Tag: Abdullah Öcalan

Abdullah Ocalan: Divê hiqûqa negatîf veguhere hiqûqa pozîtîf

21 July 2026

Li gorî daxuyaniya Heyeta Îmraliyê ya DEM Partiyê Ocalan di hevdîtinê de diyar kiriye û gotiye, “Biryardariya me ya ji bo avêtina gavên li ser bingehê ruhê banga 27ê Sibatê û çareserkirina pirsgirêkê di nav hiqûqa xwişk û biratiyê de berdewam dike.”

Endamên Heyeta Îmraliyê ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Parti) Pervin Buldan, Mithat Sancar û Ozgur Faik Erol, piştî hevdîtina 5 saetan a di 20ê Tîrmehê de ku li Girava Îmraliyê bi Ocalan re kiribûn, daxuyaniyek dan.

Heyetê hevdîtina xwe ya herî dawî di 24ê Gulanê de bi Abdullah Ocalan re kiribû. Di wê hevdîtinê de jî nîqaşên li ser “qanûna çarçoveyê” hatibûn kirin.

Ocalan di 27ê Sibata 2025an de ji bo PKKê banga danîna çekan kiribû.

PKKê di Gulana 2025an de ragihandibû ku wan xwe fesix kiriye û di Tîrmeha 2025an de jî merasîmeke sembolîk a şewitandina çekan li dar xistibû.

Di peyama nû ya Ocalan de hatiye gotin ku “Êdî dema wê hatiye ku li gorî hesasiyetên her du aliyan zemînekî qanûnî bê amadekirin.”

Heyeta Îmraliyê ya DEM Partiyê di daxuyaniyê de destnîşan kiriye û gotiye, “Piştî demeke dirêj me bi Birêz Abdullah Ocalan re hevdîtineke berfireh pêk anî. Di civînê de mijarên; bûyerên siyasî yên li herêmê, avakirina civaka demokratîk, qonaxa heyî ya pêvajoya aştiyê û rê, rêbaz û şêweyê qanûna çarçoveyê bi berfirehî hate nirxandin.”

Li gorî daxuyaniyê Ocalan ev nirxandin kiriye:

“Biryardariya me dewam dike ku li gorî ruhê banga 27’ê Sibatê gavê biavêje û pirsgirêkê di nava hiqûqa xwişk û biratiyê de çareser bike. Em li ber wê qonaxê ne ku hevgirtin û tifaqa dîrokî ya Kurd-Tirk derbasî ser zemîneke hiqûqî bikin ku ev tifaq li Anatoliyê heqîqeteke dîrokî ye û di hemû qonaxên krîtîk de ji hev cuda nebû. Heqîqeta ‘Eger tu Kurd ji Tirk cuda bike Kurd namîne, eger tu rabe Tirk ji Kurd cuda bike Tirk namîne’ afirandina hiqûqa wekheviyê û jiyaneke hevpar ferz dike.

Dem hatiye ku zemîneke qanûnî bê ava kirin ku hesasiyeta aliyan li ber çavan digire. Em zanibin ku vekirina vê rêyê ya bi sebir firsendeke dîrokî ye nêzîkatiyên ji rêzê, sivik, teng û xizmetê ji paşerojê re nakin biterikînin û bi hev re jiyana hevpar ava bikin. Di çarçoveya rapora ku Komîsyona Demokrasî, Xwişk-Biratî û Piştevaniya Mîllî ya li TBMM’ê hate amade kir, ji bo pêvajoyeke qanûnî û hiqûqî destpê bike, ji bo şer û çek bi temamî ji dewrê bêne derxistin, ji bo rûpeleke nipînû bê vekirin çi ji destê kê tê divê bike.

Tifaqa Kurd-Tirk kevirê esasî yê paşeroja hevpar a Anatoliyê ye. Di her gava ku bê avêtin de divê em çanda vê xakê ji xwe re bikin esas. Pêkan e ku bi sererastkirinên qanûnî ev tifaq bi garantiya hiqûqî bê mayindekirin û li komareke demokratîk bi rengekî azad û wekhev bijîn. Divê hiqûqa negatîf veguhere hiqûqa pozîtîf.

Dîrok firsendekê dide me ku em jiyaneke hevpar ava bikin, di nava edalet û wekheviyê de rûpelekî nipînû vekin. Baweriya min tam e ku em ê bi hev re vê firsendê bi kar bînin, binirxînin.”

Di dawî ya daxuyaniyê de heyetê weha gotiye:

“Weke heyet em vê banga dîrokî ya Birêz Ocalan dîrokî dibînin û careke din destnîşan dikin ku em bi biryar in ku di serî de Meclîs bi hemû saziyên pêwendîdar re diyaloga çêker dewam bikin, pêvajoyê ji bo wergirtina encamê bi pêş ve bibin û li ser bingeha hiqûqa xwişk û biratiyê bigihêjin çareseriyeke mayinde.”

Keskin Bayindir: “Pêvajo bi gotinên xweş nameşe”

11 July 2026 Ferid Demirel

Beriya niha bi salekê 30 gerîlayên PKKyê li bajarê Silêmaniyê yê Herêma Kurdistanê bi merasîmekê çekên xwe şewitandibûn. Hevserokê Giştî yê DBPyê Keskin Bayındir ê beşdarî wê merasîmê bûbû diyar kir di vê pêvajoya salekê de aliyê kurd berpirsyariya xwe pêk aniye lê desthilatdarî û hikûmetê bersiv nedaye van gavan.

Merasîma şewitandina çekan, 11ê Tîrmeha 2025an, Foto: Rojnameya Yeni Yaşamê

Di ser merasîma şewitandina çekan a 30 gerîlayên PKKê re salek derbas bû. Beriya niha bi salekê di 11ê Tîrmeha 2025an de li Şikefta Caseneyê ya li bajarê Silêmaniyê yê Herêma Kurdistanê, gerîlayên PKKyê merasîmek li dar xistibûn û çekên xwe şewitandibûn.

