cejnekî şandiye Pirsûsê lê xwînxwaran nehişt zarokên wan pêlîstokan bigehînin destê zarokên Kobanê.
Hevserokê DEM Partiyê yê Şirnexê Ramazan Ûysal destpêka axaftina xwe de cangoriyên Pirsûsê bi bîr anîn û wiha got: “Beriya 11 salan 33 canên me xistin bin axê, em wan bi rêzdarî bi bîr tînin. Wan ji bo aştiyê û zarokên Kobanê berê xwe dabû Pirsûsê. Ev ax êdî ji xwînê têr bûye, divê em ji çar aliyên ve ji bo aştiyê bixebitin ku êdî xwîn nerije. Divê em li Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk derkevin ku em pêvajoyê bi awayek serkeftî bibin heya serî. “
Hatay
Li navçeya Antakyayê ya Hatayê, ji qurbaniyan Okan Pîrînç li ser gora xwe hate bîranîn. Malbata wî û endamên Platforma Ked û Demokrasiyê ya Antakyayê beşdarî bîranînê bûn. Hevserokê DEM Partiyê yê Hatayê Naîm Ozbek axivî û diyar kir ku wê têkoşîna xwe ya ji bo aştî û demokrasiyê dewam bikin û polîtîkayên înkar û faşîzmê ji holê bêne rakirin. Bîranîn piştî ku qurnefîl li ser gor hate danîn, bi dawî bû.
Dêrsim
Li navçeya Pulur a Dersimê, Çagdaş Aydin li ser gora xwe hate bîranîn. Bavê wî Fethî Aydin li bîranînê axivî û anî ziman ku destnîşan kir ku wê dest ji têkoşînê bernedin. Bîranîn piştî xwendina helbestên li ser Komkujiya Pirsûsê bi dawî bû.
Mêrdîn
Li navçeya Qoser a Mêrdînê Mûrat Yûrtgul û Emrûllah Akhamûr li ser gora xwe hatin bîranîn. Hevserokê Şaxê Mêrdînê yê MEBYA-DER’ê Salîh Kûday li bîranînê axivî û destnîşan kir ku wê têkoşîna cangoriyan dewam bikin. Dayika Mûrat Yûrtgul, Şemsa Yûrtgul jî bi bîr xist ku li gel 11 sal di ser komkujiyê re derbas bûne berpirsyar hîn nehatine darizandin û anî ziman ku wê lêgerîna xwe ya li edaletê dewam bikin.
Bîranîn piştî ku qunefîl li ser gorên cangoriyan hate danîn bi dirûşmên “Şehîd namirin” û “Pirsûsê ji bîr neke, nede jibîrkirin” bi dawî bû.
*Çavkanî: Ajansa Mezopotamya, Ajansa Welat
