Li gorî Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR), ji destpêka sala 2026an ve leşkerên Tirkiyeyê bûne sedema mirina 9 sivîlan û birîndarbûna 41 kesan.
Sînorê Tirkiye û Sûriyeyê, Foto: Wikipedia, (William John Gauthier)
Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR) di daxuyaniyekê de ragihand ku di meha Tîrmeha 2026an de, leşkerên Tirkiyeyê bûne sedema mirina du sivîlên sûriyeyî û birîndarbûna 27 kesan.
Li gorî daxuyaniya SOHRê sivîlên sûriyeyî hewl dane bi awayekî neqanûnî derbasî axa Tirkiyeyê bibin û leşkerên Tirkiyeyê gule bera wan dane yan jî ew îşkence kirine.
Saziyê diyar kiriye ku, li herêma Reqayê 11 kes birîndar bûn, li Hesekê yek kes hat kuştin û 16 kes birîndar bûn, li Helebê jî yek kes hat kuştin.
SOHRê diyar kiriye ku ji destpêka sala 2026an ve leşkerên parastina sînor ên Tirkiyeyê bûne sedema mirina 9 sivîlan û birîndarbûna 41 kesan.
Li gorî agahiyan, ji destpêka salê ve, li Hesekê 2 kes hatin kuştin û 16 kes birîndar bûn, li Reqayê 2 kes hatin kuştin û 24 kes birîndar bûn, li Helebê 5 kes hatin kuştin.
SOHRê di daxuyaniya xwe de bang kir ku êrişên li dijî sivîlên li ser sînor rawestin û rêz li mafên mirovî û standardên navneteweyî yên parastina sivîlan were girtin.
SOHRê her wiha bikaranîna hêza zêde li dijî sivîlên ku hewl didin sînor derbas bikin şermezar kir û daxwaz kir ku hemû kesên berpirsiyarê binpêkirinên li dijî sivîlan in, bila li gorî qanûnan werin lêpirsîn.
Sînorê Sûriye-Tirkiye: Binpêkirinên mafên mirovan (2014–2026)
Bûyerên ku ji aliyê rêxistinên mafên mirovan û çavdêrên serbixwe ve hatine belgekirin
Li gorî Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR), ji destpêka sala 2026an ve leşkerên parastina sînorê Tirkiyeyê bûne sedema mirina 9 sivîlan û birîndarbûna 41 kesan.
2014
Zarokê 14 salî li Qoserê hate gulebarankirin
Dema ku malbatek sûriyeyî ji Şamê reviyabû û dixwest ji navçeya Qoserê ya Mêrdînê derbasî Tirkiyeyê bibe, ji ber gulebarana li ser wan kurê wan ê 14 salî ji piştê serê xwe birîndar bû.
Çavkanî: Bianet
2014
Saada Darwich li sînorê Cizîrê hate kuştin
Di dema hewildana derbasbûna ji Derika Rojava ber bi aliyê Tirkiyeyê ve de, Saada Darwich a 28 salî di encama gulebaranê de li ber çavên zarokên xwe can da.
Çavkanî: Bianet
2016
HRW: 5 kes hatin kuştin, 14 kes birîndar bûn
Rêxistina Çavdêriya Mafên Mirovan (HRW) di rapora xwe ya sala 2016an de ragihand ku di mehên Adar û Nîsanê de hêzên parastina sînorê Tirkiyeyê gule bera sivîlên sûriyeyî dane.
Çavkanî: Human Rights Watch
2016
SOHR: 8 sivîl, di nav de 4 zarok, hatin kuştin
SOHRyê ragihand ku di dema revîna sivîlan ji şerên Minbicê de 8 kes, di nav de 4 zarok, li ser sînor hatin kuştin. Koalîsyona Neteweyî ya Sûriye jî hejmara miriyan 11 ragihand.
Çavkanî: SOHR
2018
HRW: Gulebaran, muameleya xirab û vegerandin
HRWyê di rapora xwe de derbarê gulebarana li dijî kesên ku dixwestin derbasî Tirkiyeyê bibin, muameleya xirab û vegerandina zorê de belge dan.
Çavkanî: Human Rights Watch
2023
HRW: 234 sivîl mirin, 231 birîndar
Li gorî daneyên ku HRW bikar anîn, di navbera 2015 û Nîsana 2023an de bi kêmanî 234 sivîl hatin kuştin û 231 kes birîndar bûn.
Çavkanî: Human Rights Watch
2023
SOHR: Parêzerê sûriyeyî li sînor hate kuştin
SOHR ragihand ku parêzerekî sûriyeyî ku dixwest ji Idlibê derbasî Tirkiyeyê bibe, ji ber gulebarana parastina sînorê Tirkiyeyê mir.
Çavkanî: SOHR
2026
Rojnamevan Nujan Mala Hassan hate gulebarankirin
Li gorî Federasyona Navneteweyî ya Rojnamevanan (IFJ), rojnamevan Nujan Mala Hassan dema ku protestoyên li ser sînor dişopand, ji ber guleya rast hate birîndarkirin.
Çavkanî: IFJ
2026
SOHR: 9 mirî, 41 birîndar
SOHR ragihand ku ji destpêka sala 2026an ve 9 sivîl hatine kuştin û 41 kes jî birîndar bûne. Rêxistinê bang kir ku bikaranîna hêza zêde li dijî sivîlan were rawestandin.
Çavkanî: SOHR
Hejmarên sereke
234
Sivîlên kuştî (HRW)
231
Birîndar (HRW)
9
Kuştî di 2026an de (SOHR)
41
Birîndar di 2026an de (SOHR)
Çavkanî: Human Rights Watch (HRW), Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), International Federation of Journalists (IFJ), Bianet.Ev hejmar li gorî rapor û daxuyaniyên van saziyan hatine dayîn.