Gerîlayên PKKyê yên ku xwe wekî Koma Aştî û Civaka Demokratîk dan nasîn, beriya şewitandina çekên xwe daxuyaniyek dabûn: “Ji bo serkeftina pratîkî ya pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk wekî pêngaveke niyeta baş û biryardariyê û ji bo ku em ji niha û pê ve têkoşîna xwe ya azadî, demokrasî û sosyalîzmê bi rêbaza siyaseta demokratîk û hiqûqê bimeşînin û li ser bingeha derxistina qanûnên entegrasyona demokratîk, em li pêşiya we çekên xwe bi îradeya xwe ya azad îmha dikin. Em hêvî dikin ku ev pêngava me avêtiye, di serî de ji bo jin û ciwanan, ji bo hemû gelê me, gelên Tirkiye û Rojhilata Navîn û hemû mirovahiyê bi xêr be û aştî û azadiyê bîne.”

Hevserokê Giştî yê DBPyê Keskin Bayindir, Foto: İlke Tv

“Pêngavek bû ku pêşiya siyaseta demokratîk vekir”

Hevserokê Giştî yê Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) Keskin Bayindir yek ji wan kesan bû ku beşdarî wê merasîmê bûbû. Bayindir şewitandina çekan a di merasîma salek berê de bi van gotinan nirxand:

“Çekên hatine veşartin tên derxistin, çekên şikestî tên temîrkirin, çekên hatine berdan dikarin dîsa werin hildan, lê çekên ku hatine şewitandin careke din nayên bikaranîn.”

Bayındir bi bîr dixe ku PKKyê di Kongreya xwe ya 12an de çek wekî amûreke têkoşîna stratejîk ji holê rakiriye û merasîma di 11ê Tîrmeha 2025an de wekî pêngaveke şênber a ku pêşiya siyaseta demokratîk vedike şîrove dike.

“Me heman samîmiyet nedît”

Bayindir dibêje ku “Birêz Ocalan û PKKlê, ji wê rojê heta niha berpirsyariyên xwe bi zêdeyî pêk anîn û nîşan dan ku di pêvajoyê de samîmî ne,” û destnîşan kir ku wan heman samîmiyet û ciddiyet ji dewlet û desthilatdariyê nedîtiye.

Hevserokê DBPyê Keskin Bayındir destnîşan kir Komîsyona li Meclîsê hatiye avakirin pêngaveke girîng e û bi bîr xist ku di rapora hatiye nivîsandin de îfadeya “Pirsgirêka kurd” derbas nabe:

“Tevî vê yekê jî em di aştî û çareseriyê de bi israr bûn. Pêvajo bi mehan daxistin asta meseleya ‘şikeftan’, bi mekanîzmayên ku ji wan re digotin ‘teyîd û tesbît’ lê ji bilî hêdîkirina pêvajoyê bi kêrî tiştekî nedihatin, pêşiya pêvajoyê hat xitimandin. Bi rastî jî, dewlet û desthilatdarî di vê pêvajoya salekê de ji bicihanîna berpirsyariyên xwe dûr man. Tevî vê yekê jî, lêgerîna aştiyê ya bi israr a Birêz Ocalan hişt ku pêvajo berdewam bike.”

“Pêngava şênber tê hêvîkirin”

Pêvajo piştî vê merasîmê ji aliyê medyaya herêmî û navneteweyî û gelek rayedarên welatan ve wekî pêngaveke dîrokî hat nirxandin. Ji wê rojê heta niha, kurdan ev pêvajo ve di çarçoveya “çareseriya pirsgirêka kurd” de, desthilatdariya Tirkiyeyê jî zêdetir di çarçoveya pêkhatina bêçekbûnê de nirxand û di mehên dawî de li ser nîqaşên derdora “qanûna çarçoveyî” asê maye.

Bayindir da zanîn ku di saleke derbasbûyî de civak û siyaseta demokratîk ji desthilatdariyê li benda pêngavên şênber bûn. Li gorî Bayindir pêvajo hatiye “qonaxeke wisa ku bi gotin û hêviyên xweş nameşe”: “Pêngavên qanûnî bûne pêdiviyeke jiyanî. Lewra di warê hiqûqî de qanûna çarçoveyî wê pêşiya siyaseta demokratîk vebike.”

Bayindir derbarê qanûna ku li bendê ne ev tişt anîn ziman: “Ji ber vê yekê, divê qanûna çarçoveyî bi awayekî yekpare û berfireh were Meclîsê. Derbarê qanûnê de agahiyeke me tune ye, tiştek nehatiye ber destê me. Li ser vê qanûnê hin gotegot ketin çapemeniyê. Eger nûçeyên di çapemeniyê de derketine rast bin, wê tu tevkariya vê qanûnê li pêvajoyê nebe.

“Ev pêvajo, pêvajoya derxistina meseleyeke sedsalî ya ji nava geremola şîdetê ber bi bingeha hiqûqê ve ye. Pêşniyara qanûna çarçoveyî ya ku paşeroja wê tê nîqaşkirin, Birêz Ocalan wekî ‘Qanûna Kok’ nirxand. Qanûna kok divê qanûneke wisa be ku mîna xaneya kok bikaribe qanûnên nû ji xwe derxîne. Divê berfireh û yekpare be, di wê hêzê de be ku bikaribe bingeha şîdetê bi temamî ji holê rake. Bi pêşniyarên qanûnî yên palyatîf, bi qanûnên ku poşmaniyê ferz dikin, ev bingeh nayê avakirin.”

“Divê statuya hiqûqî ya Birêz Ocalan teqez hebe”

Keskin Bayindir diyar dike ku derbarê statuya Abdullah Ocalan de jî hêviyên wan hene. Li gorî Bayindir, ji bo ku pêvajo bi pêş ve biçe divê statuya hiqûqî ya Ocalan teqez hebe:

“Eger Birêz Ocalan bibêje ‘Ez bi vî halî nikarim zêdetir berdewam bikim’ û dewlet bixwaze muzakereyan bimeşîne, divê vê pirsgirêkê çareser bike. Ji bo me statuya hiqûqî ya Birêz Ocalan, statuya gelê kurd e. Divê nêzîkatî di vê ciddiyetê de be.

“Ev pêvajoya ku potansiyela bidawîkirina şer dihewîne û çareseriya demokratîk a meseleya kurd dike armanc, di heman demê de pêvajoya vekirina deriyê demokratîkbûna welêt e jî. Di heman demê de divê mirov vê wekî fersendeke dîrokî jî bibîne. Tevî vê rastiyê jî, dema ku ji hev cuda werin destgirtin, meşandina pêvajoyê ne pêkan e. Gerîlayê ku çek berdaye divê bikaribe siyaseta demokratîk bike, di hemû qadên civakî de bikaribe bikeve nava hilberînê. Aştî karekî ewqasî ciddî ye ku nabe bibe qurbana siyaseta rojane, ajandayên siyasî û hesabên hilbijartinê. Divê her kes bi vê hesasiyetê nêz bibe.”

Ramangerê Amerîkî Hardt ji Ocalan re nameyek şandiye

9 July 20269 July 2026

Michael Hardt: “Di vê demê de ku em bi şer, qirkirin û êrîşkariya emperyalîst re rû bi rû ne, bi dîtina min ji aliyê teorîk û pratîkî ve careke din pêwîstî bi enternasyonalîzmê çêbûye.”

Michael Hardt

Ramangerê Komunîst yê Amerîkî Michael Hardt nameyek ji Abdullah Ocalan re şantiye.

Michael Hardt di nameyê de destnîşan kir ku li gorî mercên vê demê divê em jinûve li ser enternasyonalîzmê bifikirin û jinûve ava bikin.

Nameya Michael Hardt bi vî rengî ye:

“Abdullah Ocalan ê hêja,

Di vê demê de ku em bi şer, qirkirin û êrîşkariya emperyalîst re rû bi rû ne, bi dîtina min ji aliyê teorîk û pratîkî ve careke din pêwîstî bi enternasyonalîzmê çêbûye. Lê belê eşkere xuya dike ku ji bo li gorî mercên vê demê be divê em jinûve li ser enternasyonalîzmê bifikirin û jinûve ava bikin. Ez ê minetdar bim ku hûn nêrînên xwe parve bikin ku enternasyonalîzm îro jî projeyeke girîng e divê em enerjiya xwe ji bo wê bi kar bînin, eger bi wî rengî be hingî çawa dikare bê birêkûpêkkirin û dikare roleke çawa bilîze.

Dibe ku têgîna bi kar tînim rast nîne; ji ber mebesta min ji enternasyonalîzmê ne ew feraset e ku xwe dispêre tifaqên navbera netewe-dewletan. Di salên 1970î de lîderê Partiya Panter a Reş Huey Newton weke alternatîfa vê yekê têgeha ‘navcivakî-interkomunalîzm’ (inter-communalism) pêşniyar kir û ez vê hewldanê silav dikim. Bi dîtina min, enternasyonalîzma îro (yan jî her çi nav lê bê kirin) divê projeyeke ji gelek tebeqeyan be. Hin dewletên pêşverû dikarin bi rolekê rabin û tifaqên herêmî di dema bihurî de tevkariyên girîng kirin. Lê belê li gorî agahî û tecrûbeyên xwe dikarim bibêjim ku navenda esasî ya projeyeke enternasyonalîst divê tevgerên azadiyê yên hemdem be. Li gel vê yekê rastiyeke li pêş çavan e ku tevgerên azadiyê di serdema heyî de li hemberî zextên giran û dorpêça îdeolojîk bi zor û zehmetiyên mezin têdikoşin.

Gelek tiştên bêne gotin hene. Zanim ev yek derî li nîqaşeke berfireh vedike. Lê belê ez ê vê carê li vir bisekinim.”

Michael Hardt kî ye?

Bîrmend û teorîsyenê wêjeyê yê Amerîkî ye.

Ew herî zede bi pirtûka “Empire(împaratorî)” ya ku wî bi bîrmendê Marksîst ê Italyayî Antonio Negrî re nivîsandiye, tê nasîn.

Hardt di xebatên xwe de bi giştî li ser ramana siyasî ya postmodern, globalîzm, emperyalîzm, komunîzm û tevgerên civakî disekine.

Michael Hardt li ser felsefeya siyasetê û teoriya wêjeyê xebat û lêkolînan dike. Niha li zanîngeha Duke profesorê wêjeyê ye.

Ocalan: Mezinkirina yekîtiyê berpirsiyariya me hemûyan a hevpar e

6 June 2026

“Mezinkirina lêgerîna Kurdan a ji bo yekîtiya demokratîk, parastina destkeftiyên neteweyî û bihêzkirina nirxên civaka demokratîk berpirsiyariya me hemûyan a hevpar e.“

Lijneya Giştî ya 24emîn a Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK) ku dê du rojan berdewam bike, li bajarê Venlo yê Hollandayê dest pê kir. Lijne bi dirûşma “Yekitiya Neteweyî ya Demokratîk” tê lidarxistin.

Zêdetirî 300 delegeyan beşdarî lijneyê bûn ku tê de ji hemû beşên Kurdistanê û ji dervayî welat siyasetmedar, nûnerên saziyan, rewşenbîr û nivîskar hatine cem hev. Civîn bi xwendina sirûda neteweyî Ey Reqîb û rêzgirtinê dest pê kir. Piştî vê yekê, Hevserokên KNKê Ahmet Karamus û Zeyneb Murad axaftina vekirinê kirin.

Her weha Rêberê PKKê Abdullah Ocalan jî peyamek ji 24emîn Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK) re şand.

Ocalan di peyama xwe de destnîşan kir ku her nîqaşek ku li ser paşeroj, yekîtiya neteweyî, mafên demokratîk û vîna hevpar a gelê Kurd tê kirin, di meşa dîrokî ya gelê me de xwedî cihekî girîng e.

Her weha Abdullah Ocalan diyar kir ku berî her tiştî, pêşxistina çanda diyalog, guftûgo û xebata hevpar di navbera Kurdan de erkekî dîrokî ye.

Peyama Abdullah Ocalan wiha ye:

“Welatparêzên hêja, nûnerên qedirbilind, mêhvanên birûmet;

Berî her tiştî ez 24emîn Civata Giştî ya Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê bi hestên xwe yên herî ji dil silav dikim û vê hevdîtina we ya bi wate û 27 saliya KNKê pîroz dikim. Di avakirin û damezrandina Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK) de, min jî ji aliyê xwe ve ked da û piştgirî lê kir. Li zindanê be jî, gorî derfetan, min xebata we şopand û dem dem jî pêşniyarên xwe ji we re şandin.

Her nîqaşek ku li ser paşeroj, yekîtiya neteweyî, mafên demokratîk û vîna hevpar a gelê Kurd tê kirin, di meşa dîrokî ya gelê me de xwedî cihekî girîng e.

Gelê Kurd îro di qonaxeke pir girîng a dîroka xwe de derbas dibe. Kurdên ku bi sedsalan rûbirûyê polîtîkayên înkar, tunekirin, parçekirin û bêstatûbûnê hatin hiştin, bi berdêlên mezin vîna xwe ya azadiyê parastin, şiyana xwe ya siyasî pêş xistin û bûn yek ji dînamîkên civakî yên herî girîng ên Rojhilata Navîn. Êdî ne pêkan e ku mirov qala hevkêşeyeke Rojhilata Navîn bike ku tê de Kurd neyên hesibandin û vîna wan tune bê zanîn.

Ev rastî ji bo Kurdan berpirsiyariyên nû jî tîne. Berî her tiştî, pêşxistina çanda diyalog, guftûgo û xebata hevpar di navbera Kurdan de erkekî dîrokî ye. Yekîtiya neteweyî ya Kurdan ne armanceke ku tenê tevgerek, partiyek an jî aliyekî siyasî bi tena serê xwe pêk bîne. Ev yekîtî dikare bi keda hevpar a hemû hêzên siyasî, rewşenbîr, jin, ciwan û dînamîkên civakî yên Kurd ava bibe.

Yekîtiya demokratîk a navbera Kurdan, ne pejirandina cudahiyan e; berevajî vê, gihîştina cudahiyan e li ser zemîneke demokratîk. Armanc ne yekdengî ye, armanc ew e ku mirov di mijarên neteweyî yên hevpar de vîneke hevpar nîşan bide. Pêşxistina helwesteke hevpar di mijarên sereke yên ku berjewendiyên gelê me de ne, rênedana bikaranîna Kurdan a li dijî hev û parastina destkeftiyên neteweyî bi hişmendiyeke hevpar, divê di nav prensîbên bingehîn ên yekîtiyê de bin.

Ji ber vê yekê, pêşxistina pêvajoyeke berfireh a diyalog û muzakereyê di navbera Kurdan de xwedî girîngiyeke mezin e. Rêya derbaskirina xeyîdandin û veqetînên borî ne şer e; axaftin, nîqaşkirin û dîtina çareseriyên hevpar e. Fikra kongreyeke neteweyî ya demokratîk jî divê wekî îfadeya saziyî ya vê hewceyiyê bê dîtin.

Ligel vê yekê, pêşeroja gelê Kurd tenê bi yekîtiya neteweyî ve girêdayî nîn e, di heman demê de bi têgihîştina civaka demokratîk ve jî girêdayî ye. Nêrîna civaka demokratîk esas digire ku pirsgirêk ne bi şer û tundûtûjiyê, belê bi siyaset, hiqûq û guftûgoya demokratîk çareser bibin. Ev nêrîn wekheviya gelan, demokrasiya herêmî, rêxistinbûna azad û jiyana hevpar diparêze.

Hilbijartina dîrokî ya li pêşiya gelê Kurd tenê nîqaşeke statûyê nîn e. Mijara sereke ew e ku dê jiyaneke civakî ya çawa bê avakirin. Têgihîştina civaka demokratîk, azadiya gelê me bi azadiya gelên din re dinirxîne; armanca wê ne şer e jiyana hevpar e, ne parçekirin e yekîtiya demokratîk e.

Tişta ku îro pêdiviya me pê heye; ruhê yekîtiya neteweyî ya bihêz di navbera Kurdan de, piştevaniya demokratîk bi gelên Rojhilata Navîn re û dîtineke hevpar a paşerojê ye ku li ser bingeha azadiyê ava bibe. Ji ber vê yekê, mezinkirina lêgerîna Kurdan a ji bo yekîtiya demokratîk, parastina destkeftiyên neteweyî û bihêzkirina nirxên civaka demokratîk berpirsiyariya me hemûyan a hevpar e.

Bi van hest û ramanan ez civîna we careke din silav dikim û hêvî dikim ku nîqaş û encamên ku dê derkevin holê, xizmeta yekîtî, azadî û paşeroja demokratîk a gelê me bikin.

Ez serkeftinê dixwazim û hemû beşdaran bi rêz silav dikim.”

Derbarê KNKê de

Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê(KNK) hevpeymaniya partî û rêxistinên civaka sivîl ên ji Kurdistanê û diyasporaya kurdan de ku di 24ê gulana 1999an de di civîneke giştî de bi amadebûna 700 nûner û mêvanên kurd û biyanî li bajarê Amsterdam a paytexta Holendayê, bi navê KNK, Kongra Neteweyî ya Kurdistan hatiye avakirin.

Erka kongreyê ya sereke pêşxistina yekîtiya neteweyî yê di navbera gelê Kurd û di asta navneteweyî de nûnertiya berjewendiyên gelê Kurd dike. Navenda KNKê li Brukselê ye û ofîsên KNKê li Hewlêr (Herêma Kurdistanê) û Qamişlo (Rojavayê) hene.

Kongreya KNKê di 26ê Gulana sala 1999an de di civîna damezrandina rêxistinê de hatiye pejirandin û zanyar Îsmet Şerîf Wanlî wekê serokê yekem hatibû ragihandin. Peymana kongreyê herî dawî di civîna nehan de ku di Kanûna sala 2008an de hatiye lidarxistin, hatiye guhertin.

Di salên dawî de konferansên ku ji aliyê komê ve hatine lidarxistin, daxwaza kongreyê ji nû ve dubare kirin ku nasnameya neteweyî ya kurdan were naskirin.

361 kes ku gelek ji wan nûnertiya rêxistinên ji Kurdistanê û diasporaya kurd dikin bi fermî wekê endamên KNKê hatine diyar kirin. Bi tevahî KNK ji zêdetirî 70 partiyên siyasî û rêxistinên civaka sivîl ên ji her beşên Kurdistanê û diasporayê pêk hatiye. Konseya rêveberiyê dezgeha herî bilind ê KNKê ye. Endamên konseyê ji aliyê civata giştî ya KNKê ve ji bo demek du salan têne hilbijartin.

DEM Partiyê ji bo “Mafê Hêviyê” ji Konseya Ewropayê re name şand

5 June 2026

Hevserokên Giştî yên DEM Partiyê Tuncer Bakirhan û Tulay Hatimogullari nameyek ji Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê re şand û jê xwestin mijara “Mafê Hêviyê” ya ji bo Abdullah Ocalan bigire rojeva civîna xwe.

Hevserokên Giştî yên Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan(DEM Partî) Tulay Hatimogullari û Tuncer Bakirhan bi boneya ku Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê, mijara “Mafê Hêviyê” ya ji bo Rêberê PKKê Abdullah Ocalan bigire rojeva civîna xwe, ji komîteyê re nameyek şand.

Komîte hefteya bê dê civîna xwe li dar bixe. DEM Partiyê derbarê şandina nameyê de li ser hesabê xwe yê medya civakî daxuyaniyek kurt belav kir.

Peyama DEM Partiyê bi vî rengî ye:

“Hevserokên me Tulay Hatimogullari û Tuncer Bakirhan derbarê biryara Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) ya li ser binpêkirina Mafê Hêviyê di doza Birêz Abdullah Ocalan de, ku dê di rojeva civîna Komîteya Wezîran a hefteya bê de be, nameyek ji Komîteya Wezîran re şandin.

Di nameyê de hat xwestin ku Komîteya Wezîran bi cidî biryarê binirxîne û di demek zûtirîn de ku dibêje Birêz Abdullah Ocalan jî divê ji Prensîbên Nelson Mandela û prensîba Mafê Hêviyê, ku her du jî biryarên girêdayî yên Neteweyên Yekbûyî ne, sûd werbigire, bi dawî bike.

Her wiha hat destnîşankirin ku ev mijar bi Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a li Tirkiyeyê ve girêdayî ye, divê ji hêla Komîteya Wezîran ve bi awayekî avaker û pabendbûna bi prensîbên bingehîn ve were nirxandin.”

KCK: Gotina dibêje “avêtina gavên hiqûqî bi çekdanînê ve girêdayî ye’ ne rast e

5 May 20265 May 2026

Di yekem salvegera fesixkirina biryara PKKyê de rêveberiya KCKyê civîneke çapemeniyê li dar xist û got: “Ew gotinên ku avêtina gavên hiqûqî ‘bi tespît û teyîtkirina danîna çekan ve girê didin’ rastiyê îfade nakin.”

Rêveberên KCKyê Sozdar Avesta û Mûstafa Karasû, Foto: ANFnews

Piştî ku Abdullah Ocalan di 27ê Sibaha 2025an de bang kir û xwest PKK xwe fesix bike, PKKyê di navbera 5 û 7ê Gulana 2025an de kongreyek li dar xist û biryara fesixkirinê da. PKKyê bi navê Rêveberiya Tevgera Apoyî di yekem salvegera vê kongreyê de civîneke çapemeniyê li dar list.

Rêveberên KCKyê Sozdar Avesta û Mûstafa Karasû, li nav sînorên Herêma Kurdistanê ev civîn li dar xist û ANFyê jî vîdeo û teksta vê civînê belav kir.

Di civînê de endama Desteya Rêveber a KCKyê Sozdar Avesta tekst bi kurdî, endamê Desteya Rêveber ê KCKyê Mûstafa Karasû jî bi tirkî xwend. Di tekstê de hatiye gotin ku, gotinên desthilata AKPyê û çapmeniya nêzî wê yên dibêjin “avêtina gavên hiqûqî ‘bi tespît û teyîtkirina danîna çekan ve girê didin’ rastiyê îfade nakin.”

Di daxuyaniyê de gavên ku piştî banga Ocalan a 27ê Sibatê û heta niha hatine avêtin, hatin diyarkirin û hate gotin: “Ji bo ku pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk bi pêş bikeve divê bi biryareke siyasî statuya Rêber Apo bê diyarkirin, dîsa ji bo ku siyaseta demokratîk bi awayekî azad bi pêş bikeve divê gavên qanûnî bêne avêtin. Bi temamî çek danîn û ketina nava siyaseta demokratîk bi avêtina gavên hiqûqî dibe. Ev rastî ji destpêka pêvajoyê heya niha ji hêla hemû derdoran ve tê zanîn.”

“Muzakerevanê sereke Ocalan e”

Di berdewama daxuyaniyê de hatiye xwestin ku statuya Ocalan were diyarkirin: “Me, weke Tevgera Azadiya Kurd di kongreya xwe de ku PKK hate fesixkirin û li dijî Tirkiyeyê têkoşîna çekdarî hate bi dawîkirin, biryar girt ku pêvajoya aştî û civaka demokratîk ji hêla Rêber Apo ve bê meşandin. Sermuzakerevan û pêşengê vê pêvajoyê Rêber Apo ye. Divê li gorî vê rastiyê weke muxatabê esasî rewşa siyasî ya Rêber Apo diyar bibe û bikare xwe bigihîne şertên xebata azad. Ev pêvajo, tenê bi vî awayî dikare bi rengekî rast bê meşandin û encamê bi xwe re bîne. Di vê pêvajoyê de me tiştên pêwîst kirin, heya kes li bendê nebû ku em di vê astê de gavan biavêjin. Êdî ji bo ku pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk biçe encamê divê statuya Rêber Apo bê diyarkirin, gavên qanûnî û hiqûqî bêne avêtin. Xwestek û bendewariya gelê me jî, hêzên demokratîk û ya me jî ev e.”

Desthilatdar rexne kirin

Rêveberiya KCKyê destnîşan kiriye wan heta niha gelek gaz avêtine û desthilata AKPyê û medyaya nêzîkî wê rexne kirin: “Me her tim ji bo çareseriya siyasî-demokratîk, raya giştî ya Kurd amade kir û peyamên erênî dan gelên Tirkiyeyê, em di vê mijarê de hesas nêzîk bûn, lê hin berdevkên desthilat û çapemeniya nêzîkî desthilatê, amadekirina raya giştî li aliyekî, berevajî ji bo avakirina hest û fikrên neyînî kar kirin, helwest raber kirin. Nêzîkatiya neyînî ya li hemberî muxalefetê jî bûye sedem ku ji pêvajoyê re desteka civakî zêde nebe.”

Ji 27ê Sibata 2025an û heta niha çi qewimîn?
Rêveberiya KCKyê ji 27ê Sibata 2025an heta niha gavên ku wan avêtina niha rêz kirine:
“Rêber Apo di banga xwe ya 27’ê Sibata 2025an de şert û mercên ku PKKyê pêşxistine û sedemên wê danî holê. Rêbertî, girêdayî encama pêşketinên ku di nava 50 salan de derketine pêş ji PKKyê xwest ku xwe fesix bike û têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê bidawî bike. Tevgera me, piştî vê bangê 1’ê Adarê agirbesta yek alî ragihand.
Piştî vê bangê gelek derdor û şexsiyetan diyar kirin ku ew ê PKK li gorî vê tevnegere. PKK ya ku weke tevgera Rêbertî derketiye holê, PKK ya ku li ser xeta Rêbertî têdikoşe û bi pêş dikeve, di demeke kurt de kongreya xwe kom kir. PKKye bê teredût banga Rêbertî xiste pratîkê; di vê çarçoveyê de biryara fesixkirina PKKyê girt û têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê bi dawî kir. Di encamê de hate gotin ku ancax Rêber Apo dikare van biryaran têxe pratîkê û weke sermuzakerevan dikare pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk bimeşîne.
‘Rêber Apo bersiva erênî da banga Bahçelî’
Rêber Apo ji 1993yan heya roja me ya îro çendîn car agirbestên yek alî îlan kir, ku bikare bi awayekî demokratîk pêşiya çareseriya pirsgirêka Kurd veke. Ji bo vê pêşniyarên çareseriyê bi pêş xistiye, bi maqul-aqilan e nêzîk bûye ku li dinyayê heya niha nêzîkatiyek bi vî rengî nehatiye dîtin. Lê belê dewleta Tirk, ji ber ku wê demê xwediyê çareseriyeke polîtîk nebû ev hewildan bê encam man. Serokê Giştî yê MHP’ê û şirîkê desthilata heyî Devlet Bahçelî 22yê Cotmeha 2024an de bang kir. Rêber Apo jî bi îhtîmala ku ji nava dewletê îradeya çareseriyê bi pêş bikeve bersiveke erênî da vê bangê.
‘Ji bo pêşî li çareseriyê bê vekirin gavên mezin avêtin’
Tevgera me ya Azadiyê, ji ber ku ji hêza çareseriya Rêber Apo bawer dike biryarên wisa pir radîkal ên weke fesixkirina PKKyê û bidawîkirina têkoşîna çekdarî girt. Tenê gavên wiha mezin dikarin pêşiya çareseriyeke demokratîk vekin. Di vê mijarê de me xwest îrade û biryardariya xwe nîşan bidin. Ji ber vê Hevseroka me ya Konseya Rêveber a KCKyê Besê Hozat, 11ê Tîrmeha 2025an bi 30 hevalên me yên gerîla re çekên xwe şewitandin. Bi vî awayî hate ispatkirin ku dema şertên guncav ên siyasî bi gavên pêwîst ên hiquqî bêne avakirin, bi hezaran gerîla jî wê çekên xwe deynin. Ji xwe wê demê Devlet Bahçelî jî di vê çarçoveyê de axivî û got, diviyabû ew kesên ku çek şewitandine bi derxistina qanûnên pêwîst berê xwe bidana Tirkiyeyê. Devlet Bahçelî bi vî awayî vegera li Tirkiyeyê wê çawa bibe danîbû holê.
‘Me hêzên xwe yên çekdar vekişand’
Weke Tevgera Azadiyê, ji bo bidawîkirina têkoşîna çekdarî û ji bo bikarin îradeya xwe ya çareseriya siyasî-demokratîk deynin holê me hêzên xwe yên di nava sînorên Tirkiyeyê de derxistin derveyî sînor. Me li Herêmên Parastinê yên Medyayê hin mewziyên xwe jî ji ber şerekî gengaz vala kirin. Dîsa sala 2017an me hin rêveberên MÎTê yên dîl girtibûn, me ev kes jî teslîm kir.
Me ev gav hemû ji bo avêtina gavên siyasî û hiquqî avêt, ku bikarin xwe bigihînin çareseriya siyasî-demokratîk. Di vê pêvajoyê de li Îmraliyê bi Rêbertiya me re hin hevdîtin çêbûn û hin şehîdên me yên li Herêmên Parastina Medya hatin girtin. Derveyî van mijaran, heya niha wisa gaveke cudatir nehatiye avêtin.
‘Rapora Komisyonê neketiye pratîkê’
Komîsyona ku li meclîsê ava bû, me erênî dît. Lê belê pêvajoya amadekirina raporê pir dirêj ajot û raya giştî baş nehate amadekirin. Li gel ku muxatabê esasî Rêbertiya me ye û aliyê çareseriyê ye, di vê pêvajoyê de komîsyona meclîsê bi rêbertiya me re tenê carekê hevdîtin kiriye. Di encamê de komîsyona meclîsê raporek amade kir. Rexmî hemû kêmasiyên xwe jî ev rapor di pratîkê de dikare bandorên erênî bide çêkirin. Lê belê hîn jî feraset û pêşniyarên di raporê de pratîze nebûne. Ev jî wisa nîşan dide ku desthilat, bi awayekî rast û samîmî nêzî pêvajoya aştî û civaka demokratîk nabe.”

Peyama Newrozê ya Ocalan li Amedê hate xwendin

30 March 202621 March 2026

Ocalan got, “Pêvajoya ku me di 27’ê Sibata 2025’an de da destpêkirin, armanc dike ku bingehên yekitiyekê li gorî ruhê Newrozê vejîne.”

Di pîrozbahiya Newrozê ya Amedê de peyama Abdullah Ocalan hate xwendin. Ocalan got, “Di destê me de ye ku em îsal ji bo tevahiya gelên Rojhilata Navîn veguherînin saleke rasteqîn a azadiyê.”

Kurdiya peyamê Veysî Aktaşê salên dirêj li Girtîgeha Îmraliyê bi Abdullah Ocalan re mabû û Tirkiya wê jî aktivîsta Tevgera Jinên Azad (TJA) Medya Aslanê xwend.

Ocalan di peyama xwe de wiha gotiye:

“Destana Newrozê bi hezar salan e ku ji aliyê gelên Rojhilata Navîn ve wekî cejna vejînê, berxwedanê û biharê tê pîrozkirin.
Newrozê ruhê berxwedan û vejînê yê gelên me vejand.
Sembol û kesayetiyên Newrozê giyanê vê herêmê nîşan didin. Dehaq temsîla pergala şaristaniya dewletîn e; marên li ser milên wî ku her roj mejiyê du ciwanan dixwin hovîtiya dewleta Asurî temsîl dikin, Kawayê Hesinkar remza berxwedanê li dijî zilmê ye.
Şerên olî, mezhebî û çandî yên ku hezar sal in li Rojhilata Navîn berdewam in, derba herî mezin e li çanda jiyana hevbeş a di navbera gelan de. Her ku her nasname û her bawerî hewl dide vekişe hundirê qalikê xwe û yê din bike dijmin û bi vî awayî hebûna xwe bidomîne, dûrketina di navbera gelên me de kûrtir dibe. Nirxên me yên hevpar û çanda me ya hevpar tên paşguhkirin, cudahiyên me wek sedema şer tên dîtin.
Bi awayekî rojane israra li ser domandina polîtîkayên kevnar li herêmê karesatek bi xwe re aniye. Parçebûnên ku ji ber polîtîkayên tepeserkirin, înkar û dijminatiyê yên ku nemaze li Rojhilata Navîn hatine afirandin, mixabin îro ji bo destwerdanên emperyal wek hincet hatine dîtin.
Her çiqas şerên olî û mezhebî yên ku sê sedsalan li welatên Ewropî dewam kirin bi Peymana Westfalya ya sala 1648’an hatibin çareserkirin jî, berdewamiya heta îro ya van pevçûnan li Rojhilata Navîn ji bo gelên me bûye sedema trajediyên kûr. Lêbelê, îro derfeta me heye ku çand û bawerî careke din bikarin bi hev re bijîn. Di destê me de ye ku em jîngeha şer û kaosê ya ku li Rojhilata Navîn tê afirandin veguherînin baxçeyê azadiyê ji bo hemû gelan. Em dikarin trajediyên ku li ser me tên ferzkirin berevajî bikin û ji bo gelan jîngeha azadiyê biafirînin.
Niha, rûpelên veşartî yên dîrokê derdikevin holê, îhtîmala aştiyê di navbera gelan de û avakirina neteweya demokratîk zêde dibe. Her ku kevneşopiyên dewletê yên Sunnî û Şîe û kevneşopiyên neteweperestî tên derbaskirin, derfeta jiyana azad a di navbera gelan de xurt dibe.
Îro rûpeleke nû vebûye. Rê ji bo gelên vê herêmê hatiye vekirin ku bi hev re bi awayekî azad bijîn.
Pêvajoya ku me di 27’ê Sibata 2025’an de da destpêkirin, armanc dike ku bingehên yekitiyekê li gorî ruhê Newrozê vejîne.
Ji bo vê yekê, divê em bawer bikin ku çand û bawerî dikarin bi hev re bijîn, em dikarin ji îdeolojiyên teng ên neteweperest derbas bibin û li ser bingeha entegrasyona demokratîk bibin yek û bi hev re hebûna xwe ava bikin. Divê em wê hişmendiyê derxin holê ku em dikarin wekî di dîroka me de çêbûye îro jî li hemberî her cure şer, xizanî û hovîtiyê bi ser bikevin.
Newroza 2026’an bi hemû geşbûna xwe nûjenkirina vê dîrokê ye. Dîrok niha derdikeve holê, digihîje firsendeke mezin ji bo hişmendiya li ser bingeha nasnameya çandî ya rastîn.
Wate û hêza Newrozê wekî ‘niha’ derdikeve ser dika dîrokê. Newrozên îsal û yên salên pêş xwedî girîngiyeke dîrokî ya bi vî awayî ne.
Newroza 2026’an ji rehên xwe ji nû ve zindî dibe, di kêliya niha de bi gaveke mezin ber bi demokratîkbûn û entegrasyona demokratîk ve dibe nûjen; rengê Newrozê werdigire.
Cejna Newrozê, wekî di dîrokê de, ji nû ve zindî dibe, bandora xwe li dilê Rojhilata Navîn piştrast dike û careke din wekî sembola yekbûna demokratîk li seranserê herêmê rola xwe dilîze. Nuhabûneke girîng diqewime û ew ê berdewam bike.
Newroz heta niha bi nirxên sembolîk dihat pîrozkirin. Niha, Newroz ne xewnekê yan jî utopyayekê temsîl dike, ew jiyaneke civakî ya pêkhatî û pêşketî temsîl dike. Newroz ew roj e ku em xwe hem ji hêla wateyî ve û hem jî ji hêla fîzîkî ve nas dikin.
Em xwe di Newrozê de ji hemû têkilî û wateyên nebes ên ku bi berdewamî me aciz dikin paqij bikin û em jiyanê bi şêwazeke têkiliyê ya jêhatî, bi kûrahiya wateyê, bi exlaqekî nû ya azadiyê û bi têgihîştineke estetîk a nû hembêz bikin.
Em felsefeya ‘Jin, jiyan, azadî’ di hemû têkiliyên xwe de bixin pratîkê û jiyaneke azad bi dest bixin. Em fêm bikin ku Newroz êdî ne hêvî, xewn an teorî ye, ew kêliya sepandina pratîkî ye. Werin em bi hişmendiyeke jêhatî û kûrahiyeke temam a wateyê bersivê bidin vê kêliya sepandina pratîkî.
Bi boneya Cejna Newrozê, di destê me de ye ku em vê salê veguherînin saleke azadiya rasteqîn ji bo hemû gelên Rojhilata Navîn û kevneşopiya dostaniyê û hevgirtinê di navbera gelan de ava bikin. Em dikarin bi dawîanîna dabeşbûnên etnîkî û olî-mezhebî û pevçûnên birakujiyê û bi misogerkirina yekitiya hemû çand û baweriyên olî li ser bingeha azadî û biratiyê vê yekê pêk bînin.
Li hember hilweşîna mezin a civakî û ekolojîk a ku ji aliyê modernîteya kapîtalîst ve hatiye afirandin, me girêdayî ruhê azadiya Newrozê çareseriyeke modernîteya demokratîk li ser bingeha siyaseta demokratîk, prensîbên ekolojîk û azadiya jinan pêş xist.
Em rê nedin ku Rojhilata Navîn ku çandê diafirîne, ji aliyê hêzên hegemonîk ve bibe qada şer. Wekî di dîrokê de çêbû, em dikarin îro jî bi hev re astengiyên li pêşiya vê çanda mezin ku bikare xwe bi awayekî azad îfade bike û li ser bingeha nasnameyên xwe yên rastîn entegre bibe, derbas bikin. Dema ku em nexweşiyên neteweperestî û mezhebî li dû xwe bihêlin û çanda dîrokî ya hevgirtinê ya hezar salan di navbera gelên xwe de xurt bikin, tu astengiyek namîne ku em nikaribin derbas bikin.
Mimkun e ku mirov bi ruhê yekitiyê siyaseta demokratîk diyarî bike. Heke em bixwazin têkoşîna hezar salan a bindestan tacîdar bikin, cihê vê yekê li Rojhilat jî li Rojava jî ne di hawîrdora çandî ya kapîtalîst de ye, cihê wê hawîrdora azad a Rojhilata Navîn e. Em dikarin entegrasyona demokratîk li van axan li ser bingeha hevdîtineke rasteqîne û mirovahî, yekitî, hevgirtin û dostaniyeke nû nûjen bikin.
Ez Cejna Remezanê li gelê me pîroz dikim û hêvî dikim ku ruhê cejnê aştî û yekitiyê geş bike.
Newroza 2026’an cara yekem e ku ji aliyê gelên me ve bi ruhê entegrasyona demokratîk, aştî û yekitiyê tê pîrozkirin. Ez bi hemû hêza xwe piştgiriyê didim vê ruh û îradeyê û hêvî dikim ku Newroza îsal ku bi rastî jî heq dike ku wekî ‘Roja Nû’ were pîrozkirin, di salên pêş de bibe wesîleya meşa biheybet; ez ji hemû gelên me re aştiyê dixwazim. Ez we hemûyan bi hezkirin silav dikim.
Abdullah Ocalan
Girtîgeha Îmraliyê